Küresel çapta 2025’in kayıtlardaki en sıcak üçüncü yıl olmasının ardından, bu yıl da dünyada benzer bir eğilimin sürmesi ve aşırı sıcaklıkların etkili olması bekleniyor. İnsan faaliyetlerinden kaynaklanan emisyonların artmaya devam etmesi, küresel sıcaklık artışının da şiddetlenmesine yol açıyor.
Bu hafta Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) bünyesindeki Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S), Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), İngiltere Meteoroloji Örgütü (Met Office) ve Berkeley Earth tarafından eş zamanlı yayımlanan raporlar, 2025’in kayıtlardaki en sıcak üçüncü yıl olduğunu ortaya koydu.
KÜRESEL SICAKLIK ARTIŞI 1,4 DERECENİN ÜZERİNDE
Copernicus verilerine göre, 2025’te küresel ortalama yüzey sıcaklığı sanayi öncesi dönem ortalamasına göre 1,47 derece yükseldi. WMO ve Berkeley Earth analizleri bu artışı 1,44 derece olarak hesaplarken, İngiltere Met Office ise 1,41 derece artış bildirdi.
Kayıtlardaki en sıcak yıl olan 2024’te sıcaklık artışı 1,6 dereceyi, ikinci sıradaki 2023’te ise 1,48 dereceyi bulmuştu. Ayrıca 2023-2025 dönemi, küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi döneme göre 1,5 dereceyi aştığı ilk üç yıllık dönem olarak kayıtlara geçti. Son 11 yıl ise ölçümlerin tutulmaya başlandığı tarihten bu yana en sıcak 11 yıl oldu.
PARİS ANLAŞMASI HEDEFİ TEHLİKE ALTINDA
Paris Anlaşması kapsamında küresel sıcaklık artışının yüzyıl sonuna kadar 2 derecenin altında tutulması, mümkünse 1,5 dereceyle sınırlandırılması hedefleniyor. Ancak bu hedefe ulaşabilmek için küresel emisyonlarda hızlı ve keskin bir düşüş sağlanması gerekiyor.
Buna karşın, arazi kullanımı hariç küresel emisyonlar 2024 sonu itibarıyla yıllık bazda yüzde 1,3 artarak 53 gigaton karbondioksit eş değeri seviyesini aştı. Bunun yaklaşık 38 gigatonu enerji sektörü kaynaklı karbondioksit emisyonlarından oluştu. Bilim insanları, son yıllarda art arda yaşanan aşırı sıcaklıklar nedeniyle 1,5 derece hedefi için “pencerenin kapanmak üzere olduğu” uyarısında bulunuyor.
2026 DA EN SICAK YILLAR ARASINDA OLABİLİR
İngiltere Met Office, emisyonların mevcut hızla artmaya devam etmesi halinde 2026’nın kayıtlardaki en sıcak dört yıldan biri olabileceğini öngörüyor. Bu yıl küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi dönem ortalamasının 1,34 ile 1,58 derece üzerinde gerçekleşebileceği tahmin ediliyor. Bu senaryoda, küresel ortalama sıcaklığın dört yıl üst üste sanayi öncesi döneme kıyasla 1,4 derece daha yüksek seyredeceği hesaplanıyor.
“AŞIRI SICAKLIKLAR YENİ NORMAL HALİNE GELİYOR”
Copernicus İklim Değişikliği Servisi Kıdemli Bilim İnsanı Julien Nicolas, küresel sıcaklık artışının uzun süredir devam ettiğini ancak son birkaç yıldaki hızlanmanın iklim bilim insanlarını kısmen şaşırttığını söyledi.
Nicolas, bu yıl da yüksek sıcaklık eğilimlerinin sürebileceğini belirterek, “Ne yazık ki bazı aşırı hava olaylarını görmeye devam edeceğiz ve 2026’nın da en sıcak yıllar arasında olma ihtimali var.” dedi. Bazı bölgelerde aşırı sıcaklıkların “yeni normal” haline geldiğine dikkat çeken Nicolas, ülkelerin bu tür hava olaylarını artık görmezden gelemeyeceğini ve uyum politikalarını hızlandırması gerektiğini vurguladı.
“1,5 DERECE HEDEFİ HÂLÂ YAŞATILMALI”
Paris Anlaşması’ndaki 1,5 derece hedefinin uzun vadede korunması gerektiğini ifade eden Nicolas, şu değerlendirmede bulundu: “Bu hedef geçici olarak aşılmış olabilir ancak kalıcı bir aşım henüz kesinleşmiş değil. Yine de 2030’a kadar bu sınırın daha kalıcı biçimde aşılması oldukça muhtemel görünüyor. Buna rağmen 1,5 derece hedefinden vazgeçmek yerine, uzun vadede bu seviyeye geri dönmek için tüm adımlar atılmalı.”
BİLİM İNSANLARINDAN ORTAK UYARI
İngiltere Met Office Bilim Araştırmacısı Nick Dunstone da 2024’te sıcaklık artışının 1,5 dereceyi aştığını hatırlatarak, “Tahminlerimiz bunun 2026’da da mümkün olabileceğini gösteriyor. Bu durum, 1,5 derece hedefine ne kadar hızlı yaklaştığımızı açıkça ortaya koyuyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Kaynak: AA
