Avrupa’da 29 Mart Pazar günü saatlerin bir saat ileri alınmasıyla birlikte yaz saati uygulaması başlıyor. Uzmanlar ise bu değişikliğin vücudun biyolojik ritmini etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.
BİR SAATLİK DEĞİŞİM VÜCUDU ETKİLİYOR
Saatlerin ileri alınmasıyla birlikte birçok kişi bir saat daha az uyuyacak. Ancak uzmanlara göre bu küçük değişiklik, sanıldığından daha büyük sonuçlar doğurabiliyor. Vücudun uyku, hormon üretimi ve enerji dengesini yöneten sirkadiyen ritmi, bu değişimden doğrudan etkileniyor.
Jeffrey Kelu, çoğu insanın bir hafta içinde uyum sağladığını ancak bazı kişilerde bu sürecin haftalar hatta aylar sürebildiğini belirtiyor.
UYKU, RUH HALİ VE KALP SAĞLIĞI ETKİLENEBİLİR
Araştırmalar, özellikle ilkbahardaki saat değişikliğinin:
-
Uyku düzeninde bozulma
-
Ruh halinde dalgalanma
-
Trafik kazalarında artış
-
Kalp krizi ve depresif atak riskinde yükseliş
gibi etkilerle ilişkili olabileceğini gösteriyor.
AKŞAM IŞIĞI UYKUYU GECİKTİRİYOR
Saatlerin ileri alınmasıyla akşam saatlerinde gün ışığı daha uzun sürüyor. Bu durum her ne kadar günlük yaşamı kolaylaştırsa da uyku düzenini olumsuz etkileyebiliyor.
Uzmanlara göre ışık, uyku hormonu melatoninin salgılanmasını baskılıyor ve uykuya geçiş süresini uzatıyor. Bu nedenle yatmadan önce karanlık bir ortam sağlanması, uyku kalitesini artırabiliyor.
SİRKADİYEN RİTİM NEDEN ÖNEMLİ?
Sirkadiyen ritim güçlü olduğunda, vücut 24 saatlik döngüye uyum sağlayarak temel fonksiyonlarını daha sağlıklı şekilde sürdürüyor.
Bu ritmin bozulması ise:
-
Obezite
-
Kalp hastalıkları
-
Tip 2 diyabet
-
Yüksek tansiyon
gibi birçok sağlık sorunuyla ilişkilendiriliyor. Ayrıca bazı araştırmalar, zayıf sirkadiyen ritim ile demans arasında da bağlantı olabileceğini ortaya koyuyor.
SAAT DEĞİŞİKLİĞİ KALDIRILACAK MI?
Avrupa’da mevsimsel saat uygulamasının kaldırılması uzun süredir tartışılıyor. Avrupa Komisyonu tarafından 2018’de yapılan ankette katılımcıların yüzde 84’ü uygulamanın kaldırılmasını destekledi. Ancak Avrupa Birliği ülkeleri ortak bir karara varamadığı için süreç askıda kaldı.
UZMANLAR KIŞ SAATİNİ ÖNERİYOR
Bilim insanları, saat değişikliği kaldırılırsa kalıcı olarak kış saatinde kalınmasının daha sağlıklı olacağını savunuyor. Buna göre sabah güneş ışığına maruz kalmak, vücudun biyolojik saatinin dengelenmesi açısından kritik önem taşıyor.
