2026 yılı itibarıyla çevreyi kirletenlere uygulanacak idari para cezaları yürürlüğe girdi. Resmî Gazete’de yayımlanan ve 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında güncellenen düzenleme, yalnızca bireysel çevre ihlallerini değil; Türkiye’nin enerji, emisyon ve sürdürülebilirlik politikalarında daha sıkı bir döneme girildiğini de gözler önüne serdi.
Yeni ceza tarifesiyle birlikte; gürültüden egzoz emisyonuna, anız yakmadan evsel kirliliğe kadar birçok başlıkta caydırıcılığı yüksek yaptırımlar olacak.
GÜNLÜK DAVRANIŞLAR HEDEFTE
Yere çöp, izmarit atmak veya tükürmek gibi çevreyi kirletici fiiller için uygulanacak idari para cezası 8 bin 700 TL olarak belirlendi. Aynı ihlalin 3 yıl içinde tekrarlanması halinde ceza 17 bin 400 TL’ye çıkacak.
Bu düzenleme, küçük gibi görünen bireysel davranışların çevresel etkilerinin de artık ekonomik bir karşılığı olduğunu ortaya koyuyor.
GÜRÜLTÜ KİRLİLİĞİNE ON BİNLERDEN YÜZ BİNLERE UZANAN CEZALAR
Gürültü kaynaklı çevre ihlallerinde ceza tutarları dikkat çekici seviyelere çıkartıldı:
-
İzin almadan davul-zurna ile sokakta düğün yapanlar veya evinde aşırı sesle müzik açanlar: 13 bin 847 TL
-
Araçta veya toplu taşımada yüksek sesle müzik açan sürücüler: 41 bin 820 TL
-
Eğlence mekânı, fabrika veya inşaat kaynaklı gürültü: 419 bin 509 TL
Bu yaptırımlar, kent yaşamında artan enerji tüketimi, sanayi ve eğlence faaliyetlerinin çevresel etkilerinin daha sıkı denetleneceğini ortaya koyuyor.
EGZOZ VE EMİSYON CEZALARI
2026 düzenlemesinde ulaşım kaynaklı hava kirliliği özel bir başlık olarak ön plana çıkıyor. Buna göre:
-
Egzoz gazı emisyon ölçümü yaptırmayan araç sahipleri: 18 bin TL
-
Egzozla havayı kirletenler: 36 bin TL
-
Egzoz filtresini sökenler: 18 bin TL
-
Egzoz belgelerinde sahtecilik yapanlar: 144 bin TL
Bu cezalar, ulaşım sektöründe emisyon kontrolü, yakıt verimliliği ve temiz enerjiye geçiş amaçlarıyla doğrudan ilişkilendiriliyor.
TARIM VE KARBON SALIMI VURGUSU
Tarım alanlarında anız yakmanın cezası dekar başına 700 TL olarak belirlendi. Orman, sulak alan ve yerleşim yerlerine yakın bölgelerde anız yakılması halinde ise ceza 5 kat artırımlı uygulanacak.
Bu yaptırım, tarım kaynaklı karbon salımı, hava kirliliği ve ekosistem tahribatıyla mücadele kapsamında değerlendiriliyor.
TEKRAR EDEN İHLALLERDE CEZA KATLANACAK
Düzenlemeye göre çevreyi kirletici fiillerin 3 yıl içinde tekrarlanması durumunda idari para cezaları artırımlı uygulanacak. İlk tekrarında ceza bir kat, ikinci ve sonraki tekrarlarında ise iki kat olarak kesilecek. Bu uygulama, yaptırımların davranış değişikliği yaratmasını amaçlıyor.
CEZALAR NEYİ AMAÇLIYOR?
2026 yılı ceza tarifesi, yalnızca “cezalandırma” yaklaşımını değil; bireyleri, işletmeleri ve yerel yönetimleri daha az kirleten, daha verimli ve çevre dostu enerji kullanımına yönlendirmeyi hedefliyor. Uzmanlara göre bu yaklaşım, Türkiye’nin iklim hedefleri, emisyon azaltımı ve sürdürülebilir enerji politikalarıyla uyumlu bir çerçeve sunuyor.
Haber Merkezi
