Çin, elektrik üretiminde önemli bir eşiği geride bıraktı. Global Energy Monitor verilerine göre Şubat 2026 itibarıyla ülkenin toplam kurulu elektrik kapasitesinin yüzde 52’si artık fosil yakıt dışı kaynaklardan oluşuyor. Kömür, doğal gaz ve diğer fosil yakıtların payı ise yüzde 48 seviyesine geriledi.
Bu tablo, Çin’i kurulu güç bakımından temiz enerji kaynaklarının ağırlıkta olduğu ülkeler arasına taşırken, eş zamanlı olarak süren kömür yatırımları dikkat çekiyor.
YENİLENEBİLİR ENERJİDE REKOR BÜYÜME
2025 yılı sonunda Çin’in toplam kurulu gücü 3.890 gigavata (GW) ulaştı. Ulusal Enerji İdaresi verilerine göre güneş enerjisi kapasitesi bir yılda yüzde 35 artarak 1.200 GW’a çıktı. Rüzgâr enerjisi kapasitesi ise yüzde 23’lük artışla 640 GW seviyesine yükseldi.
Sadece 2025 yılında devreye alınan yeni güneş ve rüzgar kapasitesi 430 GW’ı aşarak yıllık bazda yüzde 22 büyüme gösterdi. Böylece şebekeye bağlı toplam rüzgâr ve güneş kapasitesi 1,84 teravata (TW) ulaştı. Bu rakam, ülkenin toplam kurulu gücünün yüzde 47,3’ünü oluşturuyor.
Çin Elektrik Konseyi’nin projeksiyonlarına göre 2026 yılında yalnızca güneş enerjisi kapasitesi kömürü geride bırakabilir. Yıl sonuna kadar fosil dışı kaynakların toplam kurulu güç içindeki payının yüzde 63’e çıkması öngörülüyor.
KÖMÜR YATIRIMLARI DEVAM EDİYOR
Yenilenebilirdeki güçlü artışa rağmen kömür sektörü konumunu koruyor. Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi ile Global Energy Monitor’ün raporuna göre 2025 yılında yeni veya yeniden aktive edilen kömür santrali projeleri 161 GW ile rekor seviyeye ulaştı.
Aynı yıl yaklaşık 78 GW yeni kömür kapasitesi devreye alındı. Bu artış, son on yılın en yüksek yıllık kapasite eklemesi olarak kaydedildi.
Ocak 2026 itibarıyla Çin’in faal kömür kapasitesi 1.243 GW seviyesinde bulunuyor. Buna ek olarak 291 GW’lık kapasite planlama veya inşa aşamasında.
ENERJİ GÜVENLİĞİ KAYGISI BELİRLEYİCİ
Uzmanlara göre bu çelişkili tablo, enerji arz güvenliği kaygılarından kaynaklanıyor. Çin, 2021 ve 2022 yıllarında elektrik kesintileri ve arz sıkıntıları yaşamıştı. Özellikle hidroelektrik üretimin düştüğü veya talebin hızla arttığı dönemlerde kömür, sistem için bir güvence unsuru olarak görülüyor.
Yeni kömür santrallerinin önemli bir kısmı sürekli baz yük üretimi yerine, talebin zirve yaptığı dönemlerde devreye girecek şekilde tasarlanıyor. Bu yaklaşım, şebeke dengeleme ve esneklik sağlama hedefi taşıyor.
Çin’in enerji dönüşümünde temiz kaynaklar hızla artarken, kömür yatırımlarının sürmesi ülkenin iklim hedefleri ile enerji güvenliği stratejisi arasındaki denge arayışını gösteriyor.
