İran'ın Batı Azerbaycan Eyaleti'ndeki Urumiye kentinde bulunan Ulu Camii, yüzyıllara uzanan geçmişi ve farklı dönemlerden taşıdığı mimari izlerle varlığını sürdürüyor. Geçmişte Zerdüşt tapınağı olarak kullanılan yapı, 11. yüzyılda Büyük Selçuklu Devleti döneminde camiye dönüştürüldü. Günümüzde de ibadete açık olan tarihi cami, yerli ve yabancı turistlerin kentteki önemli uğrak noktaları arasında bulunuyor.
11. YÜZYILDA CAMİYE DÖNÜŞTÜRÜLDÜ
Kare planlı yapının geçmişi, cami olarak kullanılmaya başlanmasından daha eskiye uzanıyor. Daha önce Zerdüşt tapınağı olarak kullanılan yapı, 11. yüzyılda Büyük Selçuklu Devleti tarafından camiye dönüştürüldü. Bu dönemden kalan izler, yapının bazı önemli bölümlerinde günümüze kadar ulaştı. Caminin şebistan olarak adlandırılan yer altı bölümleri ile yerden 16,5 metre yüksekliğindeki kubbesinde Büyük Selçuklu Devleti'nin mimari izleri görülüyor. Yarı kare şeklindeki kubbe, sütunlar ve kufi hatla yazılmış kitabeler de caminin dikkat çeken mimari unsurları arasında yer alıyor.
SELÇUKLU'DAN İLHANLILARA UZANAN TARİH
Urumiye Ulu Camii yalnızca Selçuklu döneminin değil, bölgede hüküm süren farklı dönemlerin izlerini de taşıyor. Yapıya İlhanlılar döneminde alçıdan yapılmış bir mihrap eklendi. Tarihi mihrap, İran'ın Doğu Azerbaycan Eyaleti'nde bulunan Merend Ulu Camii'ndeki mihrapla benzerliğiyle öne çıkıyor. Caminin uzun tarihi boyunca yapılan eklemeler ve düzenlemeler, farklı dönemlerin mimari özelliklerinin aynı yapıda buluşmasını sağladı. Ulu Camii'nde Büyük Selçuklu Devleti ve İlhanlıların yanı sıra Zendiye ve Kaçar Hanedanlığı dönemlerinden kalan izleri de görmek mümkün.
YÜZYILLAR SONRA HÂLÂ KULLANILIYOR
Yüzyıllar boyunca varlığını koruyan Urumiye Ulu Camii bugün de kullanılmaya devam ediyor. Kentin en önemli tarihi yapılarından biri olarak gösterilen cami, mimarisi ve geçmişiyle Urumiye'ye gelen yerli ve yabancı turistlerin ziyaret ettiği yerler arasında bulunuyor. Caminin hemen yanında Urumiye Kapalı Çarşısı yer alıyor. Tarihi camiden çarşıya doğrudan açılan bir kapı bulunması, iki yapıyı birbirine bağlıyor. Urumiye Ulu Camii aynı zamanda İran Milli Eserler Listesi'nde bulunuyor. Selçuklu döneminden günümüze ulaşan mimari unsurlarının yanı sıra sonraki dönemlerin izlerini de bünyesinde barındıran yapı, Batı Azerbaycan Eyaleti'nin önemli tarihi eserlerinden biri olmayı sürdürüyor.
