Google’ın yapay zekâ destekli arama özelliklerinin haber sitelerine yönlendirilen ziyaretçi sayısını düşürmesi, teknoloji şirketi ile büyük yayıncılar arasındaki gerilimi artırdı.
Reuters, Politico, USA Today, The Economist ve People Inc. gibi medya kuruluşları ile Reddit’in, içeriklerinin Google’ın yapay zekâ sistemleri tarafından kullanılmasını sınırlamayı veya tamamen engellemeyi değerlendirdiği bildirildi. Kuruluşların henüz ortak ve kesin bir geri çekilme kararı almadığı, görüşmelerin içerik kullanımı, trafik ve ödeme koşulları üzerinde yoğunlaştığı belirtiliyor.
YAPAY ZEKÂ ÖZETLERİ TIKLAMALARI AZALTIYOR
Dijital yayıncılık modeli uzun yıllar boyunca medya kuruluşlarının içerik üretmesi, Google’ın bu içerikleri arama sonuçlarında göstermesi ve kullanıcıları kaynak sitelere yönlendirmesi üzerine kuruldu.
Google’ın AI Overviews ve AI Mode özellikleri ise kullanıcıların aradıkları bilgiyi sonuç sayfasından ayrılmadan öğrenmelerine olanak sağlıyor. Yayıncılar, yapay zekâ tarafından oluşturulan özetlerin kaynak bağlantılarına duyulan ihtiyacı azalttığını ve bunun reklam ile abonelik gelirlerini olumsuz etkilediğini savunuyor.
Pew Research Center tarafından Mart 2025’te gerçekleştirilen incelemeye göre, yapay zekâ özeti bulunmayan aramalarda kullanıcıların yüzde 15’i geleneksel sonuç bağlantılarından birine tıkladı. Yapay zekâ özeti gösterilen aramalarda bu oran yüzde 8’e gerilerken özetlerin içinde gösterilen kaynak bağlantılarına tıklama oranı yaklaşık yüzde 1’de kaldı.
Sektör verilerine dayanan haberlerde Business Insider’ın Google kaynaklı organik trafiğinde yüzde 85’i aşan, USA Today’in trafiğinde ise yaklaşık yüzde 50’lik düşüş yaşandığı ileri sürüldü. CNN ve Politico gibi kuruluşların da arama motoru kaynaklı ziyaretçi kaybıyla karşılaştığı bildirildi. Bu oranlar şirketlerin resmî finansal açıklamaları değil, üçüncü taraf trafik ölçümlerine dayanan tahminlerdir.
YAYINCILARIN EN GÜÇLÜ KOZU İÇERİĞİ KAPATMAK
Büyük medya kuruluşları, içeriklerinin Google’ın yapay zekâ yanıtlarını oluşturmak veya modellerini geliştirmek amacıyla kullanılmasını engellemeyi önemli bir pazarlık aracı olarak görüyor.
Ancak geçmişte yayıncıların yapay zekâ kullanımını engellemesi, geleneksel Google aramalarındaki görünürlüklerini de kaybetme riski yaratıyordu. Haber siteleri bu nedenle içeriklerini yapay zekâ özelliklerinden çıkarırken klasik arama sonuçlarında kalabilecekleri ayrı bir kontrol mekanizması talep ediyordu.
Reddit’in de Google ile 2024 yılında yaptığı ve yıllık yaklaşık 60 milyon dolar değerinde olduğu bildirilen veri lisanslama anlaşmasını yeniden değerlendirdiği aktarıldı. Şirketin Google’dan sabit ücret yerine içeriğin kullanımına ve oluşturduğu değere bağlı farklı bir ödeme modeli isteyebileceği belirtiliyor.
Google ise yapay zekâ destekli aramanın kullanıcılara yararlı bağlantılar sunduğunu ve yayıncılara trafik sağlamaya devam ettiğini savunuyor. Şirket, web sitesi sahiplerinin içeriklerinin Gemini modellerinin eğitiminde kullanılmasını Google-Extended aracıyla kontrol edebildiğini belirtiyor.
İNGİLTERE’DE YAYINCILARA YENİ KONTROL HAKKI
İngiltere Rekabet ve Piyasalar Kurumu, Google’a yayıncıların içeriklerinin üretken yapay zekâ özelliklerinde nasıl kullanılacağını kontrol edebilmesini sağlayan yükümlülükler getirdi.
Düzenleme kapsamında yayıncıların içeriklerini AI Overviews ve AI Mode gibi üretken yapay zekâ özelliklerinden çıkarırken geleneksel Google arama sonuçlarında görünmeye devam edebilmesi amaçlanıyor. Google’ın bu tercihi, yapay zekâ dışındaki arama sıralamalarında olumsuz bir sinyal olarak kullanmaması gerekiyor.
Google da internet sitesi sahiplerinin içeriklerinin yapay zekâ destekli arama yanıtlarında kullanılmasını kapatabilmesine yönelik yeni bir Search Console kontrolü geliştirdiğini açıkladı. Şirkete göre bu seçeneği kullanan siteler klasik arama sonuçlarında kalabilecek ancak yapay zekâ özelliklerinden trafik veya gösterim alamayacak.
İngiltere’de uygulanmaya başlayan sistemin diğer ülkelere de yayılması, yayıncıların içeriklerini tamamen Google’dan çekmeden yalnızca yapay zekâ kullanımına kapatabilmesine imkân sağlayabilir.
ASIL MÜCADELE TRAFİK, TELİF VE GELİR ÜZERİNDEN
Yayıncılar ile teknoloji şirketleri arasındaki tartışma yalnızca site ziyaretlerinin azalmasıyla sınırlı değil. Haber kuruluşları; muhabir, editör, foto muhabiri ve teknik ekiplerin ürettiği içeriklerin yapay zekâ sistemleri tarafından özetlenerek ekonomik değere dönüştürüldüğünü ancak üretim maliyetinin yayıncılar tarafından karşılandığını belirtiyor.
Bu nedenle medya kuruluşları, içeriklerin yapay zekâ modellerinde veya arama özetlerinde kullanılmasının lisans anlaşmalarına bağlanmasını ve kullanım karşılığında ödeme yapılmasını talep ediyor.
Google’ın geleneksel arama motorundan doğrudan yanıt üreten bir yapay zekâ platformuna dönüşmesi, dijital yayıncılığın yaklaşık 20 yıldır kullandığı trafik ve reklam modelini değiştiriyor.
Önümüzdeki dönemde Google ile medya kuruluşları arasındaki pazarlığın; içerik kullanım izni, telif ödemesi, kaynaklara görünür bağlantı verilmesi ve yapay zekâ özetlerinden elde edilen ekonomik değerin paylaşılması başlıklarında yoğunlaşması bekleniyor.
