Dijital platformlara bağlı olarak çalışan ve bu platformlara temizlik, bakım, kurye, kargo ve yemek dağıtımı gibi alanlarda hizmet veren çalışanları kapsayan yeni bir yasal düzenleme için hazırlık yapılıyor. Düzenleme; primlerin kaynağından kesilmesi, iş güvencesi ile sağlık ve işsizlik sigortasını kapsıyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yürütülen çalışma ile dijital platform çalışanlarının hukuki statüsü ilk kez açık şekilde tanımlanacak.
DİJİTAL PLATFORM İŞ MODELİ NELERİ GETİRİYOR?
Dijital platform işi; internet tabanlı sistemler üzerinden ürün veya hizmet sunumunun yapıldığı, müşteri, platform sağlayıcı ve hizmet veren çalışanlardan oluşan üçlü bir yapıyı kapsıyor. Bu model ulaşım, lojistik, ev hizmetleri, yemek dağıtımı ve çevrim içi serbest işler gibi alanlarda yaygın olarak kullanılıyor. Mevcut hukuk sisteminde bu çalışanların işçi mi yoksa bağımsız çalışan mı olduğu net bir çerçeveye sahip değil.
İŞ İLİŞKİLERİ TANIMLANACAK
Sabah Gazetesi'nden Önder Yılmaz'ın aktardığına göre, hazırlanan düzenleme ile özellikle motokuryeler başta olmak üzere dijital platformlara hizmet sunanların iş ilişkileri tanımlanacak. İş alma, performans değerlendirme ve ücretlendirme süreçlerini belirleyen algoritmalar için sınırlar belirlenecek. Esnek çalışma modeli korunurken, platformların tek taraflı uygulamalarına yönelik düzenlemeler yapılacak.
Düzenleme kapsamında iş sağlığı ve güvenliği standartları oluşturulacak, mesleki yeterlilik ve belgelendirme süreçleri desteklenecek. Platformların tek taraflı sözleşme fesihlerine sınırlamalar getirilecek. Çalışanlara işsizlik sigortası, sağlık sigortası ve emeklilik hakkı tanınacak; sendikal haklardan yararlanabilmelerine imkân sağlanacak.
PRİM SİSTEMİNDE DEĞİŞİKLİK BEKLENİYOR
Yeni düzenleme ile sosyal güvenlik primlerinde değişikliğe gidilecek. BAĞ-KUR primlerini ödeyemediği için sağlık ve emeklilik haklarından yararlanamayan çalışanlar için primlerin, ücret ödenmeden önce doğrudan kaynağından kesilerek yatırılması planlanıyor.
AVRUPA MODELİ Mİ GELİYOR?
Avrupa Birliği ülkelerinde, mahkeme kararları ve 8 Şubat 2024’te varılan mutabakat doğrultusunda platform çalışanlarının işçi statüsünde olduğu yasal güvence altına alındı. Türkiye’de hazırlanan düzenleme de dijital platform çalışanlarını kapsayan bir yasal çerçeve oluşturmayı hedefliyor.
