Su Politikaları Derneğinin güncellediği “Çöpe Giden Sularımız” raporu, gıda kaybı ve israfının Türkiye’nin su kaynakları üzerindeki etkisini ortaya koydu.
Rapora göre Türkiye’de her yıl yaklaşık 23 milyon ton gıdanın çöpe gitmesiyle 26,6 milyar metreküp su da boşa harcanıyor. Bu miktarın Keban Barajı’nın aktif depolama hacminden daha fazla olduğu belirtildi.
TARIMSAL SULAMADA KULLANILAN SUYUN DÖRTTE BİRİNE EŞİT
Hasan Hüseyin Doğan tarafından hazırlanan ve 28 Temmuz 2026’da yayımlanan raporda, gıda israfıyla kaybedilen suyun tarımsal sulamada kullanılan miktarın yaklaşık dörtte birine karşılık geldiği kaydedildi.
Raporda, iklim değişikliği ve artan nüfus nedeniyle su kaynaklarının giderek daha stratejik hâle geldiği, gıda israfını önlemenin yeni su kaynakları oluşturmak kadar önemli olduğu vurgulandı.
EKMEK İSRAFI İSTANBUL VE ANKARA’NIN SU TÜKETİMİNE EŞİT
Türkiye’de her gün yaklaşık 12 milyon, yılda ise 4 milyar 380 milyon ekmeğin çöpe gittiği belirtildi.
Rapora göre yalnızca ekmek israfı nedeniyle kaybedilen 1 ila 1,5 milyar metreküp sanal su, İstanbul ve Ankara’nın bir yıllık toplam su tüketimine eşit düzeye ulaşıyor.
GIDA İSRAFININ MALİYETİ 43,3 MİLYAR DOLAR
Su Politikaları Derneğinin verilerine göre Türkiye’de kişi başına düşen yıllık gıda israfı 93 ila 102 kilogram arasında değişiyor.
Her yıl çöpe atılan yaklaşık 23 milyon ton gıdanın ekonomik karşılığının 43,3 milyar dolara ulaştığı belirtilirken, israfın yalnızca ekonomik değil çevresel ve toplumsal sonuçlar da doğurduğu ifade edildi.
ÜRÜNLERİN SU AYAK İZİ DİKKAT ÇEKTİ
Raporda, tüketilen ürünlerin üretim aşamasında kullanılan su miktarlarına da yer verildi.
Buna göre 1 kilogram sığır eti için yaklaşık 15 bin 500 litre, bir hamburger için 2 bin 400 litre, bir çift deri ayakkabı için 8 bin litre ve karton bardakta bir fincan kahve için 208 litre su kullanılıyor.
Pilav ve makarnanın yüzde 5 ila 10’unun israf edilmesi durumunda kaybedilen suyun, Ankara’nın yıllık içme ve kullanma suyu ihtiyacının yüzde 55’ine karşılık geldiği belirtildi.
GIDALAR EN ÇOK BOZULDUĞU İÇİN ÇÖPE GİDİYOR
Rapora göre gıdaların çöpe atılmasının en büyük nedeni yüzde 74,4 ile bozulma oldu.
Bozulmayı son kullanma tarihinin geçmesi ve ihtiyaçtan fazla alışveriş yapılması izledi. Dernek, gıdaların doğru koşullarda saklanması ve alışverişin ihtiyaçlara göre planlanması gerektiğine dikkat çekti.
2030’A KADAR 15 HAVZADA SU AÇIĞI BEKLENİYOR
Raporda Türkiye’de kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su miktarının yaklaşık 1.300 metreküpe kadar gerilediği ve ülkenin “su azlığı” yaşayan ülkeler arasında bulunduğu belirtildi.
Mevcut eğilimlerin sürmesi hâlinde 2030 yılına kadar 15 havzada su açığı oluşmasının beklendiği aktarıldı.
GIDA BANKACILIĞI VE KAMUSAL POLİTİKA ÇAĞRISI
Su Politikaları Derneği, israfın azaltılması için bireysel tüketim alışkanlıklarının değiştirilmesi, ihtiyaçtan fazla alışveriş yapılmaması ve gıda bankacılığının yaygınlaştırılması çağrısında bulundu.
Raporda, tüketilemeyen gıdaların ihtiyaç sahipleriyle paylaşılması, organik atıkların komposta dönüştürülmesi ve su ayak izini azaltacak kamusal politikaların hayata geçirilmesi gerektiği vurgulandı.
