Bilim insanları, Antarktika’nın buzul altındaki yapısını ortaya koyan şimdiye kadarki en detaylı haritayı hazırlayarak kıtanın gizli topoğrafyasına ışık tuttu. İngiltere’deki Edinburgh Üniversitesi ile Fransa’daki Çevre Jeobilimleri Enstitüsü’nden araştırmacılar, uydu verileri ve buz akışının fiziksel özelliklerini bir araya getirerek Antarktika’nın buz altı haritasını oluşturdu.
BUZUN ALTINDAKİ TOPOĞRAFYA MODELLEMEYLE ORTAYA ÇIKARILDI
Araştırmacılar, buz yüzeyinin ayrıntılı uydu gözlemleri ile buz akışının fiziğini kullanarak, buzun altındaki yapıyı tahmin eden “Buz Akışı Pertürbasyon Analizi” (IFPA) adlı modelleme tekniğinden yararlandı. Bu yöntemle, Antarktika’nın buz tabakasının altındaki topoğrafya yüksek çözünürlükle modellenebildi.
DAHA ÖNCE GÖRÜLMEMİŞ JEOLOJİK YAPILAR KEŞFEDİLDİ
Hazırlanan harita sayesinde, dağ drenaj sistemleriyle bağlantılı olabilecek dik kenarlı kanallar, Dünya’nın farklı bölgelerindeki U şeklindeki buzul vadilerine benzeyen derin vadiler gibi daha önce bilinmeyen ya da yeterince incelenmemiş birçok jeolojik yapı tespit edildi.
Araştırmacılar, bu yapıların Antarktika’nın jeolojik geçmişi ve buzulların hareket dinamikleri hakkında önemli ipuçları sunduğunu belirtti.
DENİZ SEVİYESİ YÜKSELİŞİNE DAİR ÖNGÖRÜLERİ DESTEKLİYOR
Bu tür ayrıntılı haritalar, Antarktika üzerindeki buzun nasıl hareket ettiğini anlamaya yardımcı olurken, aynı zamanda buzulların küresel deniz seviyesinin yükselmesine olası etkilerini değerlendirmek açısından da kritik önem taşıyor. Harita, özellikle 2 ila 30 kilometre ölçeğindeki yer şekillerini daha önce görülmemiş ayrıntılarla ortaya koyarken, daha küçük ölçekli yapılar modelleme kapsamı dışında bırakıldı.
GELECEK ARAŞTIRMALAR İÇİN YOL GÖSTERİCİ OLACAK
Araştırma ekibi, hazırlanan makalede IFPA yöntemiyle oluşturulan haritanın, jeofizik araştırmalardan elde edilen buz kalınlığı verileriyle birleştirildiğinde Antarktika’nın buzul altı topoğrafyası hakkında son derece ayrıntılı bilgiler sunabildiğini vurguladı. Çalışmada ayrıca, oluşturulan topoğrafik haritanın ve peyzaj sınıflandırmasının, gelecekte yapılacak jeofizik araştırmaların hangi bölgelerde yoğunlaştırılması gerektiği konusunda yol gösterici olacağı ifade edildi.
Araştırma sonuçları, bilim dünyasının saygın yayınlarından Science dergisinde yayımlandı.
Kaynak: AA
