DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, Ortadoğu’da süren çatışmaların Türkiye ekonomisine etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Enerji ve tarım maliyetlerindeki artışa dikkat çeken Karal, üretim zincirinin tüm aşamalarında maliyet baskısının arttığını ifade etti. Karal, "Devlet, zor zamanlarda gücünü ve şefkatini hissettirmeli; kısacası babalığını göstermelidir" dedi.
ENERJİ VE TARIM MALİYETLERİ ARTIYOR
Karal, İran-İsrail hattında başlayan çatışmaların ardından petrol ve enerji fiyatlarında yükseliş yaşandığını belirtti. Bu artışın özellikle mazot ve gübre gibi temel girdilere doğrudan yansıdığını dile getirdi. Tarım sektöründe maliyetlerin hızla yükseldiğini ifade eden Karal, üreticinin zorlandığını söyledi.
"MAZOTA 25 GÜNDE YÜZDE 30'A YAKIN ZAM GELDİ"
Karal, gübre fiyatlarında kısa sürede ciddi artış yaşandığını belirterek, üre gübresinin ton fiyatının bir ay içinde 21-25 bin liradan 34-35 bin liraya çıktığını ifade etti. Mazot fiyatlarına da dikkat çeken Karal, “Savaş başladığında mazot 61 liraydı. Bugün gelen zamlarla birlikte 78 lirayı aştı, 80 liraya dayandı. Bu, sadece 25 günde yaklaşık yüzde 30’luk bir artış anlamına geliyor. Çiftçi bugün hem tarlasını sürecek mazotu hem de ürününü büyütecek gübreyi almakta zorlanıyor” dedi.
MALİYET ARTIŞI TÜKETİCİYE YANSIYACAK
Artan maliyetlerin yalnızca üreticiyi değil tüketiciyi de etkilediğini belirten Karal, enerji ve tarım girdilerindeki yükselişin kısa sürede fiyatlara yansıdığını ifade etti. Karal, “Enerji ve tarım girdilerindeki her artış, kısa sürede pazardaki fiyatlara yansıyor. Lojistikten sanayiye, üretimden raflara kadar tüm süreçler bu maliyet artışından etkileniyor. Bahar aylarıyla birlikte üretimin hızlanacağı bir döneme giriyoruz. Bugün tam olarak hissedilmeyen etki, yarın vatandaşın sofrasına çok daha ağır şekilde yansıyacaktır” ifadelerini kullandı.
"DEVLET BABALIĞINI GÖSTERMELİ"
Tarımda sürdürülebilirliğin risk altında olduğunu vurgulayan Karal, mevcut desteklerin yetersiz kaldığını ve ödemelerde gecikmeler yaşandığını belirtti. Çiftçinin destek beklediğini ifade eden Karal, şu değerlendirmede bulundu: “Çiftçi ek destek beklerken, geçmiş yılın desteklerini bile zamanında alamıyor. Bu şartlarda üretimin devam etmesini beklemek gerçekçi değil. Devlet acilen devreye girmeli; hem mevcut destekleri hızla ödemeli hem de yeni destek mekanizmalarını hayata geçirmelidir.”
Karal, farklı ülkelerde benzer krizlerde üreticiyi korumaya yönelik uygulamalar bulunduğunu belirterek, “Dünyada benzer krizlerde üreticiyi koruyan politikalar uygulanıyor. Enerji ve gübre maliyetleri arttığında devletler doğrudan destek veriyor, vergileri düşürüyor, maliyetleri sübvanse ediyor. Türkiye de bu yönde adım atmalıdır. Bugün yapılması gereken açıktır: Mazot ve gübre destekleri artırılmalı, vergi yükü geçici olarak hafifletilmeli, geciken ödemeler derhal yapılmalı, fırsatçılığa karşı denetimler sıkılaştırılmalıdır. Üreticiyi koruyan, vatandaşı ezdirmeyen bir anlayış şarttır. Devlet, zor zamanlarda gücünü ve şefkatini hissettirmeli; kısacası babalığını göstermelidir” dedi.
