Antalya'da devam eden COP31 İklim Zirvesi'nde enerji dönüşümüne yönelik yeni bir adım atıldı. Türkiye'nin COP31 Dönem Başkanlığı, yapay zekâ teknolojilerinin iklim değişikliğiyle mücadelede kullanılmasını ve sanayide düşük emisyonlu üretimin yaygınlaştırılmasını amaçlayan girişimleri başlattı.
16 Kasım'da duyurulan eylem paketleriyle hükümetlerin, yatırımcıların, şirketlerin ve araştırma kuruluşlarının ortak projelerde buluşturulması hedefleniyor. Çalışmaların merkezinde ise yapay zekânın enerji tüketimi üzerindeki etkisinin yönetilmesi ve temiz teknolojilerin daha geniş ölçekte kullanılması bulunuyor.
COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, her ülkenin kendi koşullarına uygun bir sanayi dönüşümü gerçekleştirmesi gerektiğini belirterek teknolojik gelişmelerin somut iklim sonuçlarına dönüştürülmesi çağrısında bulundu.
ANTALYA'DA YAPAY ZEKÂ İÇİN YENİ TAAHHÜT
COP31 Dönem Başkanlığı, Yüksek Düzeyli Yeşil Dijital Eylem Yuvarlak Masa Toplantısı'nda Antalya Yapay Zekâ Taahhüdü'nü hayata geçirdi.
Gönüllülük esasına dayanan girişim, yapay zekâ teknolojilerinin çevresel etkilerini azaltırken iklim çözümlerine katkısını artırmayı amaçlıyor.
Taahhüt kapsamında yapay zekâ altyapılarının sürdürülebilir biçimde geliştirilmesi, teknolojilerin yaşam döngüsü boyunca sorumlu şekilde kullanılması ve çevresel etkilerinin raporlanması öne çıkıyor.
Gelişmekte olan ülkeler, en az gelişmiş ülkeler ve küçük ada devletlerinin yapay zekâ destekli iklim uygulamalarına erişiminin güçlendirilmesi de girişimin hedefleri arasında yer alıyor.
VERİ MERKEZLERİNİN ENERJİ İHTİYACI GÜNDEMDE
Yapay zekâ sistemlerinin hızla yaygınlaşması, elektrik tüketimi ve kaynak kullanımı konusunda yeni ihtiyaçları beraberinde getiriyor.
COP31 Başkanlığı, yapay zekânın enerji sistemleri üzerindeki yükünün yönetilmesinin yanı sıra bu teknolojiden enerji verimliliğini artırmak amacıyla yararlanılabileceğini belirtti.
Elektrik şebekelerinin daha verimli çalışması, yenilenebilir enerjinin sisteme entegrasyonu ve iklim risklerinin analiz edilmesi, yapay zekânın kullanılabileceği alanlar arasında gösterildi.
Yeni taahhütte yeşil veri merkezleri, düşük emisyonlu enerji kaynakları, elektronik atıkların azaltılması ve çevresel şeffaflık konularına da yer verildi.
TEMİZ TEKNOLOJİLER PİLOT AŞAMADAN ÇIKARILACAK
COP31'de başlatılan Yapay Zekâ Destekli Temiz Teknoloji Girişimi, geliştirilen yeniliklerin uygulamada daha yaygın kullanılmasını amaçlıyor.
Girişim kapsamında iklim değişikliğiyle mücadeleye katkı sağlayabilecek teknolojilerin pilot projelerden geniş ölçekli uygulamalara taşınması hedefleniyor.
Özellikle enerji sistemleri, endüstriyel üretim ve iklim risklerinin değerlendirilmesi alanlarında yapay zekâ destekli çözümlerin geliştirilmesi öngörülüyor.
KÜRESEL EMİSYONLARIN DÖRTTE BİRİ SANAYİDEN
COP31'in yeni gündeminde sanayi üretiminin neden olduğu sera gazı emisyonları da önemli yer tutuyor.
Başkanlığın açıklamasına göre sanayi, küresel emisyonların yaklaşık dörtte birini oluşturuyor.
Bu nedenle Antalya Yeşil Sanayileşme Mutabakatı ile sıfıra yakın ve düşük emisyonlu üretim süreçlerine yönelik yatırımların artırılması amaçlanıyor.
Mutabakat, ülkelerin kalkınma düzeyleri ve ekonomik öncelikleri arasındaki farklılıkları dikkate alarak sanayinin dönüşümünü desteklemeyi öngörüyor.
EN AZ GELİŞMİŞ ÜLKELERE TEKNOLOJİ VE FİNANSMAN DESTEĞİ
Antalya'daki zirvede yeşil sanayileşmenin finansmanı konusunda da yeni düzenlemeler gündeme geldi.
12 Kasım'da tanıtılan En Az Gelişmiş Ülkeler Yeşil Sanayileşme Kolaylaştırma Programı (LDC-GIF), ülkelerin sanayi dönüşümüne yönelik projeler geliştirmesine destek sağlamayı amaçlıyor.
Türkiye'nin ev sahipliğinde, Birleşmiş Milletler En Az Gelişmiş Ülkeler Teknoloji Bankası sekretaryası bünyesinde yürütülen program; teknoloji transferi, kurumsal kapasite geliştirme ve finansman kaynaklarına erişim çalışmalarını kapsıyor.
Programla ülkelerin kendi ihtiyaçlarına uygun projeler hazırlaması ve bunları uygulama aşamasına taşıması hedefleniyor.
50 ÜLKELİK İKLİM KULÜBÜNDEN SANAYİ KILAVUZU
COP31 Başkanlığı, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ve 50 ülkeden oluşan İklim Kulübü, sanayi dönüşümüne yönelik yeni bir kılavuz yayımladı.
12 Kasım'da açıklanan çalışmada proje seçimi, yatırım koşulları, finansman kaynakları ve uygulamaların takibi gibi konular ele alındı.
Kılavuzun, ülkelerin sanayi dönüşümü hedeflerini yatırım projelerine dönüştürmelerine yardımcı olması amaçlanıyor.
AKILLI ŞEHİRLERDE DİJİTAL İKİZ VE YAPAY ZEKÂ DÖNEMİ
COP31 Başkanlığı, şehirlerin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığını artırmak için yeni bir uluslararası çağrı hazırladı.
Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU), BM-Habitat ve UNFCCC iş birliğiyle yürütülecek çalışma, yapay zekâ, dijital ikiz ve Nesnelerin İnterneti teknolojilerinin şehirlerde kullanılmasını kapsıyor.
Hükümetler, yerel yönetimler, akademik kurumlar ve özel sektör temsilcileri bu teknolojilerin yaygınlaştırılmasına yönelik iş birliklerine davet ediliyor.
MURAT KURUM'DAN SANAYİDE ELEKTRİFİKASYON MESAJI
COP31 Başkanı Murat Kurum, sanayi dönüşümünün ülkelerin ekonomik koşullarına göre planlanması gerektiğini söyledi.
Yapay zekânın büyümesinin sorumlu biçimde desteklenmesine de değinen Kurum, şu ifadeleri kullandı:
“Sanayi ve teknoloji, iklim çözümünün bir parçası olmalıdır. Her ülkenin başlangıç noktasına ve stratejik tercihlerine uyarlanmış bir şekilde sanayiyi elektriklendirmemiz gerekiyor. Aynı zamanda, yapay zekanın hızlı büyümesinin sorumlu bir şekilde desteklenmesini, kullanılmasını ve iklim eylemlerinin yararına kullanılmasını sağlamalıyız. COP31'de Türkiye, hükümetleri, işletmeleri ve yenilikçileri bir araya getirerek, iklim eylemlerini uygulamak için teknolojiyi kullanabilecekleri pratik yollara bağlı kalmalarını sağlıyor.”
Açıklanan girişimlerin, COP31 Başkanlığının 2035 yılına kadar elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını yüzde 35'e çıkarma hedefini desteklemesi bekleniyor.
UNIDO: KALKINMA VE İKLİM HEDEFLERİ BİRLİKTE YÜRÜTÜLMELİ
Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü (UNIDO) Genel Direktörü Gerd Mueller, yeşil sanayileşmenin ekonomik kalkınma açısından taşıdığı önemi değerlendirdi.
Mueller, “Hiçbir ülke kalkınma ile iklim eylemi arasında seçim yapmak zorunda kalmamalıdır. Yeşil sanayileşme, emisyonları azaltırken her bölgede geleceğin temiz teknoloji endüstrilerini, becerilerini ve nitelikli işlerini inşa etmenin anahtarıdır.” dedi.
Gelişmekte olan ekonomilere yatırım ve teknoloji desteğinin ulaştırılmasının önemini vurguladı.
ITU'DAN SORUMLU YAPAY ZEKÂ KULLANIMI ÇAĞRISI
ITU Genel Sekreteri Doreen Bogdan-Martin, yapay zekânın iklim değişikliğiyle mücadelede önemli fırsatlar sunduğunu ancak kullanımının sürdürülebilirlik ilkelerine dayanması gerektiğini belirtti.
Bogdan-Martin, Antalya Yapay Zekâ Taahhüdü'nün özellikle iklim değişikliğinden daha fazla etkilenen ülkeler için uluslararası iş birliğini güçlendirmeyi amaçladığını ifade etti.
CHRIS BOWEN: BİLİM MÜZAKERELERİN MERKEZİNDE OLMALI
COP31 Müzakereler Başkanı Chris Bowen, zirvenin ikinci haftasında ülkelerin bilimsel verileri esas alarak ortak kararlar oluşturması gerektiğini söyledi.
Son araştırmaların küresel sıcaklık artışında 1,5 derece sınırının aşılacağına işaret ettiğini belirten Bowen, ortak ve hızlı müdahaleyle daha güvenli sıcaklık seviyelerine dönüşün mümkün olabileceğini ifade etti.
Bowen, şu değerlendirmede bulundu:
“COP31 müzakerelerinde bilim her zaman ön planda olmalıdır. Son bilimsel veriler, 1,5 derecelik hedefi aşacağımızı gösteriyor, ancak bilim aynı zamanda birlikte çalışırsak ve acilen harekete geçersek daha güvenli sıcaklıklara dönebileceğimizi de gösteriyor.”
İklim biliminin finansmanının güçlendirilmesi ve bilimsel verilerin gelecek küresel değerlendirmelerde de temel alınması gerektiğini vurguladı.