Afganistan ile Pakistan arasında aylardır devam eden askerî gerilim, sınır hattında yaşanan yeni çatışmalarla yeniden yükseldi. Pakistan güvenlik kaynakları, Afganistan'dan ülkeye geçmeye çalışan silahlı gruplara müdahale edildiğini ve Taliban'a ait askerî noktaların vurulduğunu öne sürdü. İki ülke arasında karşılıklı suçlamalar devam ederken, sınır güvenliği ve silahlı örgütlerin faaliyetleri konusundaki anlaşmazlık diplomatik çözüm girişimlerini zorlaştırıyor.
AFGANİSTAN-PAKİSTAN SINIRINDA ÇATIŞMALAR YENİDEN ALEVLENDİ
Pakistan'ın kuzeybatısındaki Hayber Pahtunhva eyaletine bağlı Kurram bölgesi, 17 Ekim'de Afganistan ve Pakistan güçleri arasındaki çatışmalara sahne oldu.
Pakistanlı güvenlik yetkilileri, Afganistan sınırındaki silahlı grupların ülkeye geçiş girişiminde bulunduğunu ileri sürdü. Sınır birliklerinin bu hareketliliğe müdahale etmesiyle başlayan çatışmalarda topçu birliklerinin de kullanıldığı bildirildi. Pakistan kaynakları, çatışmalar sırasında Taliban'a ait bazı mevzilerin ve askerî bir kampın hedef alındığını açıkladı. Operasyonlarda Taliban mensuplarının öldürüldüğü öne sürüldü.
Ancak askerî kayıplara ve hedef alınan noktalardaki hasara ilişkin açıklamalar bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanamadı. 17 Ekim'de yaşanan çatışmaların saatlerce devam ettiği, Pakistan'ın kuzeybatı sınırında güvenlik önlemlerinin artırıldığı bildirildi.
İKİ ÜLKE ARASINDAKİ ANLAŞMAZLIĞIN NEDENİ NE?
Afganistan ile Pakistan arasındaki gerilimin temelinde, sınır güvenliği ve Pakistan'da faaliyet gösteren silahlı örgütlere ilişkin karşılıklı suçlamalar bulunuyor. İslamabad yönetimi, Pakistan Talibanı olarak bilinen Tehrik-i-Taliban Pakistan'ın (TTP) Afganistan topraklarında barındığını ve buradan Pakistan'a yönelik saldırılar düzenlediğini savunuyor.
Pakistanlı yetkililer, Afganistan'daki Taliban yönetiminin silahlı örgütlerin faaliyetlerini engellemek için yeterli adım atmadığını öne sürüyor.
Kabil yönetimi ise Pakistan'ın suçlamalarını reddederek ülke içindeki güvenlik sorunlarının sorumluluğunun kendilerine yüklenemeyeceğini belirtiyor. İki ülke arasındaki yaklaşık 2 bin 600 kilometrelik sınır, uzun süredir silahlı grupların faaliyetleri ve karşılıklı askerî operasyonlar nedeniyle gerilimlere sahne oluyor.
Pakistan'ın Afganistan topraklarında gerçekleştirdiği hava saldırıları da taraflar arasındaki ilişkilerin bozulmasında etkili oldu.
TÜRKİYE'NİN DE DEVREYE GİRDİĞİ DİPLOMATİK SÜREÇ
İki ülke arasındaki çatışmaları sona erdirmek amacıyla bölge ülkeleri tarafından çeşitli diplomatik girişimlerde bulunuldu.
Türkiye ve Katar, geçmişte taraflar arasında ateşkes sağlanmasına yönelik görüşmelerde rol üstlendi. Çin de 2026 yılında Afganistan ve Pakistan temsilcilerinin katıldığı görüşmelere ev sahipliği yaptı. Ancak diplomatik temaslar, sınır güvenliği konusundaki anlaşmazlıkların kalıcı biçimde çözülmesini sağlayamadı. Şubat 2026'da Pakistan'ın Afganistan'a yönelik geniş çaplı askerî operasyonlara başlamasının ardından gerilim daha da arttı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, mart ayında Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile gerçekleştirdiği görüşmede çatışmaların sona erdirilmesi için Türkiye'nin girişimlerde bulunabileceğini bildirdi.
Taraflar arasındaki görüş ayrılıkları ise devam etti.
PAKİSTAN'IN ASKERÎ OPERASYONLARI DEVAM EDİYOR
Pakistan yönetimi, sınırdan gelen saldırıları önlemek amacıyla askerî operasyonların sürdürüleceğini belirtiyor. Eylül ayında Afganistan'daki bazı noktalara hava saldırıları düzenleyen Pakistan, hedeflerin silahlı örgütlerin kullandığı kamplar olduğunu savundu.
Afganistan'daki Taliban yönetimi ise söz konusu saldırılarda sivillerin hayatını kaybettiğini belirterek Pakistan'a tepki gösterdi. Ekim ayında sınır hattında yeniden çatışmalar yaşanması, askerî operasyonların iki ülke arasındaki anlaşmazlığı sona erdirmediğini ortaya koydu.
Pakistan, Afganistan'daki silahlı örgütlerin faaliyetlerinin durdurulmasını isterken Kabil yönetimi ülke topraklarında saldırıların desteklendiği iddiasını kabul etmiyor.
SINIR ÇATIŞMALARI SİVİLLERİ DE ETKİLİYOR
Afganistan ve Pakistan arasındaki askerî gerilim, sınır bölgelerinde yaşayan siviller açısından da ciddi sonuçlar doğuruyor.
Birleşmiş Milletler Afganistan Yardım Misyonunun (UNAMA) eylül ayında paylaştığı verilere göre 2026 yılı içerisinde Afganistan'daki sınır ötesi şiddet olaylarında 1100'den fazla sivil hayatını kaybetti veya yaralandı.
Pakistan'da da silahlı örgütlerin saldırılarında artış yaşandı. Ülke yetkililerinin açıklamalarına göre yılbaşından itibaren düzenlenen binlerce saldırıda güvenlik görevlileri ve siviller dahil çok sayıda kişi yaşamını yitirdi. Sınır bölgelerinde yaşanan çatışmalar, ulaşım ve ticaret faaliyetlerini de olumsuz etkiliyor. Sınır kapılarında zaman zaman uygulanan kısıtlamalar, Afganistan ile Pakistan arasındaki ekonomik hareketliliği zorlaştırıyor.
BÖLGESEL GÜVENLİK ENDİŞESİ BÜYÜYOR
Afganistan ile Pakistan arasındaki askerî karşılaşmalar, yalnızca sınır güvenliğiyle sınırlı olmayan bir anlaşmazlığa dönüşmüş durumda. Silahlı örgütlerin faaliyetleri, karşılıklı askerî operasyonlar ve diplomatik görüşmelerde ilerleme sağlanamaması, iki ülke arasındaki ilişkileri olumsuz etkiliyor.
Pakistan yönetimi sınır ötesinden gelen saldırıların engellenmesini öncelikli hedef olarak gösterirken Afganistan'daki Taliban yönetimi de Pakistan'ın askerî müdahalelerine karşı çıkıyor. Tarafların güvenlik taleplerinde uzlaşamaması, yeni çatışmaların yaşanabileceği endişesini gündemde tutuyor.
Uluslararası diplomatik girişimlere rağmen Afganistan-Pakistan sınırındaki gerilim sürerken, kalıcı bir çözüm için sınır güvenliği ve silahlı örgütler konusunda anlaşma sağlanması bekleniyor.
