İzlanda, Avrupa Birliği ile ilişkilerinde yıllardır kapalı duran bir kapıyı yeniden açmaya hazırlanıyor. Ülkede cumartesi günü yapılacak oylamada seçmenlere AB üyelik müzakerelerinin yeniden başlatılıp başlatılmaması sorulacak.
İzlanda, üyelik görüşmelerine 2010 yılında başlamış ancak süreç 2013’te askıya alınmıştı. Anlaşmazlıkların merkezindeki konulardan biri de ülke ekonomisi için stratejik öneme sahip balıkçılık sektörüydü.
Avrupa basını, yeni oylamayı yalnızca İzlanda’nın değil, AB’nin gelecekteki genişleme politikasını da etkileyebilecek bir adım olarak değerlendiriyor.
FINANCIAL TIMES: İZLANDA “MÜKEMMEL ADAY”
Financial Times, İzlanda’yı AB açısından oldukça güçlü bir aday olarak değerlendiriyor.
Gazeteye göre yaklaşık 33,5 milyar euroluk ekonomiye sahip olan İzlanda; Avrupa Ekonomik Alanı, Schengen Bölgesi ve Avrupa Serbest Ticaret Birliği içinde bulunması nedeniyle AB kurallarının önemli bölümüne zaten uyum sağlamış durumda.
Financial Times, ülkenin tam üyelik hâlinde AB bütçesine net katkı sağlayabilecek ekonomik kapasiteye sahip olduğuna dikkat çekiyor.
Gazeteye göre İzlanda’nın katılımı, AB’nin son yıllardaki doğuya doğru genişleme eğilimini coğrafi ve mali açıdan da dengeleyebilir.
DAGENS NYHETER: AB İZLANDA’YA DAHA FAZLA GÜVENLİK SAĞLAYABİLİR
İsveç gazetesi Dagens Nyheter de İzlanda’nın AB’ye katılmasını destekleyen yayınlar arasında.
Gazete, Avrupa Ekonomik Alanı üzerinden AB iç pazarına bağlı olan İzlanda’nın tam üyelikle karar alma süreçlerinde de söz sahibi olacağını belirtiyor.
Finlandiya ve İsveç’in NATO’ya katılmasının ardından Kuzey Avrupa ülkeleri arasındaki siyasi ve güvenlik bağlarının güçlendiğine dikkat çeken gazete, İzlanda’nın AB üyeliğinin İskandinav ülkelerinin Brüksel’deki etkisini artırabileceğini savunuyor.
EN BÜYÜK DÜĞÜM BALIKÇILIK
Üyelik tartışmasının en hassas başlığı ise balıkçılık.
Jutarnji list, İzlanda’nın AB ile yeniden müzakere masasına oturması hâlinde en zorlu görüşmelerin bu alanda yapılabileceğini yazıyor.
Balıkçılık, yalnızca ekonomik değil, ülke tarihinde egemenliğin sembollerinden biri olarak da görülüyor. Sektörün İzlanda’nın ihracat gelirlerinin yaklaşık yüzde 35-40’ını oluşturduğu belirtiliyor.
Birçok İzlandalı, AB’nin ortak balıkçılık politikalarının ülkenin kendi sularındaki kontrolünü azaltabileceğinden endişe ediyor.
AB’DEN “YARATICI ÇÖZÜMLER” MESAJI
AB Genişleme Komiseri Marta Kos’un balıkçılık ve tarım alanlarında “yaratıcı çözümler” geliştirilebileceğini söylemesi, müzakere ihtimalini güçlendiren mesajlardan biri oldu.
Ancak ülkedeki AB karşıtları, üyelik görüşmelerinde elde edilecek özel şartların ilerleyen yıllarda korunup korunamayacağı konusunda kuşkulu.
Bu nedenle referandum tartışması ekonomi kadar egemenlik meselesi üzerinden de yürütülüyor.
TVNET: ŞİMDİ YA DA ASLA
TVNet ise cumartesi günkü oylamanın uzun yıllar boyunca tekrarlanmayabilecek bir fırsat olduğunu değerlendiriyor.
Referandumdan “evet” çıkması durumunda İzlanda, 2013’te yarım bıraktığı müzakere sürecine geri dönecek. Ülkenin AB tek pazarına büyük ölçüde entegre olması ve önceki müzakerelerde önemli hazırlıkların tamamlanmış bulunması nedeniyle görüşmelerin görece hızlı ilerleyebileceği belirtiliyor.
Ancak bunun için başta balıkçılık olmak üzere tartışmalı alanlarda uzlaşma sağlanması gerekecek.
“HAYIR” ÇIKARSA DOSYA UZUN SÜRE KAPANABİLİR
Referandumdan “hayır” sonucu çıkması ise AB üyeliğinin İzlanda siyasetinde uzun süre gündemden düşmesine yol açabilir.
TVNet’e göre Başbakan Kristrún Frostadóttir’in hükümeti de oylamayı büyük ölçüde “şimdi ya da asla” niteliğinde bir karar olarak görüyor.
Cumartesi günkü oylama doğrudan İzlanda’nın AB’ye üye olması anlamına gelmeyecek. Seçmenler, yalnızca üyelik müzakerelerinin yeniden başlatılıp başlatılmasına karar verecek.
Ancak “evet” sonucu, 13 yıl sonra Reykjavik ile Brüksel’i yeniden aynı müzakere masasının etrafına oturtabilir.
