ABD’de Donald Trump yönetiminin hayata geçirdiği yeni küresel gümrük vergisi uygulaması, 24 Şubat itibarıyla resmen yürürlüğe girdi. Düzenleme kapsamında, muafiyet tanınan ürünler dışında kalan tüm ithalata yüzde 10 ek gümrük vergisi uygulanmaya başlandı.
MUAFİYET DIŞI TÜM ÜRÜNLERE YÜZDE 10 EK VERGİ
ABD Gümrük ve Sınır Muhafaza Birimi (CBP) tarafından yapılan açıklamada, yeni düzenlemenin ilk aşamada genel bir çerçeve sunduğu ve istisnalar dışında kalan ithalat kalemlerinin tamamının yüzde 10’luk ek vergiye tabi olacağı bildirildi.
YÜKSEK MAHKEME KARARI SONRASI YENİ YASAL DAYANAK
ABD Yüksek Mahkemesi, 20 Şubat’ta Trump yönetiminin daha önce uygulamaya koyduğu tarifelerin dayandırıldığı Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’nın (IEEPA) başkana doğrudan tarife koyma yetkisi vermediğine hükmetmişti. Bu kararın ardından Başkan Trump, aynı gün 1974 Ticaret Yasası’nın 122. maddesine dayanarak tüm ülkelere yönelik yüzde 10’luk küresel gümrük vergisi kararını imzaladı.
YÜZDE 15 AÇIKLAMASI, YÜZDE 10 UYGULAMASI
Trump, 21 Şubat’ta yaptığı açıklamada, küresel tarife oranının yüzde 10’dan yüzde 15’e çıkarılacağını duyurmuştu. Ancak Beyaz Saray yetkilileri, şu aşamada yalnızca yüzde 10’luk kararın yürürlükte olduğunu, olası artışın ise ileri bir tarihte gündeme gelebileceğini belirtti.
TİCARET AÇIĞI GEREKÇE GÖSTERİLDİ
Trump yönetimi, yeni gümrük vergilerine gerekçe olarak ABD’nin 1,2 trilyon dolara ulaşan yıllık ticaret açığını ve GSYH’nin yüzde 4’üne yaklaşan cari açığı gösteriyor. 1974 Ticaret Yasası’nın 122. maddesi, başkana “büyük ve ciddi” ödemeler dengesi açıklarını gidermek amacıyla 150 güne kadar yeni gümrük vergileri uygulama yetkisi tanıyor.
UZMANLAR YASAL DAYANAĞI TARTIŞMALI BULUYOR
Ekonomi çevreleri ve hukuk uzmanları, ABD’nin mevcut dış borç yükümlülüklerini yerine getirebilecek mali kapasiteye sahip olduğuna dikkat çekerek, kullanılan yasal gerekçenin hukuki açıdan tartışmalı olmaya devam ettiğini vurguluyor.
FEDEX’TEN İLK BÜYÜK HUKUKİ HAMLE
Yeni gümrük vergileri iş dünyasında belirsizliği artırırken, ABD merkezli lojistik devi FedEx, hükümete karşı ilk büyük yasal adımı atan şirket oldu. FedEx, ABD Yüksek Mahkemesi’nin hukuka aykırı bulduğu tarifeler kapsamında tahsil edilen vergilerin iadesi talebiyle federal hükümete dava açtı.
“VERGİLER FAİZİYLE İADE EDİLSİN” TALEBİ
ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi’ne sunulan dava dilekçesinde, Şubat 2025’ten bu yana IEEPA kapsamında uygulanan tarifelerin şirkete maddi zarar verdiği belirtildi. FedEx, bugüne kadar ödenen tüm vergilerin yasal faiziyle birlikte iade edilmesini talep etti.
Kaynak:AA
