Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtı kiralama sektörüne yönelik kapsamlı düzenlemeler içeren yeni bir yönetmelik taslağını kamuoyu ve sektör paydaşlarının görüşüne açtı. Hazırlanan taslakla hizmet kalitesinin artırılması, kayıt dışı faaliyetlerin önlenmesi ve tüketici mağduriyetlerinin azaltılması hedefleniyor.
YETKİ BELGESİ VE EĞİTİM ŞARTI GELİYOR
Taslağa göre, ticari amaçla araç kiralayan tüm işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu olacak. Yetki belgesi için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması, vergi mükellefi olması ve iş yerinin ikamet ya da başka bir ticari faaliyet amacıyla kullanılmaması gerekecek. Ayrıca araç kiralama faaliyetinden sorumlu kişilerin en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş olması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı “Seviye 4” belgesine sahip olması şartı aranacak.
KİRALAMA BİLGİ SİSTEMİ KURULACAK
Araç kiralama faaliyetlerinin daha etkin şekilde takip edilebilmesi amacıyla Ticaret Bakanlığı bünyesinde “Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi” kurulacak. Yetki belgesi başvuruları ve belgelendirme işlemleri bu sistem üzerinden yürütülecek.
KİRALIK ARAÇLARA YAŞ VE KİLOMETRE SINIRI
Tüketici güvenliğini artırmak amacıyla kiraya verilecek araçlara teknik kriterler getiriliyor. Buna göre klasik araçlar hariç olmak üzere, 5 yaşından büyük veya 100 bin kilometreyi aşmış taşıtlar kiraya verilemeyecek. İşletmelerin en az 5’i kendilerine ait olmak üzere toplamda en az 10 araçtan oluşan bir filoya sahip olması gerekecek.
HİBRİT VE ELEKTRİKLİ ARAÇ ZORUNLULUĞU
Büyükşehirlerde faaliyet gösteren araç kiralama işletmelerinin, biri Türkiye’de üretilmiş olmak kaydıyla filolarında en az 2 hibrit veya elektrikli araç bulundurması zorunlu olacak. Bu düzenlemeyle çevre dostu ulaşımın teşvik edilmesi ve yerli üretimin desteklenmesi amaçlanıyor.
DEPOZİTOYA ÜST SINIR VE İADE ŞARTI
Taslakta tüketicilerin en çok şikâyet ettiği konuların başında gelen depozito uygulamasına da sınırlama getiriliyor. Buna göre:
-
1–6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük,
-
7–30 günlük veya haftalık kiralamalarda en fazla 7 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilecek.
Araç iadesini takip eden 7 gün içinde depozitonun tüketiciye iade edilmesi zorunlu olacak. Olağan kullanım kaynaklı aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden ücret talep edilemeyecek.
REZERVASYON İPTALİ VE EK ÜCRETLERE SINIR
Ön ödemeli rezervasyonlarda tüketicilere, araç teslim saatinden 24 saat öncesine kadar herhangi bir gerekçe göstermeden ve kesinti olmaksızın iptal hakkı tanınacak. Mahkeme kararı olmadan “değer kaybı” adı altında kiracıdan ücret talep edilemeyecek. Böylece keyfi uygulamaların önüne geçilmesi hedefleniyor.
BAKIMSIZ ARAÇLARA KİRALAMA YASAĞI
Periyodik bakımları zamanında yapılmayan araçların kiraya verilmesi yasaklanacak. Mevsim koşullarının gerektirdiği durumlarda, kiracının talebi üzerine işletmeler kış lastiğini ücretsiz sağlamakla yükümlü olacak. Kasko ve sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek ve kiracının bu güvencelerden yararlanması ek ücrete bağlanamayacak.
ÜCRETSİZ EK DONANIM ZORUNLULUĞU
Kiracının talebi halinde bebek koltuğu, navigasyon cihazı ve hızlı geçiş sistemi (HGS) işletme tarafından ücretsiz olarak sunulacak. Ayrıca hasar ve arıza durumlarında kiracının 7/24 ulaşabileceği bir iletişim altyapısı oluşturulacak.
YETKİSİZ İŞLETMELERE İLAN YASAĞI
Yeni düzenlemeyle birlikte ilan siteleri ve çevrim içi platformlar, araç kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmekle yükümlü olacak. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin ilan vermesi engellenecek. Mevcut işletmelerin yeni düzenlemelere uyum sağlaması için yetki belgesi almaları adına 1 Ocak 2027’ye kadar süre tanınacak.
Kaynak: AA
