Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi’nde küresel düzenin geleceğine ilişkin dikkat çeken mesajlar verdi. Şi, daha adil küresel yönetişim ve “eşit ve düzenli çok kutuplu dünya” çağrısında bulunarak Çin’in yeni uluslararası sistemde daha merkezi bir rol üstlenmek istediğini ortaya koydu.
BİŞKEK’TE GÜÇ GÖSTERİSİ
Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi’nde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Hindistan Başbakanı Narendra Modi ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan gibi liderler bir araya geldi. Zirve, dünya nüfusunun ve ekonomisinin önemli bölümünü temsil eden ülkelerin Batı merkezli yapılara alternatif işbirliği kanallarını güçlendirmeye çalıştığı bir platform olarak öne çıktı.
Şİ VE PUTİN YAKIN İŞBİRLİĞİ MESAJI VERDİ
Şi Cinping ile Vladimir Putin’in temasları zirvenin en dikkat çeken bölümlerinden biri oldu. Pekin ve Moskova, son yıllarda ekonomik ve siyasi ilişkilerini güçlendirirken çok kutuplu dünya düzeni söylemini de ortak şekilde öne çıkarıyor.
İRAN DA ZİRVENİN ÖNEMLİ AKTÖRLERİNDEN
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da Bişkek’teki zirveye katıldı. İran’ın ABD ile yaşadığı askeri gerilim sürerken Tahran’ın Rusya ve Çin ile yakın ilişkileri, Şanghay İşbirliği Örgütü’nün jeopolitik önemini daha da artırıyor.
ABD’DEKİ G20 TOPLANTISINDA GERİLİM
Bişkek’te dayanışma görüntüleri verilirken ABD’nin Kuzey Carolina eyaletindeki Asheville kentinde düzenlenen G20 maliye toplantısı farklı bir tablo ortaya koydu. Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov’un toplantıya katılması bazı Avrupalı ülkelerin tepkisini çekti.
ABD’NİN MÜTTEFİKLERİYLE İLİŞKİLERİ TARTIŞILIYOR
Donald Trump yönetiminin ticaret politikaları ve dış politikadaki yaklaşımı, Washington’ın Kanada ve bazı Avrupalı müttefikleriyle ilişkilerinde gerilim yaratıyor. Bu tablo, Çin’in kendisini daha öngörülebilir bir ekonomik ve diplomatik ortak olarak sunmasına alan açıyor.
PEKİN FIRSATI DEĞERLENDİRMEYE ÇALIŞIYOR
Çin yönetimi, ABD’nin geleneksel ittifak sisteminde yaşanan sorunları küresel nüfuzunu artırmak için bir fırsat olarak değerlendiriyor. Pekin, Şanghay İşbirliği Örgütü ve BRICS gibi yapılarda daha aktif rol üstlenerek Washington’ın tek başına küresel gündemi belirleyemeyeceği bir sistem oluşturmayı hedefliyor.
Şİ: DAHA ADİL KÜRESEL YÖNETİŞİM
Şi Cinping, Bişkek’te yaptığı konuşmada hegemonizm, tek taraflılık ve korumacılığın yeniden güç kazandığını savundu. Şi, Birleşmiş Milletlerin rolünün güçlendirilmesi ve küresel yönetişimin daha adil hale getirilmesi gerektiğini söyledi.
ÇİN-RUSYA YAKINLAŞMASI DİKKAT ÇEKİYOR
Rusya’nın Ukrayna savaşı nedeniyle Batı ile ilişkilerinin büyük ölçüde kopması, Moskova’nın Pekin’e yakınlaşmasını hızlandırdı. Çin ise Rusya ile stratejik ilişkilerini Batı karşısındaki diplomatik ve ekonomik ağırlığını artırmak için kullanıyor.
YENİ DÜZENDE ÇİN MERKEZİ ROL İSTİYOR
Pekin’in hedefi yalnızca ABD’ye doğrudan rakip olmak değil, çok sayıda ülkenin aynı anda farklı güç merkezleriyle ilişki kurabildiği yeni bir düzenin şekillenmesinde belirleyici aktörlerden biri olmak. Ancak Şanghay İşbirliği Örgütü ve BRICS içerisindeki ülkelerin dış politika öncelikleri arasındaki farklılıklar, Çin’in bu hedefinin önündeki önemli sınamalar arasında bulunuyor.
