Avrupa elektrik sistemini sarsan İber Yarımadası kesintisinin nedeni netleşti. ENTSO-E tarafından yayımlanan nihai rapor, kesintinin arkasındaki teknik tabloyu ortaya koydu.
KESİNTİNİN SEBEBİ: VOLTAJ KRİZİ VE ŞEBEKE SALINIMI
Rapora göre İspanya ve Portekiz’i karanlığa gömen kesinti, tek bir nedenden değil; voltaj kontrolündeki zafiyetler ile şebekedeki frekans ve güç salınımlarının birleşiminden kaynaklandı.
Şebekede yaşanan dengesizlikler, sistem kararlılığını bozarak zincirleme bir çöküş sürecini tetikledi.
ZİNCİRLEME ÇÖKÜŞ NASIL YAŞANDI?
Uzman panel bulgularına göre, kesinti öncesinde birden fazla teknik anomali eş zamanlı gelişti. Voltaj seviyelerinin hızla yükselmesi, üretim tesislerinin koruma mekanizmaları nedeniyle devreden çıkmasına yol açtı.
Bu durum üretim kayıplarını artırarak sistem genelinde geniş çaplı bir kesintiye dönüştü.
“YENİLENEBİLİR ENERJİ SUÇLU DEĞİL”
Raporda en dikkat çeken başlıklardan biri, kesintinin yenilenebilir enerji kaynaklarından kaynaklanmadığının açık şekilde vurgulanması oldu.
ENTSO-E, sorunun üretim türünden bağımsız olarak voltaj kontrol mekanizmalarındaki yetersizlikten kaynaklandığını belirtti.
SİSTEMSEL ZAFİYETLER ORTAYA ÇIKTI
440 sayfalık rapor, olayın yalnızca teknik değil aynı zamanda operasyonel eksikliklerle de büyüdüğünü ortaya koydu.
Özellikle:
- Voltaj kontrolü
- Reaktif güç yönetimi
- Şebeke koordinasyonu
alanlarında yaşanan eksikliklerin kesintiyi derinleştirdiği ifade edildi.
AVRUPA İÇİN “UYARI SİNYALİ”
Raporda, yaşanan kesinti Avrupa enerji sistemi için kritik bir uyarı olarak değerlendirildi. Uzmanlar, benzer olayların önüne geçmek için şebeke altyapısının güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
KRİTİK ÖNERİLER SIRALANDI
Raporda öne çıkan çözüm önerileri şöyle sıralandı:
- Tüm üretim kaynaklarının voltaj kontrolüne aktif katılımı
- Reaktif güç yönetiminin güçlendirilmesi
- Enterkonneksiyon ve koordinasyonun artırılması
- Şebekenin ani dalgalanmalara karşı dayanıklılığının yükseltilmesi
SON 20 YILIN EN BÜYÜK KESİNTİLERİNDEN BİRİ
28 Nisan 2025’te yaşanan kesinti, milyonlarca kişiyi etkileyerek ulaşım ve sanayi başta olmak üzere birçok sektörde ciddi aksamalara yol açtı.
Rapora göre, enerji dönüşümüyle birlikte artan yenilenebilir kapasite, şebeke yönetiminde yeni teknik gereklilikleri de beraberinde getiriyor.
