Norveç ordusunun askerî tatbikatta kullandığı kiralık otomobiller, veri güvenliği tartışmalarını gündeme getirdi. Norveç merkezli DN gazetesinin haberine göre araçların kayıt sistemlerinde askerlerin güzergâhları, hareketleri ve askerî tesislere girişte kullandıkları güvenlik kodları tespit edildi.
Tatbikatta kullanılan araçlardan en az ikisinin Çinli Changan şirketinin Deepal markasına ait elektrikli otomobiller olduğu belirtildi.
5 BİN ASKERİN KATILDIĞI TATBİKATTA FARK EDİLDİ
Olay, Norveç İç Güvenlik Birliği (Heimevernet) tarafından 14-18 Eylül tarihlerinde Oslo ve Akershus bölgesinde düzenlenen Hovedstad tatbikatında yaşandı.
Yaklaşık 5 bin askerin katıldığı tatbikatta parlamento ve hükümet binalarının korunması ile savaş durumunda Oslo Gardermoen Havalimanı'nın savunulmasına yönelik senaryolar ele alındı.
Tatbikat sırasında kiralık araçların ayarlarını inceleyen askerler, daha önce fark etmedikleri video kayıt özelliğini keşfetti. Teğmen Fredrik Blanck, söz konusu kayıt işlevinin kendileri tarafından talep edilmediğini ve bu özellik hakkında önceden bilgilendirilmediklerini söyledi.
ASKERİ TESİSLERİN GÜVENLİK KODLARI KAYDEDİLDİ
Araçlarda bulunan görüntülerde askerlerin otomobillere biniş ve inişleri, hangi noktalardan alındıkları, izledikleri güzergâhlar ve farklı bölgelerde geçirdikleri süreler görülebiliyordu.
Kayıtlara, askerlerin askerî tesislerin kapılarından geçerken girdikleri güvenlik kodlarının da yansıdığı belirlendi. Haberde görüşlerine yer verilen bir kaynak, Deepal marka otomobillerde askerlerin hareketleri ve kapı kodlarını içeren kapsamlı kayıtlar bulunduğunu aktardı.
Görüntülerin bir araya getirilmesi hâlinde askerlerin konuşlandığı bölgeler, devriye güzergâhları ve ikmal noktaları hakkında bilgi edinilebileceği uyarısı yapıldı.
VERİLERİN BAŞKA SİSTEMLERE AKTARILDIĞI BİLİNMİYOR
Askerler, tatbikatın ardından erişebildikleri araçlardaki kayıtları sildi. Ancak görüntülerin yalnızca araçların kendi depolama birimlerinde tutulup tutulmadığı netleştirilemedi.
Kayıtların internet bağlantısı üzerinden başka sistemlere aktarılıp aktarılmadığı ve diğer araçlarda da benzer görüntülerin bulunup bulunmadığı bilinmiyor.
Araçlardaki mikrofonların hassas askeri görüşmeleri kaydetme ihtimali de güvenlik endişeleri arasında yer aldı.
ARAÇLAR TATBİKATTA KULLANILMAYA DEVAM EDİLDİ
Kayıt özelliğini fark eden askerî personelin durumu üst makamlara bildirdiği aktarıldı. Buna rağmen kiralık otomobiller, tatbikatın kalan bölümünde kullanılmaya devam edildi. Kararın, birliğin elindeki alternatif araç sayısının yetersiz olmasından kaynaklandığı belirtildi.
Norveç Silahlı Kuvvetleri, olayla ilgili sorulara doğrudan yanıt vermedi.
Kurum sözcüsü Caroline E. Lysne, araçlar ve elektronik ekipmanlardan kaynaklanabilecek risklerin farkında olduklarını, hassas bilgilerin toplanmasını önlemek için fiziksel ve elektronik güvenlik tedbirleri uyguladıklarını ifade etti.
KİRALAMA ŞİRKETİ VE VOLVO CARS'TAN AÇIKLAMA
Norveç ordusu, 2024 yılında First Rent A Car Norway ve RAC Norway ile ülke genelinde geçerli araç kiralama anlaşmaları imzaladı. İki sözleşmenin toplam azami değeri 350 milyon Norveç kronu olarak açıklandı.
Araçların kiralandığı Hertz'in Norveç operasyonunu yürüten First Rent A Car Norway'in Volvo Cars'ın kurumsal yapısında yer aldığı, Volvo Cars'ın çoğunluk hissesinin ise Çin merkezli Geely Holding Group bünyesinde bulunduğu belirtildi.
Volvo Cars, Geely tarafından kontrol edilmesinin tek başına güvenlik riski oluşturduğu değerlendirmesine karşı çıktı. Şirket, açık bir yasal dayanak olmadan verilerin Geely ile paylaşılamayacağını savundu.
First Rent A Car Norway de faaliyetlerini Norveç ve Avrupa mevzuatına uygun yürüttüğünü açıkladı.
AKILLI ARAÇLARDA VERİ GÜVENLİĞİ ENDİŞESİ
Norveç Ulusal Güvenlik Otoritesinin Risiko 2025 değerlendirmesinde, modern otomobillerin 200'den fazla elektronik sensör içerebildiğine dikkat çekilmişti.
Kamera, GPS, sürücü izleme ve internet bağlantısı gibi sistemler, araçların konumları ve çevreleri hakkında ayrıntılı veri toplayabiliyor.
Norveç'te daha önce Çinli Yutong tarafından üretilen elektrikli otobüsler de benzer güvenlik endişeleriyle gündeme gelmişti.
Başkent bölgesinin toplu taşıma işletmecisi Ruter, yaptığı testlerde üreticinin otobüslerin yazılımına uzaktan erişebildiğini açıklamıştı. Bu erişimin teorik olarak araçların çalışmasının durdurulmasına imkân tanıyabileceği belirtilmişti.
Norveç ordusunun tatbikatında yaşanan olayda ise kayıtların dışarıya aktarıldığına ilişkin doğrulanmış bir bulgu paylaşılmadı.
