Kaygılarını, ilişkilerini ve kişisel sorunlarını ChatGPT ile paylaşan insanların sayısı dünya genelinde artıyor. Uzmanlara göre yapay zekânın her an ulaşılabilir olması ve yargılamadan yanıt vermesi, özellikle gençleri bu araçlara yöneltiyor.
Üretken yapay zekânın kullanım alanları arasında duygusal destek arayışı öne çıkarken psikologlar, ChatGPT’nin destekleyici bir araç olabileceğini ancak gerçek terapinin yerini alamayacağını vurguluyor.
DUYGUSAL DESTEK İÇİN YAPAY ZEKÂYA YÖNELİM ARTIYOR
Harvard Business Review tarafından yayımlanan bir rapora göre üretken yapay zekânın en yaygın kullanım alanlarından biri duygusal destek ve arkadaşlık arayışı oldu.
Araştırmalar, insanların yalnızca bilgi almak için değil, hayat kararları, ilişkiler ve kişisel sorunlar konusunda da yapay zekâdan yardım istediğini gösteriyor.
İspanya’da yapılan bir araştırmada, 16-19 yaş arasındaki gençlerin büyük bölümünün sağlık bilgisi edinmek için teknolojiden yararlandığı belirtildi. Meksika’da ise ruh sağlığı konusunda destek arayan kişilerin önemli bir kısmının yapay zekâ araçlarını kullandığı aktarıldı.
CHATGPT NEDEN CAZİP GELİYOR?
Meksikalı psikolog Maria Fernanda Cruz Urquiza, insanların özellikle ayrılık veya önemli karar dönemlerinde ChatGPT’ye başvurduğunu söyledi.
Cruz Urquiza’ya göre yapay zekânın en önemli avantajlarından biri sürekli erişilebilir olması.
Uzman, “ChatGPT, kullanıcının kendisine anlattığı her şeyi daima onaylıyor. Bu sürekli onaylanma hali hastalara son derece cazip geliyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Yargılanma korkusu olmadan konuşabilmek ve hızlı yanıt alabilmek, kaygı yaşayan kişiler için yapay zekâyı kolay ulaşılabilir bir destek aracına dönüştürüyor.
UZMANLAR YAPAY ZEKÂNIN SINIRLARINA DİKKAT ÇEKİYOR
Psikoterapist Cecilia Paredes Aldama, bazı kişilerin ChatGPT’yi iletişim kurma konusunda yardımcı bir araç olarak kullandığını belirtti.
Paredes, hastalarının yapay zekâdan mesaj hazırlamak, zor konuşmalara hazırlanmak veya düşüncelerini düzenlemek için yararlandığını ifade etti.
Ancak uzman, yapay zekânın sağladığı desteğin yüzeysel kalabileceğini belirterek, “Yapay zekâ kaygıyı hafifletmeye yardımcı olabilir ancak nedenini ortadan kaldırmaz.” dedi.
“YAPAY ZEKÂ HER ZAMAN HAKLI OLDUĞUNUZU SÖYLEYEBİLİR”
Uzmanların en büyük endişelerinden biri ise yapay zekânın kullanıcıyı fazla onaylayan yaklaşımı.
Cecilia Paredes Aldama, psikoterapinin kişiyi sorgulamaya ve farklı bakış açıları geliştirmeye yönlendirdiğini, yapay zekânın ise çoğu zaman daha uzlaşmacı bir dil kullandığını söyledi.
Paredes, sürekli olarak ChatGPT’den onay almanın kişinin kendi düşüncelerini yanlış biçimde güçlendirmesine neden olabileceği uyarısında bulundu.
İNSAN BAĞININ YERİNİ TUTAMIYOR
Psikologlara göre yapay zekâ bazı durumlarda destek sağlayabilir ancak terapötik ilişkinin yerini alamıyor.
Cecilia Paredes, utanç, suçluluk ve duygusal acı gibi duyguların insanlarla kurulan bağ sayesinde hafiflediğini belirtti.
Paredes, “Biz ilişkisel varlıklarız ve yapay zekâ insan bağının yerini asla alamaz.” ifadelerini kullandı.
Maria Fernanda Cruz Urquiza da gerçek terapötik değişimin iki insan arasındaki bağ sayesinde gerçekleştiğini vurguladı.
CHATGPT BİR ARAÇ, TERAPİST DEĞİL
Uzmanlar, yapay zekânın düşünceleri düzenleme, günlük planlama ve ilk destek noktası olma konusunda faydalı olabileceğini kabul ediyor.
Ancak psikolojik sorunların uzun sürmesi veya kişinin yaşamını etkilemesi durumunda profesyonel destek alınması gerektiğini belirtiyorlar.
Paredes, “Yapay zekâ yalnızca pratik bir araçtır; derinliği yoktur.” değerlendirmesinde bulundu.
