CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi tarafından yanıtlanması talebiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na soru önergesi verdi. Önergede, 2023-2025 yılları arasındaki icraatlar, kolluk uygulamaları, insan hakları iddiaları, tamamlanmayan projeler ve yeni dönemde izlenecek politikalarla ilgili çok sayıda başlık yer aldı.
"YERLİKAYA DÖNEMİNDEKİ UYGULAMALAR CİDDİ TARTIŞMALARA NEDEN OLDU"
Tanrıkulu, Bakan Çiftçi’nin yanıtlaması talebiyle TBMM Başkanlığına sunduğu soru önergesinin gerekçe bölümünde şu ifadelere yer verdi:
"Sayın Ali Yerlikaya’nın İçişleri Bakanlığı döneminde (2023–2025), kamuoyuna yansıyan uygulamalar; kolluk yetkilerinin genişletilmesi, güvenlik merkezli politikaların ağırlık kazanması, toplantı ve gösteri yürüyüşlerine yönelik müdahaleler, ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü, gözaltı ve tutuklama uygulamaları, sınır dışı işlemleri, göçmen politikaları, kayyum uygulamaları ve yerel yönetimlere yönelik idari tasarruflar bağlamında ciddi tartışmalara neden olmuştur.
Öte yandan, kamu yönetiminin sürekliliği ilkesi gereği, bakanlıklar kişilere bağlı değil kurumsal yapılardır. Bu nedenle yeni İçişleri Bakanı Sayın Mustafa Çiftçi döneminde;
- Önceki dönemden devreden idari dosyaların,
- Devam eden projelerin,
- Tamamlanmayan reform süreçlerinin,
- Hukuka aykırılık iddialarının,
- İnsan hakları ihlallerine ilişkin dosyaların,
- Ulusal ve uluslararası yargı organlarının kararlarının
şeffaf biçimde kamuoyuna açıklanması ve denetlenebilir olması anayasal bir zorunluluktur."
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI'NA YÖNELTİLEN SORULAR
Tanrıkulu, önergesinde İçişleri Bakanlığı’nın önceki dönem uygulamaları, kolluk yetkileri, insan hakları iddiaları, devam eden soruşturmalar ve yeni dönemde planlanan reformlara ilişkin ayrıntılı sorular yöneltti. Önergede şu sorular yer aldı:
Sayın Ali Yerlikaya Dönemi (2023–2025) İcraatları
- Sayın Ali Yerlikaya’nın İçişleri Bakanlığı yaptığı dönemde;
- o Çıkarılan yönetmelik,
- o Genelge,
- o İç düzenleme,
- o Talimat,
- o Uygulama protokolü sayısı kaçtır? Bunların konu başlıklarına göre dağılımı nedir?
- Bu düzenlemelerden kaçı doğrudan temel hak ve özgürlükleri (ifade özgürlüğü, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı, seyahat özgürlüğü, özel hayatın gizliliği) sınırlandırıcı niteliktedir?
- Kolluk kuvvetlerine tanınan yetkiler bakımından;
- o GBT uygulamaları,
- o Kimlik kontrolü,
- o Üst ve araç araması,
- o Toplantı ve gösteri yürüyüşlerine müdahale,
- o Sosyal medya paylaşımlarına yönelik adli/idari işlemler kapsamında kaç işlem tesis edilmiştir?
- Bu işlemler sonucunda;
- o Kaç kişi gözaltına alınmıştır?
- o Kaç kişi tutuklanmıştır?
- o Kaç kişi hakkında adli kontrol uygulanmıştır?
- Kolluk müdahaleleri sonucu kaç kişi yaralanmıştır? Kaç kişi hakkında disiplin soruşturması açılmıştır?
- İnsan hakları ihlali iddiasıyla;
- o Anayasa Mahkemesi’ne,
- o AİHM’e,
- o Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’na,
- o Kamu Denetçiliği Kurumu’na yapılan başvuru sayısı kaçtır?
Yapılamayan / Tamamlanamayan İşlemler
- Sayın Ali Yerlikaya döneminde başlanıp tamamlanamayan projeler nelerdir?
- Reform olarak duyurulup hayata geçirilmeyen düzenlemeler nelerdir?
- Hukuki altyapısı hazırlanıp Meclis’e sunulmayan kanun taslakları var mıdır?
- Ulusal yargı kararları ve AİHM kararları gereği yapılması gereken ancak yapılmayan idari düzenlemeler hangileridir?
- Kolluk denetimi, şeffaflık ve hesap verebilirlik mekanizmaları neden kurulmamıştır?
- İşkence ve kötü muameleye karşı bağımsız denetim mekanizması kurulmuş mudur? Kurulmadıysa gerekçesi nedir?
Yeni İçişleri Bakanı Sayın Mustafa Çiftçi Dönemi Planlamaları - Sayın Bakanlığınız döneminde;
- İnsan hakları merkezli güvenlik politikası
- Demokratik kolluk modeli
- Şeffaflık ve hesap verebilirlik
- Sivil denetim mekanizmaları konularında hangi yapısal reformlar yapılacaktır?
- Kolluk yetkilerinin sınırlandırılması ve yargısal denetimin güçlendirilmesi yönünde bir çalışma var mıdır?
- Toplantı ve gösteri yürüyüşleri hakkının fiilen kullanılabilmesi için hangi düzenlemeler yapılacaktır?
- Göç politikalarında;
- Geri gönderme merkezleri
- Sınır dışı işlemleri
- İdari gözetim konularında insan hakları temelli yeni bir politika geliştirilecek midir?
- Kayyum uygulamalarıyla ilgili olarak yerel demokrasi ilkesine uygun yeni bir yaklaşım benimsenmiş midir?
- Kolluk personeline yönelik insan hakları, ifade özgürlüğü, orantılı güç kullanımı eğitimleri zorunlu hale getirilecek midir?
- İçişleri Bakanlığı bünyesinde bağımsız bir “Kolluk Denetim Kurumu” kurulması planlanmakta mıdır?
- Bakanlığınız döneminde açıklanacak kısa, orta ve uzun vadeli stratejik planlar nelerdir?
Hukuki ve Kurumsal Sorumluluk - Önceki döneme ilişkin hukuka aykırı işlem iddialarıyla ilgili idari ve cezai soruşturmalar başlatılacak mıdır?
- Kamu zararına yol açan uygulamalarla ilgili Sayıştay denetimleri sonucunda işlem tesis edilmiş midir?
- İdarenin işlem ve eylemlerinden doğan tazminat davalarının sayısı kaçtır?
- Bakanlığınız döneminde “hak temelli kamu yönetimi modeli” benimsenmiş midir?
