Türkiye, yapay zeka teknolojileri ile ilgili buluşların sınai mülkiyet başvurularını hızlandırmak amacıyla 'Yapay Zeka Hızlı Hat' uygulamasını TÜRKPATENT kapsamında uygulamaya almayı planlıyor. AA muhabirinin edindiği bilgilere göre, ilgili kuruluşlar, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın koordinasyonunda yürütülen 2026-2030 dönemi 'Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı' kapsamında belirlenen hedeflere odaklanıyor. Bu çerçevede, vatandaşların haklarının korunması ve yatırımcılara tahmin edilebilir bir ortam sunulması için yapılan çalışmalar hız kazandı.
BAŞVURULARDA ŞEFFAFLIĞIN ARTIRILMASI
Yapay zeka ile ilgili buluşlar için yapılacak sınai mülkiyet başvurularının teşvik edilmesi hedefleniyor. Uygulama ile başvurularda şeffaflık sağlanacak ve inceleme süreçleri hızlandırılacak. TÜRKPATENT, uygulamanın bir yıl içinde faaliyete geçmesini planlıyor.
Bu düzenlemenin amacı, yapay zeka alanındaki yeniliklerin fikri mülkiyetle korunması, başvuru süreçlerinin daha hızlı tamamlanması ve teknoloji yatırımları için daha öngörülebilir bir ortam sağlamak.
YAPAY ZEKADA RİSK DÜZEYİNE GÖRE YÜKÜMLÜLÜKLER
Bu eylem planı çerçevesinde güvenilir ve yenilikçi bir yapay zeka ekosisteminin oluşturulabilmesi için hukuki ve etik kurallar, güvenlik standartları ile yanlış bilgiyle başa çıkma yöntemleri ve veri yönetişimi ilkeleri ortak bir çatı altında incelenecek. Bu çerçevenin temelini, Avrupa Birliği'nin orantılı risk anlayışını dikkate alan ulusal yapay zeka hukuki ve etik çerçevesi oluşturacak.
Yapay zeka sistemlerinin risk seviyeleri baz alınarak yüklenecek yükümlülükler kademeli olarak belirlenecek. Düşük riskli uygulamalar için basit kontrol listeleri, orta riskli uygulamalar için kısa form 'Algoritmik Etki Değerlendirmesi' hazırlandı. Yüksek risk taşıyan sistemler için genişletilmiş değerlendirmeler, kamuya açık özetler ve detaylı teknik dosyalar sunulacak.
KİŞİSEL VERİLERİN İŞLENME KOŞULLARI
Yapay zeka uygulamalarında sınai mülkiyet haklarının korunmasının yanı sıra kişisel verilerin işlenmesi de kademe kademe ele alınacak. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü arasında uyum sağlanacak. Otomatik karar süreçlerinde açıklanabilirlik yükümlülüğü, yapay zeka modellerinin eğitiminde kişisel verilerin işlenmesine dair kurallar ve sınır ötesi veri transfer koşulları detaylandırılacak.
Bu şekilde, vatandaşların haklarının korunması ile yapay zeka alanındaki girişimcilere güvenli ve öngörülebilir bir ortam sağlanması amaçlanıyor.
