Bugun...
SON DAKİKA

Alev Özkazanç: Normları alt üst etme şansına sahibiz

Heteroseksizm Eleştirisi ve Alternatif Politikalar yürütücüsü Prof. Dr. Alev Özkazanç: Normlar çerçevesine kuruluyoruz, ama normları altüst etme, yenilik yaratma şansına da sahibiz.
facebook-paylas
 Tarih: 30-09-2015 15:09:30  -   Güncelleme: 30-09-2015 15:25:30

Alev Özkazanç: Normları alt üst etme şansına sahibiz

Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kadın Çalışmaları Anabilim Dalı ile Kaos GL’nin yürüttüğü “Heteroseksizm Eleştirisi ve Alternatif Politikalar” dersi bu yıl da devam edecek.

Ders kapılarını 1 Ekim Perşembe günü Esmeray’ın Kestirmeden Hikayeler oyunu ile açacak. Dönem boyunca devam edecek dersin açılışı ise Cuma günü ders yürütücüsü Prof. Dr. Alev Özkazanç’ın sunumuyla başlayacak.
Yıllardır dersin yürütücülüğünü üstlenen Özkazanç’a hem derste neler yaptıklarını hem de ‘heteroseksizm’, ‘homofobi’ ve ‘transfobi’ gibi kavramları sorduk. Sadece içerik açısından değil, veriliş itibariyle de ‘queer’ bir ders olduğunu söyleyen Özkazanç, “Derslerimizde hem heteronormatifliğin kuruluş dinamiklerini tartışıyor hem de direniş ve normların altüst edilmesi pratiklerini öne çıkarıyoruz” dedi.
Kapıları herkese açık Heteroseksizm Eleştirisi dersini yürütücüsünden dinlemek isteyenler için Özkazanç ile söyleşimiz şöyle:

Heteroseksizm eleştirisi ve alternatif politikalar dersinden bahsedebilir misiniz? Ne zaman başladı? Daha önceki yıllarda neler yapıldı?
Bu ders ilk olarak 2013 yılında Kadın Çalışmaları Anabilim Dalının tavsiyesiyle Kaos GL'ye yaptığımız ortak ders önerisi sonucunda açıldı. Kaos GL'ye bu öneriyi götürmemizin amacı, bir süredir devam eden yakınlık ve işbirliğimizi akademik alana taşıyarak daha da geliştirmek istememizdi. Bu işbirliğinin, hem Kaos çevresi hem de yüksek lisans programımız için büyük bir katkı olacağını ummuştuk, nitekim tam da öyle oldu. Bu ders ilk açıldığında Betül Yarar’ın moderatörlüğünde herkese açık bir ders olarak örgütlendi ve hem öğrencilerimizden hem de dışarıdan büyük bir katılımla gerçekleşti. Dersin içeriği Türkiye'de bu alandaki bilgi birikimini çok iyi yansıtıyordu ve çok başarılı bir biçimde işledi. Ancak ilk yılın sonunda dersi tekrar gözden geçirirken fark ettik ki dersin içeriği fazla yoğundu ve hem giriş niteliğindeki konuları hem de daha ileri tartışmaları aynı anda içermeye çalışıyordu. Bu durumun izleyenler için bazı olumsuz sonuçları olabildiğini gözlemledik ve böylece dersin içeriğini geliştirip, buradan iki dönemlik bir ders çıkarmaya karar verdik. Şu anda giriş niteliğindeki ilk dönem dersinin ardından ikinci dönemde Queer teori adlı daha teorik bir başka ders daha veriyoruz.
Bu dersin akademi açısından önemini açabilir misiniz?

Bu ders akademi açısından çok önemli bir yenilik taşıyor, hatta bazen dediğimiz gibi oldukça “queer” bir ders sayılabilir. Sadece içerik itibariyle değil, dersin verilişi açısından da bu böyle. Öncelikle Kadın Çalışmaları programımız için çok önemli ve değerli bir açılım olduğunu söylemem gerek. Yakın zamana kadar KÇ programı heteroseksizm eleştirisine ve queer kurama yeteri kadar yer veremiyordu. Şimdi ise sadece ders olarak değil, bir bütün olarak programın daha fazla “queer”leştiğini söyleyebiliriz. Ayrıca sanırım bu açıdan KÇ programı ülkedeki diğer tüm KÇ programlarından da farklılaşıyor ve giderek daha fazla ilgi çekiyor. Ayrıca dersin herkese açık ders olarak verilmesi, her hafta konunun farklı boyutlarını çalışan akademisyen ve aktivistlerin ülkenin her yerinden davet edilerek derse katılmalarının sağlanması gibi nedenlerle de bu ders çok yenilikçilik arz ediyor. Üstelik queer teori dersinin son dersi için yurtdışından önemli queer teorisyenleri de davet ediyoruz.
Genel olarak Türkiye’deki akademik çalışmalarda heteroseksizm yeteri kadar dert ediliyor mu? Hangi noktadayız?
Dediğim gibi heteroseksizm meselesi ne yazık ki akademide henüz yeteri kadar dert edilmiyor. Yine de giderek artan sayıda akademisyen, hem de hareketle bağlantılı olarak bu konuyu akademik çalışmalarının merkezine koymaya başladılar. Son yıllarda az sayıda olsa da çok değerli kitaplar yayınlandı, alana değerli katkılar yapılıyor, yayıncıların da daha fazla ilgi göstermeye başladığını söyleyebiliriz. Ve nihayet geçen yıl KaosQ+ dergisinin yayınlanmaya başlanması bizim için çok önemli bir adım oldu. Tüm bu gelişmeler Türkiye’de bu alanın hızla ilerlediğini gösteriyor. Ancak KÇ gibi bu dersleri ders programına alan bildiğim başka bir program yok. Ayrıca henüz bu tartışmanın, genel olarak ana akım sosyal bilimlerde, beşeri bilimlerde dönüştürücü olduğunu söyleyemeyiz. Bu açıdan henüz bu etkinin yaygınlaşması ve derinleşmesi için daha çok şey yapmak gerekiyor.
Madem ilk ders kavramlar üzerine olacak ders öncesi küçük bir başlangıç niyetine soralım: Heteroseksizm nedir? ‘Heteroseksüel egemenliği’ mi yoksa daha kapsamlı bir tahakküm mekanizması mı? Daha çok bilinen iki kavram var: Homofobi ve transfobi. Bu ikisinin heteroseksizmle ilişkisini açabilir misiniz?
Heteroseksizm, homofobi, transfobi, queer gibi kavramlar hala tartışılmaya devam ediyor. Politik ve teorik olarak geliştikçe kavramlar arasındaki ayrımların önemi de artıyor çünkü her birinin imaları farklılaşabiliyor, vurgu farkları öne çıkabiliyor. Homofobi bu kavramlardan en erken ortaya atılanı ve en popüler olanı. Daha yakın dönemde buna transfobi ve diğer fobiler de eklendi. Bu kavramlarla, dar anlamda eşcinsel ya da trans bireylere, kimliklere ve yaşam tarzlarına karşı ayrımcı, nefret içeren, dışlayıcı her türlü tutum ve pratik kastediliyor.
Bu dar anlamda homofobi, daha çok insanlar arası kişisel ilişkilere ve bireylerin tutum ve davranışlarına dikkat çeken bir kavram. Burada önyargılar, kategoriler, olumsuz değerlendirmeler, nefret, dışlama, ayrımcılık gibi tutumlara dikkat çekilmiş oluyor.
Heteroseksizm ise daha çok ayrımcı ve dışlayıcı bir baskı sistemini ya da toplumsal ilişkileri ifade ediyor. Bu kavram yoluyla, tüm bir toplumsal ilişkiler mantığının, toplumsallığın ve siyasallığın nasıl heteroseksüelliği norm olarak merkeze alan bir şekilde yapılandığını anlayabiliyoruz. Bunu da heteronormatiflik olarak ifade ediyoruz. heteronormatif ya da heteroseksist bir toplum, sadece dar anlamda cinsel yönelimlerle ilgili olarak heteroların üstünlüğü anlamına gelmiyor. Yani sadece normatif heteroseksüelliğe uymayan varoluşların, bireyselliklerin ezildiği, dışlandığı, haklarının ihlal edildiği bir durum değil bu. Daha çok bu duruma sebep olan daha derin ve ilişkisel bir tahakküm ilişkisinden söz ediyoruz. Burada sadece heteroseksizmden değil, iç içe geçmiş olduğu diğer tahakküm mekanizmalarından, emek sömürüsü, ataerkillik, ırkçılık, sömürgecilik vb farklı tahakküm rejimlerinden de bahsetmemiz, özellikle erkek egemenliği ile ilişkisini vurgulamamız gerekiyor. Daha genel bir tahakküm derken, insan ile insan ve insan ile doğa ilişiklerini kapsayan bir mantıktan söz ediyoruz. Bu noktada heteronormatiflik kavramı bize toplumsal varlıklar olarak nasıl daima normatif düzenlemeler çerçevesinde kurulduğumuzu, bu normların nasıl temel bir insan normunu esas aldığını, insan normunun da nasıl belirli bir beden ve arzu yapısını veri kabul ederek dışlayıcı biçimde kurulduğunu ve dayatıldığını gösteriyor. Toplumsal varlıklar olarak zorunlu olarak normlar çerçevesine kuruluyoruz ve çok çeşitli biçim ve derecelerde hepimiz bunun acısını çekiyoruz, ama aynı zamanda normları altüst etme, yenilik yaratma şansına da sahibiz. Derslerimizde hem bu heteronormatifliğin kuruluş dinamiklerini tartışıyor hem de direniş ve normların altüst edilmesi pratiklerini öne çıkarıyoruz.
Kaynak: KAOS GL

  Bu haber 776 defa okunmuştur.
Etiketler

  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER Kadın-LGBTİ Haberleri
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
  • SON YORUMLANAN HABERLER
  • SON YORUMLANAN VİDEOLAR
  HABER ARŞİVİ
  HAVA DURUMU
  PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 34 24 7 3 75 33 75 +42
2 Fenerbahçe 34 21 4 9 78 36 72 +42
3 Medipol Başakşehir 34 22 6 6 62 34 72 +28
4 Beşiktaş 34 21 5 8 69 30 71 +39
5 Trabzonspor 34 15 9 10 63 51 55 +12
6 Göztepe 34 13 11 10 49 50 49 -1
7 Sivasspor 34 14 13 7 45 53 49 -8
8 Kasımpaşa 34 13 14 7 57 58 46 -1
9 Kayserispor 34 12 14 8 44 55 44 -11
10 Yeni Malatyaspor 34 11 13 10 38 45 43 -7
11 Akhisarspor 34 11 14 9 44 53 42 -9
12 Aytemiz Alanyaspor 34 11 16 7 55 59 40 -4
13 Bursaspor 34 11 17 6 43 48 39 -5
14 Antalyaspor 34 10 16 8 40 59 38 -19
15 Atiker Konyaspor 34 9 16 9 38 42 36 -4
16 Osmanlıspor FK 34 8 17 9 49 60 33 -11
17 Gençlerbirliği 34 8 17 9 37 54 33 -17
18 Karabükspor 34 3 28 3 20 86 12 -66
Takım O G M B A Y P AV
1 Çaykur Rizespor 34 20 5 9 68 38 69 +30
2 MKE Ankaragücü 34 18 7 9 55 34 63 +21
3 Boluspor 34 18 10 6 53 30 60 +23
4 Ümraniyespor 34 17 9 8 49 35 59 +14
5 BB Erzurumspor 34 14 9 11 56 44 53 +12
6 Gazişehir Gaziantep FK 34 15 11 8 57 38 53 +19
7 Altınordu 34 15 11 8 55 45 53 +10
8 Balıkesirspor Baltok 34 16 11 7 56 46 52 +10
9 İstanbulspor 34 14 12 8 45 39 50 +6
10 Elazığspor 34 13 12 9 53 44 48 +9
11 Giresunspor 34 13 13 8 50 44 47 +6
12 Adanaspor 34 12 15 7 41 56 43 -15
13 Eskişehirspor 34 12 14 8 63 56 41 +7
14 Adana Demirspor 34 11 15 8 44 47 41 -3
15 Denizlispor 34 10 16 8 43 47 38 -4
16 Samsunspor 34 7 12 15 32 46 36 -14
17 Manisaspor 34 7 24 3 31 80 15 -49
18 Gaziantepspor 34 2 28 4 18 100 1 -82
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 34 23 4 7 63 15 76 +48
2 Menemen Belediyespor 34 22 4 8 68 26 74 +42
3 Afjet Afyonspor 34 21 6 7 62 31 70 +31
4 Sivas Belediyespor 34 19 5 10 57 29 67 +28
5 Keçiörengücü 34 19 8 7 77 41 64 +36
6 Sancaktepe Belediyespor 34 16 7 11 58 32 59 +26
7 İnegölspor 34 17 9 8 53 41 59 +12
8 Sarıyer 34 13 16 5 44 45 44 -1
9 Tokatspor 34 11 13 10 37 45 43 -8
10 Etimesgut Belediyespor 34 11 14 9 44 47 42 -3
11 Kastamonuspor 1966 34 12 18 4 46 49 40 -3
12 Eyüpspor 34 11 17 6 52 62 39 -10
13 Tuzlaspor 34 10 16 8 42 51 38 -9
14 Bodrumspor 34 10 16 8 39 53 38 -14
15 Amed Sportif 34 10 14 10 37 41 37 -4
16 Bucaspor 34 10 15 9 51 60 36 -9
17 Kocaeli Birlikspor 34 4 26 4 30 78 13 -48
18 Mersin İdmanyurdu 34 1 32 1 19 133 17 -114
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 34 23 5 6 60 27 75 +33
2 Bayburt Grup Özel İdare 34 17 6 11 51 33 62 +18
3 Kemerspor 2003 34 15 7 12 62 44 57 +18
4 Bayrampaşa 34 16 9 9 43 34 57 +9
5 Düzcespor 34 14 7 13 41 34 55 +7
6 Ofspor 34 16 11 7 41 27 55 +14
7 Halide Edip Adıvar SK 34 13 9 12 45 33 51 +12
8 Erbaaspor 34 13 12 9 46 41 48 +5
9 Batman Petrolspor 34 12 10 12 43 36 48 +7
10 Yeni Altındağ Bld. 34 11 14 9 42 44 42 -2
11 Çatalcaspor 34 10 13 11 33 37 41 -4
12 Kozan Belediyespor 34 11 17 6 42 52 39 -10
13 Yomraspor 34 9 15 10 23 42 37 -19
14 Erzin Belediyespor 34 10 18 6 35 53 36 -18
15 Bergama Belediyespor 34 8 16 10 35 54 34 -19
16 12 Bingölspor 34 7 14 13 28 42 34 -14
17 Orhangazi Belediyespor 34 6 15 13 34 52 31 -18
18 Çanakkale Dardanel SK 34 5 18 11 35 54 26 -19
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
21.09.2018 20:00 Erzurum BB 0 - 1 Ankaragücü
21.09.2018 20:00 Bursaspor 0 - 0 İstanbul Başakşehir
22.09.2018 19:00 Trabzonspor 1 - 2 Göztepe
22.09.2018 13:30 Evkur Yeni Malatyaspor 1 - 0 Ç.Rizespor
22.09.2018 16:00 Kayserispor 0 - 2 Atiker Konyaspor
23.09.2018 16:00 Kasımpaşa 1 - 2 Aytemiz Alanyaspor
23.09.2018 19:00 Antalyaspor 2 - 1 Demir Grup Sivasspor
23.09.2018 19:00 Teleset M. Akhisarspor 3 - 0 Galatasaray
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
11.08.2017 20:00 Ankaragücü 0 - 0 Erzurum BB
12.08.2017 21:00 İstanbulspor 2 - 2 Eskişehirspor
12.08.2017 21:45 Adanaspor 3 - 0 Denizlispor
12.08.2017 19:05 Ç.Rizespor 4 - 1 Manisaspor
13.08.2017 19:30 Boluspor 2 - 2 Giresunspor
13.08.2017 21:45 Gaziantepspor 0 - 3 Umraniyespor
13.08.2017 19:30 Samsunspor 0 - 0 Gaziantep Bykşhr Bld.
13.08.2017 21:45 Balıkesirspor 2 - 2 Adana D.Spor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
09.09.2017 16:30 Korfez SK 1 - 0 Etimesgut Belediyespor
09.09.2017 16:30 İnegölspor 2 - 1 Bodrumspor
10.09.2017 16:00 Keçiörengücü 4 - 1 Hatayspor
10.09.2017 16:30 Sancaktepespor 3 - 0 Tuzlaspor
10.09.2017 16:30 Eyüpspor 1 - 4 Bucaspor
10.09.2017 15:30 Amed Sportif 1 - 1 4 Eylül Bld.
10.09.2017 19:00 Afjet Afyonspor 3 - 1 Mersin İ.Y.
10.09.2017 16:00 Kastamonuspor 0 - 2 Tokatspor
10.09.2017 16:30 Sarıyer 1 - 3 Menemen Bld.
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
23.09.2017 15:30 Erbaaspor 1 - 0 12 Bingolspor
23.09.2017 16:00 Manisa Büyükşehir Belediyespor 2 - 0 Erzin Belediyespor
23.09.2017 15:00 Batman Pet. 2 - 0 Orhangazispor
23.09.2017 16:00 Halide Edip Adivar Spor 2 - 0 Ofspor
23.09.2017 16:00 Catalcaspor 1 - 3 Tekirova Bld.
23.09.2017 15:00 Bayburt Genclikspor 2 - 3 Yeni Altindag Belediyespor
23.09.2017 16:00 Bergama Belediyespor 4 - 2 Dardanelspor
24.09.2017 16:00 Bayrampaşa 2 - 1 Yomraspor
24.09.2017 15:30 Kozan Belediyespor 3 - 2 Duzcespor
resmi ilanlar
GAZETEMİZ
  ANKET Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
  NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
  HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI YUKARI