İş insanı Çetin Ay, Manşet Haber’e yaptığı değerlendirmede küresel ölçekte yaşanan gelişmeleri “Sahada savaş var. Arka planda sistem değişiyor. Amaç: gücü yeniden dağıtmak” sözleriyle değerlendirdi. Küresel sistemin köklü bir dönüşüm sürecinden geçtiğini ifade eden Ay, mevcut düzenin artık eski işleyişini sürdüremediğini belirtti. Amerika’nın eski gücünde olmadığını dile getiren Ay, “Amerika eski Amerika değil. Güç artık daha pahalı, daha kırılgan” ifadelerini kullandı.
“BORÇ YÜKÜ TAŞINAMAZ, SİSTEM DEĞİŞMEK ZORUNDA”
Ekonomik tabloya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ay, mevcut finansal yapının sürdürülebilir olmadığını vurgulayarak, “Yaklaşık 40 trilyon dolarlık borç bu yapıyı taşımaz. Yük hafiflemez. El değiştirir” dedi. Klasik ekonomik araçların bu yükü dengelemeye yetmediğini ifade eden Ay, yeni dengenin kriz ve çatışmalar üzerinden kurulduğunu belirtti. Ay, “Klasik ekonomik araçlar yetersiz. Denge artık krizle, savaşla kuruluyor” sözleriyle sürecin yönünü ortaya koydu.
“SAVAŞLAR SİSTEMİN YENİDEN KURULMASI İÇİN KULLANILIYOR”
Tarihsel süreçlere dikkat çeken Ay, büyük değişimlerin çoğunlukla büyük çatışmalarla gerçekleştiğini belirterek, “Bu tür yapılar kendiliğinden yıkılmaz. Tarih net: büyük değişim, büyük çatışmayla gelir” dedi. Ekonomik baskının tek başına yeterli olmadığını ifade eden Ay, “Şok gerekir. Savaş, bu şoku üretmenin en hızlı yoludur” değerlendirmesinde bulundu. İsrail-İran hattındaki gerilime değinen Ay, “Bölgesel gerilimle küresel etkiyi aynı anda tetikleyen nadir hatlardan biri” ifadelerini kullandı.
“KAZANAN SAHADAKİLER DEĞİL, OYUNU KURANLAR”
Çetin Ay, mevcut süreçte doğrudan çatışma içinde olan ülkelerin değil, süreci yöneten yapıların kazanç sağladığını belirterek, “Bu kaos değil. Bu kurulum. Amaç zafer değil” dedi. Savaşların ekonomik yükü ortadan kaldırmadığını ifade eden Ay, “Savaş borcu silmez. Yükü yeniden dağıtır” sözleriyle dikkat çekti. Sürecin uzamasının tesadüf olmadığını belirten Ay, “Süre uzadıkça para akıyor, dikkat dağılıyor, yeni denge sessizce kuruluyor” değerlendirmesinde bulundu.
“AVRUPA DA MALİYET ÖDÜYOR”
Avrupa ülkelerinin de bu süreçten doğrudan etkilendiğini belirten Ay, özellikle Almanya örneği üzerinden değerlendirme yaptı. “Amerika’ya bağlı ülkeler artık kazanmıyor. Bedel ödüyor” diyen Ay, geçmişte karşılıklı kazanç sağlayan sistemin artık maliyet üreten bir yapıya dönüştüğünü ifade etti. Almanya’nın sanayi gücünün bu süreçte zayıfladığına dikkat çeken Ay, “Kendi sanayisine gidecek güç, bu düzeni sürdürmenin maliyetine gidiyor. Üretim düşüyor. Refah geriliyor” dedi.
“ÇIKIŞ YOLU BAĞIMSIZ KAPASİTE”
Çözüm önerilerine de değinen Ay, ülkelerin kendi iç dengelerini güçlendirmesi gerektiğini belirterek, “Başkasının kurduğu bir sistem içinde hareket eden ülkeler için mesele açık: Bağımlılığı azaltmak. Karar kapasitesini güçlendirmek” ifadelerini kullandı. Ekonomide kontrol, enerjide güvenlik ve savunmada kapasitenin önemine vurgu yapan Ay, “Kendi dengesini kuran ülke ayakta kalır” dedi. Değerlendirmesinin sonunda ise “Bu topraklarda güç değil, irade belirler; o irade de bu millette vardır” ifadelerine yer verdi.
