ABD merkezli enerji girişimi Deep Fission, yerin derinliklerine kurulacak yeni nesil bir nükleer reaktör projesi kapsamında ilk sondaj çalışmalarını başlattığını açıkladı. Şirket, “Gravity” adı verilen ve yaklaşık 1,6 kilometre derinlikte çalışacak şekilde tasarlanan küçük modüler reaktör (SMR) sistemi için veri toplama sürecine geçti.
YER ALTINDA NÜKLEER SANTRAL PROJESİ BAŞLADI
Deep Fission tarafından yürütülen pilot proje kapsamında üç veri toplama kuyusundan ilki ABD’nin Kansas eyaletindeki Parsons kentinde bulunan Great Plains Industrial Park sahasında açılıyor. Yaklaşık 1.800 metre derinliğe ve 20 santimetre çapa sahip olacak sondaj kuyusunun, bölgenin jeolojik ve hidrolojik özelliklerine ilişkin kritik veriler sağlaması amaçlanıyor.
Şirket, sondaj çalışmalarıyla yer altı koşullarını analiz ederek reaktörün mühendislik tasarımına ilişkin son aşamaları netleştirmeyi planlıyor.
REAKTÖR YERİN 1,6 KİLOMETRE ALTINA YERLEŞTİRİLECEK
Geliştirilen sistemde nükleer reaktör, geleneksel santrallerde olduğu gibi yüzeyde değil, derin bir sondaj kuyusunun en alt kısmına yerleştiriliyor. Yaklaşık 1,6 kilometre derinlikte konumlandırılan reaktörün çevresindeki kaya tabakaları doğal bir koruma katmanı oluşturuyor.
Bu tasarım sayesinde geleneksel nükleer santrallerde kullanılan büyük beton muhafaza yapılarının önemli ölçüde azaltılması hedefleniyor.
DOĞAL BASINÇ SİSTEMİ MALİYETLERİ AZALTIYOR
Projede kullanılan mühendislik yaklaşımına göre reaktörün üzerindeki su sütunu yaklaşık 160 atmosferlik doğal bir basınç oluşturuyor. Bu durum reaktörün çalışması için gerekli olan basınç koşullarını sağlayarak pahalı yüzey basınç kaplarına olan ihtiyacı azaltıyor.
Ayrıca çevredeki kaya tabakası milyarlarca tonluk doğal bir koruma görevi üstlenerek tesisin güvenlik seviyesini artırıyor ve yüzeyde ihtiyaç duyulan alanı önemli ölçüde azaltıyor.
URANYUM TEDARİKİ İÇİN ANLAŞMA YAPILDI
Deep Fission, proje kapsamında ABD merkezli uranyum zenginleştirme şirketi Urenco USA ile de bir yakıt tedarik anlaşması imzaladı. Anlaşmaya göre şirket, New Mexico eyaletindeki Eunice tesisinden düşük zenginleştirilmiş uranyum temin edecek.
Bu yakıtın, reaktörün test ve gösterim aşamalarında kullanılması planlanıyor.
PROJEYE 80 MİLYON DOLARLIK YENİ YATIRIM
Şirketin yürüttüğü yer altı nükleer reaktör projesi yaklaşık 80 milyon dolarlık yeni finansmanla destekleniyor. Bu yatırımın özellikle yapay zekâ veri merkezleri ve elektrik şebekesi için ölçeklenebilir enerji çözümleri geliştirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.
Proje ayrıca ABD Enerji Bakanlığı tarafından yürütülen Reactor Pilot Program kapsamında da yer alıyor. Program, gelişmiş nükleer reaktör teknolojilerinin hızla geliştirilmesini amaçlıyor.
MODÜLER YAPI YÜKSEK ÖLÇEKLENEBİLİRLİK SUNUYOR
Deep Fission’ın geliştirdiği sistem modüler yapısıyla dikkat çekiyor. Tek bir sondaj kuyusuna yerleştirilen reaktör yaklaşık 15 megavat elektrik üretme kapasitesine sahip olacak.
Aynı sahada kurulabilecek yaklaşık 100 reaktörün toplam üretiminin ise 1,5 gigavat seviyesine ulaşabileceği ifade ediliyor. Bu kapasitenin büyük sanayi bölgeleri veya yüksek enerji tüketen veri merkezleri için yeterli olabileceği değerlendiriliyor.
Şirket, mevcut sondaj teknolojilerinden yararlanan bu yöntemin geleneksel nükleer santral projelerine kıyasla inşaat maliyetlerini yüzde 70 ila 80 oranında azaltabileceğini öne sürüyor.
Deep Fission’ın yürüttüğü üç kuyuluk sondaj programı, yer altı koşullarına ilişkin teknik verilerin toplanmasını sağlayarak nihai mühendislik tasarımının şekillendirilmesine ve düzenleyici süreçlerin planlanmasına katkı sunacak. Projeden elde edilecek verilerin teknolojinin ticari ölçekte uygulanabilirliği açısından kritik rol oynaması bekleniyor.
Haber Merkezi
