Kakaonun ton fiyatı, Batı Afrika’daki kuraklık endişelerinin azalması ve üretimdeki artışla geçen yıl uluslararası piyasalarda sert geriledi. Kakao, yüzde 48,1’lik düşüşle tüm zamanların en hızlı yıllık değer kaybını yaşayan tarım emtialarından biri oldu.
Küresel ölçekte etkili olan iklim koşulları, arz-talep dengesi ve jeopolitik gelişmeler tarım ürünlerinde sert fiyat hareketlerine yol açarken, kakao bu dalgalanmanın en çarpıcı örnekleri arasında yer aldı.
REKOR SONRASI TARİHİ DÜŞÜŞ
Kakao fiyatları, 2024 yılında Batı Afrika’daki olumsuz hava koşulları ve küresel stoklardaki düşüş nedeniyle sert yükselmiş, ton başına 12 bin 931 dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşmıştı. Yılı ise 11 bin 675 dolardan kapatan kakao, bu dönemde güçlü bir ralli yaşamıştı.
Ancak geçen yıl kuraklık risklerinin azalması ve rekoltede beklenen artış, fiyatlarda hızlı bir geri çekilmeyi beraberinde getirdi.
ABD merkezli emtia borsası Intercontinental Exchange verilerine göre kakao, 2025 yılında yüzde 48,1 değer kaybederek ton başına 6 bin 65 dolara kadar geriledi. Bu düşüş, kakao piyasasında şimdiye kadar kaydedilen en sert yıllık gerileme olarak kayıtlara geçti.
ABD’NİN TARİFE KARARI SATIŞ BASKISINI ARTIRDI
Kakao fiyatlarındaki düşüşte, ABD’nin kakao ürünlerine yönelik tarifeleri kaldırma planını duyurması da etkili oldu. ABD, kendi üretiminin sınırlı olduğu bazı tarım ürünlerini gümrük vergilerinden muaf tutarken kakao da bu kapsamda yer aldı.
Söz konusu adım, ticaret üzerindeki belirsizlikleri azaltırken tedarik zincirinde maliyetlerin düşebileceği beklentisini güçlendirdi. Bu durum, kakao fiyatları üzerinde ek satış baskısı oluşturdu.
Ayrıca Avrupa Parlamentosu’nun, ormansızlaşmayla üretilen ürünlerin Avrupa Birliği’ne ithalatını sınırlayan düzenlemeleri 1 yıl erteleme kararı da fiyatlardaki düşüşü destekleyen unsurlar arasında yer aldı.
“YÜKSELEN BİR TREND BEKLEMİYORUM”
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, yaptığı değerlendirmede, kakao tarafında üretim beklentilerinin fiyatlar üzerinde belirleyici olduğunu vurguladı.
Ergezen, “Kakaoda üretim tahminlerinde artış var ve bu artış devam ediyor. Kısa vadeli tepki yükselişleri görülse de eski zirvelere doğru kalıcı bir yükseliş beklemiyorum.” ifadelerini kullandı.
2025 yılı içinde dönemsel fiyat artışları yaşandığını hatırlatan Ergezen, kalite sorunları nedeniyle sipariş iptalleri ve iadelerin gündeme geldiğini belirtti. Arz ve kalite kaynaklı endişelerin zaman zaman fiyatları yukarı çektiğini, ancak bu yükselişlerin kar satışı fırsatı yarattığını söyledi.
Ergezen’e göre, üretim tarafındaki artış beklentileri sürdükçe kakao fiyatlarında düşüş eğilimi önümüzdeki dönemde de devam edebilir.
Kaynak: AA
