Azerbaycan ile Ermenistan arasında kalıcı barışın tesis edilmesi ve ilişkilerin normalleşmesine yönelik yürütülen süreç, 2025 yılında atılan somut adımların ardından 2026’da da devam edecek. Taraflar, siyasi, diplomatik ve ekonomik başlıklarda ilerlemeyi sürdürmeyi hedefliyor.
2025 NORMALLEŞMEDE KRİTİK YIL OLDU
İki ülke arasında 2025 yılı, temasların yoğunlaştığı ve normalleşme yönünde pratik gelişmelerin öne çıktığı bir dönem olarak kayda geçti. Yıl boyunca gerçekleştirilen görüşmeler, karşılıklı güven inşasına yönelik adımların artmasını sağladı.
WASHINGTON ZİRVESİ VE ORTAK DEKLARASYON
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, 8 Ağustos 2025’te Washington’da ABD’nin arabuluculuğunda bir araya geldi. Görüşmenin ardından imzalanan ortak deklarasyon, iki ülkenin çatışmaları sona erdirme ve tam normalleşme yönündeki kararlılığını teyit etti. Aynı dönemde tarafların dışişleri bakanları, barış anlaşmasını parafladı.
EKONOMİK ADIMLAR VE TİCARETTE AÇILIM
Normalleşme sürecinde ekonomik başlıklar da öne çıktı. Azerbaycan’ın, Ermenistan’a gidecek yükler üzerindeki kısıtlamaları kaldırması, bölgesel ticaret ve ulaştırma hatlarının canlanmasına katkı sağladı. Azerbaycan petrolünün Ermenistan’a ihracına başlanması ise ekonomik ilişkiler açısından önemli bir eşik olarak değerlendirildi.
ZENGEZUR KORİDORU VE TRIPP PROJESİ
Sürecin altyapı boyutunda, Zengezur Koridoru olarak da adlandırılan Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Rotası (TRIPP) Projesi öne çıktı. Azerbaycan ana karası ile Nahçıvan’ı birbirine bağlaması planlanan projenin, 2026 yılında Ermenistan topraklarında inşa aşamasına geçmesi öngörülüyor. Projenin, bölgesel ulaştırma ve ticaret bağlantılarını güçlendirmesi hedefleniyor.
AGİT MİNSK GRUBU FESHEDİLDİ
Siyasi ve diplomatik alanda önemli gelişmelerden biri de, Karabağ meselesinin çözümü için kurulmuş ancak yıllarca sonuç üretememiş olan AGİT Minsk Grubu’nun feshedilmesi oldu. Bu adım, Karabağ sorununun artık gündemde olmadığı ve sürecin ikili müzakereler yoluyla yürütüleceği yaklaşımını ortaya koydu.
SINIRLAR VE TOPLUMSAL TEMASLAR
Yıl boyunca yürütülen temaslarda sınırların belirlenmesi ve ulaştırma bağlantılarının açılması konuları ele alındı. Ayrıca sivil toplum kuruluşu temsilcilerinden oluşan gruplar, karşılıklı ziyaretlerle toplumsal diyaloğun güçlendirilmesine katkı sağladı.
ERMENİSTAN SEÇİMLERİ VE ANAYASA GÜNDEMİ
Ermenistan’da 2026 yılında yapılması planlanan genel seçimler, normalleşme sürecinin seyrini etkileyebilecek başlıklar arasında yer alıyor. Seçimlerin ardından Paşinyan liderliğindeki partinin yeniden iktidara gelmesi halinde, anayasa değişikliği sürecinin gündeme gelebileceği belirtiliyor. Bu kapsamda, Azerbaycan’a yönelik toprak iddialarını içeren anayasal atıfların çıkarılması için referandum sürecinin başlatılması, barış anlaşmasının tamamlanması açısından kritik bir adım olarak görülüyor.
2026’DA HEDEF: KALICI BARIŞ
2026 yılında normalleşme sürecinin daha ileri bir aşamaya taşınması hedefleniyor. Barış anlaşmasının nihai hale getirilmesi, sınırların hukuki olarak kesinleştirilmesi ve ekonomik işbirliğinin genişletilmesi, öncelikli başlıklar arasında bulunuyor. Enerji, ulaştırma ve ticaret alanlarında atılacak yeni adımlarla, iki ülke arasındaki ilişkilerin kalıcı barış temelinde şekillenmesi amaçlanıyor.
Kaynak:AA
