RAKAMLAR / GÖRÜŞLER - Gazetecinin zor günü!

Bugün 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü…
 Tarih: 10-01-2020 18:01:02
RAKAMLAR / GÖRÜŞLER - Gazetecinin zor günü!

 

Seda TENER/ Ebru APALAK

Türkiye’de erişime engellenen internet sitesi sayısı 288.310, son bir buçuk yılda 5 ulusal gazete (Vatan, Habertürk, Star, Güneş, AMK), 2019’da ise 100’den fazla günlük yerel gazete kapandı. Son 13 ayda uydu üzerinden yayın yapan 215 televizyon kanalı karardı. Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’nde 157’nci sıradayız. Son bir yıllık süreçte “güvenlik” gerekçesiyle 680 gazetecinin basın kartı iptal edildi.

ManşetHaber’e konuşan Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Ankara Milletvekili Dr. Servet Ünsal, CHP İstanbul Milletvekili Yüksel Mansur Kılıç, CHP İzmir Milletvekili Atilla Sertel ve CHP Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, Türkiye’de yazılı, görsel ve dijital basının durumunu değerlendirdi.

SERVET ÜNSAL: HIZLA GERİLİYORUZ

Servet Ünsal, "Ülkenin içinde bulunduğu durum ortada. Çin, Rusya, Arabistan’dan sonra özgürlüğü kısıtlanmış gazeteciler kategorisinde yer alıyoruz” diyerek, şöyle devam etti:

“Basın özgürlüğü hızla geriliyor. Özellikle 180 ülkede 2002’de 99’uncu sıradayken, bugün 157’nci sıraya geldik. Siyasi baskı çok, 150 tane gazeteci hapishanede. Cumhurbaşkanına hakaretten tutuklanan gazeteci sayısı 53’ü buldu. Adam eleştiri hakkını kullanıyor hemen içeri atıyorlar.”

Ünsal, “Basına güven yüzde 7’ye düştü yüzde 100 üzerinden. Gazetecilerin yazdıkları hiçbir şeye vatandaş güvenmiyor artık. Acayip bir yandaş gazetecilik çıktı artık” dedi.

600 gazetecinin basın kartının yenilenmemesini Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) taşıdıklarını ifade eden Ünsal, şunları ekledi:

“Kademeli bir blokaj var burada. Birçok basın kartı sarayda incelemede bekliyor. Büyük gazetecilerin, belli isimlerin bile basın kartlarının verilmediğini görüyoruz. Bunun sebebi yandaşlıkla ilintili. Düşünün ki gazeteciliğe ömrünü vermiş gazetecilerden bile basın kartını esirgiyorlar."

KILINÇ: SARAY MEDYASI

Yüksel Mansur Kılınç da, "İlk Türkçe gazetenin yayınlanmasının üzerinden 189 yıl geçtiğini hatırlatarak söze başlayım. Yaklaşık iki asırlık köklü bir geleneğe sahip olan Türkiye medyası, AKP’nin iktidarda bulunduğu son 17 yılda büyük bir çöküş yaşıyor” dedi. Kılınç, şöyle devam etti:

“AKP’nin başlangıçta yarattığı ‘Yandaş Medya’ düzeni Türkiye’de sistemi değiştiren Anayasa değişikliği ile ‘Saray Medyası’ na dönüştü. Saray’ın hedefi tüm medyayı tek adamın sesi haline getirmek.”

Kılınç, “Halk tarafından takip edilmeyen ‘Saray Medyası’ artık kendi kendisini de tüketme sürecine girmiş, Saray’a bağlı medya kuruluşları kapanmaya başlamışlardır. Bu süreç, ülkemizde 21. Yüzyıl’ın ‘Özgür ve Bağımsız Medya’sını kurma olanağını da getirecektir" ifadelerini kullandı.

SERTEL: KARNEMİZ ÇOK KÖTÜ

Atilla Sertel ise, "Basın ve ifade özgürlüğü açısından Türkiye Dünya ülkeleri arasından son sıralarda yer alıyor. 186 ülke arasında 156. Sırada. Türkiye’nin basın karnesi çok kötü” diyerek, şunları ekledi:

“Sözcü Gazetesi’nin Atatürkçü kimliğine rağmen FETÖ’cü kabul edilmesi Türkiye’de basın ve ifade özgürlüğünün daha da kötüye gitmesine yol açacaktır."

Sertel, “Çok sayıda gazeteci yargıya ifade veriyor. O kadar çok dava var ki saymakla bitmez. Mesela Yılmaz Özdil’in her ay en az 15-20 davadan yargılandığını biliyorum. En az 25-30 davadan yargılandığını biliyorum” diye konuştu.

Bazı kişilerin de basın kartlarının yenilenmediğini vurgulayan Sertel, şöyle devam etti:

“Onu kendilerine sormuştum: Basın kartlarının neden yenilenmediğine ve gönderilmediğine ilişkin sağlıklı bir yanıt alamıyoruz. Bize yanıt vermiyorlar. Aslında müracaat edenlerin kartlarını yenilemediklerini de gerekçe olarak yanıt vermiyorlar. Onu dava konusu olabilir diye geciktiriyorlar. Hala hazırlanıyor falan diyorlar ama değil. Muhalif gazetecilerin kartlarını iptal ediyorlar.”

ÇAKIRÖZER: EKONOMİK BOYUT DA VAR

Utku Çakırözer ise, “Türkiye’de basın özgürlüğü son dönemde maalesef çok sıkıntılı durumda. 2019 yılı da daha önceki yıllar gibi gazetecilerin halkın haberdar etmesi noktasında özgürce yayın yapamadığı bir yıl olarak kayda geçti” dedi ve ekledi:

“108 gazeteci tutuklu, 172 gazeteci yaralandı, 60 gazeteci gözaltına alındı, 34 gazeteci sokak ortasında dayak yedi, fiziksel olarak saldırıya uğradı. Bir taraftan fiziki saldırılar bir taraftan siyasetin baskısı altındaki yargının gazetecilerin haber ve eleştirilerine yönelik soruşturmaları, yargılamaları, tutuklamaları devam etti.”

İşin ekonomik boyutuna da değinen CHP milletvekili, “Ekonomik boyutunda da hükümetin yargı kararlarıyla gazeteler, televizyonlar yayın yapamaz hale gelmekte. Örneğin gazetecilere vergi ya da SGK borcu var diye Basın İlan Kurumu’nun resmi ilan paraları kesilmekte. Anadolu’da yüzlerce gazete bu nedenle yayın yapamaz halde” diye konuştu.

Çakırözer, “Keşke bunu gazetecilerin basın meslek örgütleri verebilse. Basın kartı, basın özgürlüğüne yönelik kısıtlamanın aracı haline getirilmiş durumda. 685 gazetecinin basın kartı iptal edildi. Türkiye Gazeteciler Federasyonu Başkanı Yılmaz Karaca sürekli basın kartı sahibi, en az 40 yıllık gazeteci. Onun bile basın kartı yenilenmedi” ifadelerini kullandı.

Çakırözer, “Sadece meslek duayenlerimiz beklemiyor, yabancı basın mensupları da basın kartı alamadıkları için ülkeyi terk etme riskiyle karşılaşıyorlar” dedi.

RAKAM RAKAM TÜRKİYE’DE MEDYA

-Türkiye’de uydu üzerinden yayın yapan 414 televizyon kanalı bulunmaktadır.

-İnternet ortamından 45 radyo, 26 televizyon ve 25 isteğe bağlı yayın hizmeti olmak üzere RTÜK’ün onayladığı toplam 96 yayın lisansı bulunmaktadır.

-İnternet ortamında yayın yapmak üzere, RTÜK’e yapılan toplam 780 başvuru ise inceleme aşamasındadır.

-2019 yılı Ocak ayı itibariyle uydu ve kablo platform işletmecilerinin abone sayılarıysa 7 milyon 207 bin 791’dir.

-Türkiye’de resmi ilan yayınlama hakkına sahip, Basın İlan Kurumu’nun görev alanında, 32’si ulusal, 10’u bölgesel, 642’si de yerel olmak üzere 684 gazete valiliklerin görev alanında ise 422 yerel gazete olmak üzere toplamda 1106 gazete mevcuttur.

-Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’nun verilerine göre ülkemizde 1.042 radyo, 738 televizyon olmak üzere toplam 1.780 radyo ve televizyonun RTÜK’te lisans kaydı bulunmaktadır.

-Basın-Yayın gazetecilik işkolundaki kayıtlı 86 bin 500 çalışanın sadece 6 bin 507’si sendikalıdır.

MEDYA KONTROLÜ

-Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, 2019 yılı içinde ana akım medyaya ait sadece 15 dosyayı görüşmüştür. Bu 15 dosyanın tamamı da muhalif olarak görülen radyo ve televizyonlara aittir.

-Türkiye’de resmi tirajlara göre en çok satan 10 gazeteden 9’u, en çok izlenen 10 TV kanalından 9’u, en çok dinlenen 10 radyodan 7’si ya tamamen ya da kısmen iktidarın kontrolündeki sermaye gruplarının eline geçmiştir.

-İlk onbir ayda RTÜK’ten, 121 program durdurma, 1.086 para cezası, 98 yayın yasağı 59 yayın lisansı iptali kararı alınmıştır.

-Türkiye’de erişime engellenen internet sitesi sayısı 288.310 (Ekim 2019) Engellenen İnternet adresi sayısında son 4 yılda %258 artış olmuştur.

-Yayıncılıkta maliyet yüzde 60 artarken başta ekonomik kriz olmak üzere çeşitli nedenlerle son bir buçuk yılda 5 ulusal gazete (Vatan, Habertürk, Star, Güneş, AMK),  2019’da ise 100’den fazla günlük yerel gazete kapanmıştır.

-Telekomünikasyon Uydu ve Yayıncılık Derneği (TUYAD) verilerine göre Türkiye genelinde son 13 ayda uydu üzerinden yayın yapan 215 televizyon kanalı kapanmıştır. 

-Dünya Basın Özgürlüğü Endeksinde 180 ülke arasında, 2002’de 99. Sırada olan Türkiye 2019’da 157. sıraya gerilemiştir.

TUTUKLU VE İŞSİZ GAZETECİLER

-Cumhurbaşkanı’na hakaretten mahkûm edilen gazeteci sayısı 53…

-Son bir buçuk yılda 8 gazeteci fiziki saldırıya uğramış, saldırganlar cezasız kalmıştır.

-Son bir yıllık süreçte güvenlik gerekçesiyle 680 gazetecinin basın kartı iptal edilmiştir.

-Türkiye’de Eylül 2019 verilerine göre resmi işsizlik oranı yüzde 13,8 seviyesindeyken medya alanındaki işsizlik oranları yüzde 25-30 arasında değişmektedir.

-2018 yılında üniversitelerin gazetecilik bölümlerinden 2000-2150 arasında öğrenci mezun olmuştur. İletişim fakültelerinden mezun olan her dört gençten biri işsizdir.

-İşsizliğin mesleklere göre dağılımına bakıldığında ikinci sırada gazetecilik var.

-Son 10 yılda işsiz kalan gazeteci sayısı 10 bini aşmıştır.

HIZLA DÜŞEN TİRAJLAR

-Konda’nın araştırmasına göre, Türkiye’de basılı kağıttan haber okuma oranı yüzde 26’ya düşmüştür. İnternetten en çok takip edilen içerik araştırmasında da yüzde 30 ile haber ilk sırada yer almıştır.

-Türkiye’de halkın %60’ına göre ülkemizde basın özgürlüğü yok, haberler güvenilmez.

-Gazete okumayanların oranı %73,9’a çıkmıştır.

-Türkiye haberlere güven duymama konusunda dünyada 2. sırada.

-Yazılı basına güven %7 oranında.

10 OCAK NEDEN GAZETECİLER GÜNÜ?

1961’de, 212 sayılı Yasa ile iş sözleşmelerinin yazılı olarak yapılması, sözleşmelere işin türü ve ücret miktarının yazılması gibi gazetecilerin sosyal ve yasal haklarını belirleyen hükümler kabul edildi.

Bu yasa ile kendilerine yüklenen sorumlulukları kabul etmek istemeyen 9 gazete patronu (Akşam, Cumhuriyet, Dünya, Hürriyet, Milliyet, Tercüman, Vatan, Yeni İstanbul ve Yeni Sabah) yasayı protesto etmek için 3 gün boyunca gazeteleri yayımlamama kararı aldı.

Bu gelişme karşısında, gazeteciler 10 Ocak 1961 günü haklarına ve basın özgürlüğüne sahip çıkmak amacıyla Türkiye Gazeteciler Sendikası binası önünde toplanarak yürüyüş yaptı.

Gazeteciler, patronların boykot kararı karşısında ise sendikanın öncülüğünde, BASIN adıyla kendi gazetelerini 11-12-13 Ocak 1961 tarihlerinde yayımladı.

O tarihten sonra 10 Ocak, "Çalışan Gazeteciler Bayramı" olarak kutlanmaya başlandı.

1971 yılındaki 12 Mart müdahalesinden sonra ise çalışanların hakları ve basın özgürlüğüne getirilen kısıtlamalara tepki olarak 10 Ocak, "bayram" olmaktan çıkarıldı ve "Çalışan Gazeteciler Günü" olarak anılmaya başladı.

  Bu haber 717 defa okunmuştur.
  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP
Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER HABERLER Haberleri
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 18 12 2 4 37 17 40 +20
2 İstanbul Başakşehir 18 10 2 6 36 18 36 +18
3 Trabzonspor 18 10 3 5 41 19 35 +22
4 Fenerbahçe 18 10 4 4 36 21 34 +15
5 Alanyaspor 18 9 4 5 36 17 32 +19
6 Galatasaray 18 8 4 6 25 16 30 +9
7 Beşiktaş 18 9 6 3 28 24 30 +4
8 Göztepe 18 7 6 5 22 20 26 +2
9 Yeni Malatyaspor 18 6 6 6 33 26 24 +7
10 Gaziantep FK 18 6 6 6 26 30 24 -4
11 Çaykur Rizespor 18 7 9 2 19 27 23 -8
12 Denizlispor 18 6 8 4 20 25 22 -5
13 Gençlerbirliği 18 4 8 6 28 34 18 -6
14 Konyaspor 18 4 8 6 16 24 18 -8
15 Kasımpaşa 18 4 11 3 26 40 15 -14
16 Antalyaspor 18 3 10 5 15 36 14 -21
17 MKE Ankaragücü 18 2 10 6 15 35 12 -20
18 Kayserispor 18 2 12 4 17 47 10 -30
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 18 11 3 4 26 15 37 +11
2 BB Erzurumspor 18 9 5 4 21 15 31 +6
3 Bursaspor 18 10 5 3 27 23 30 +4
4 Keçiörengücü 18 7 4 7 15 11 28 +4
5 Akhisarspor 18 7 4 7 21 17 28 +4
6 Menemenspor 18 8 6 4 21 21 28 0
7 Ümraniyespor 18 8 6 4 29 26 28 +3
8 Adana Demirspor 18 7 5 6 29 18 27 +11
9 Altay 18 6 6 6 22 20 24 +2
10 Balıkesirspor 18 6 6 6 18 19 24 -1
11 Giresunspor 18 6 6 6 20 23 24 -3
12 Fatih Karagümrük 18 6 7 5 21 23 23 -2
13 İstanbulspor 18 4 6 8 27 27 20 0
14 Altınordu 18 4 7 7 17 22 19 -5
15 Osmanlıspor FK 18 5 9 4 20 26 16 -6
16 Adanaspor 18 2 9 7 18 28 13 -10
17 Boluspor 18 2 9 7 14 25 13 -11
18 Eskişehirspor 18 5 10 3 24 31 9 -7
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 19 14 1 4 44 7 46 +37
2 Manisa FK 19 14 1 4 53 18 46 +35
3 Hekimoğlu Trabzon 19 11 6 2 34 30 35 +4
4 Sancaktepe Bld 19 10 5 4 31 16 34 +15
5 İnegölspor 19 9 6 4 31 19 31 +12
6 Çorum FK 19 10 8 1 26 24 31 +2
7 Afjet Afyonspor 19 8 7 4 27 22 28 +5
8 Tarsus İdman Yurdu 19 9 9 1 28 27 28 +1
9 Sarıyer 19 7 6 6 23 21 27 +2
10 Zonguldak Kömürspor 19 6 6 7 24 24 25 0
11 Pendikspor 19 7 8 4 23 24 25 -1
12 Kırklarelispor 19 5 6 8 16 24 23 -8
13 Hacettepe Spor 19 7 10 2 22 34 23 -12
14 Amed Sportif 19 5 8 6 13 27 21 -14
15 1922 Konyaspor 19 6 11 2 23 31 20 -8
16 Başkent Akademi FK 19 5 11 3 24 28 18 -4
17 Gümüşhanespor 19 5 11 3 21 30 18 -9
18 Şanlıurfaspor 19 0 18 1 5 62 14 -57
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 19 11 3 5 35 20 38 +15
2 Artvin Hopaspor 19 10 2 7 31 12 37 +19
3 68 Aksaray Belediyespor 19 10 3 6 31 15 36 +16
4 24Erzincanspor 19 10 3 6 26 14 36 +12
5 Çatalcaspor 19 7 2 10 29 17 31 +12
6 Karaköprü Belediyespor 19 7 4 8 17 13 29 +4
7 Buca FK 19 8 6 5 24 25 29 -1
8 Düzcespor 19 7 6 6 15 15 27 0
9 Silivrispor 19 6 6 7 25 23 25 +2
10 Sultanbeyli Bld. 19 6 6 7 20 18 25 +2
11 Erzin Spor Kulübü 19 5 6 8 22 21 23 +1
12 Çankaya FK 19 6 8 5 20 24 23 -4
13 Şile Yıldızspor 19 5 7 7 14 15 22 -1
14 Yeni Orduspor 19 3 3 13 11 12 22 -1
15 Kızılcabölükspor 19 4 7 8 24 27 20 -3
16 Yomraspor 19 4 7 8 19 22 20 -3
17 Tokatspor 19 1 15 3 12 39 6 -27
18 Manisaspor 19 0 16 3 13 56 3 -43
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/01/2020 Gençlerbirliği vs Gaziantep FK
 25/01/2020 Kayserispor (H:1) vs MKE Ankaragücü
 25/01/2020 Kasımpaşa vs Alanyaspor
 25/01/2020 Fenerbahçe vs İstanbul Başakşehir
 26/01/2020 Denizlispor vs Antalyaspor
 26/01/2020 Göztepe vs Beşiktaş
 26/01/2020 Konyaspor vs Galatasaray
 27/01/2020 Sivasspor vs Çaykur Rizespor
 27/01/2020 Yeni Malatyaspor vs Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/01/2020 Akhisarspor vs Bursaspor
 25/01/2020 Giresunspor vs Ümraniyespor
 25/01/2020 Osmanlıspor FK vs Keçiörengücü
 25/01/2020 Altay vs İstanbulspor
 26/01/2020 BB Erzurumspor vs Balıkesirspor
 26/01/2020 Hatayspor vs Menemenspor
 26/01/2020 Eskişehirspor vs Adanaspor
 26/01/2020 Adana Demirspor vs Boluspor
 27/01/2020 Fatih Karagümrük vs Altınordu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/01/2020 Kahramanmaraşspor vs Sivas Belediyespor
 26/01/2020 Bandırmaspor vs Kastamonuspor
 26/01/2020 Bodrumspor vs Etimesgut Belediyespor
 26/01/2020 Ergene Velimeşe vs Ankara Demirspor
 26/01/2020 Kardemir Karabükspor vs Van Spor
 26/01/2020 Kırşehir Belediyespor vs Bayburt Özel İdare Spor
 26/01/2020 Niğde Anadolu FK vs Eyüpspor
 26/01/2020 Tuzlaspor vs Elazığspor
 26/01/2020 Uşak Spor vs Sakaryaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/01/2020 Yomraspor vs Sultanbeyli Bld.
 25/01/2020 Manisaspor vs Serik Belediyespor
 25/01/2020 Şile Yıldızspor vs Buca FK
 26/01/2020 Artvin Hopaspor vs Düzcespor
 26/01/2020 24Erzincanspor vs Silivrispor
 26/01/2020 Çatalcaspor vs Yeni Orduspor
 26/01/2020 Erzin Spor vs Çankaya FK
 26/01/2020 Kızılcabölükspor vs Tokatspor
 26/01/2020 68 Aksaray Belediyespor vs Karaköprü Belediyespor
HABER ARŞİVİ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
ŞANS OYUNLARI
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI