Avrupa'da 2026 yazında etkili olan aşırı sıcakların 50 binden fazla kişinin ölümüne yol açtığı tahmin edildi. Imperial College London ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu tarafından yürütülen araştırmada, 30 ülkedeki 854 kentsel bölgenin sıcaklık ve ölüm verileri incelendi. Bilim insanları, tahmini can kayıplarının yaklaşık üçte ikisini iklim değişikliğinin etkileriyle ilişkilendirdi. Araştırmaya göre 2026 yazı, 2000 yılından bu yana incelenen dönemler arasında sıcaklığa bağlı en yüksek tahmini ölüm sayısının görüldüğü yaz oldu.
AVRUPA'DA AŞIRI SICAKLAR REKOR CAN KAYBINA YOL AÇTI
Avrupa'da bu yaz yaşanan sıcak hava dalgalarının halk sağlığı üzerindeki etkileri bilimsel bir araştırmayla incelendi.
Imperial College London ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulundan araştırmacılar, Avrupa Birliği'nin 27 üyesi ile İngiltere, Norveç ve İsviçre'deki 854 kentsel bölgenin verilerini değerlendirdi.
Araştırmanın kapsadığı kentsel alanlarda, söz konusu 30 ülkenin toplam nüfusunun yaklaşık yüzde 40'ı yaşıyor.
Bilim insanları, 2000-2026 yılları arasındaki yaz dönemlerine ait sıcaklık kayıtlarını ve sıcaklıklarla ölüm oranları arasındaki geçmiş ilişkileri kullanarak tahmini can kayıplarını hesapladı.
Analiz sonucunda, 2026 yazında aşırı sıcaklar nedeniyle 50 binden fazla kişinin hayatını kaybetmiş olabileceği belirlendi.
Araştırmada öne çıkan ölüm tahminleri şöyle:
-
2026 yazı: 50 binden fazla ölüm.
-
2022 yazı: Yaklaşık 29 bin ölüm.
-
2003 yazı: Yaklaşık 28 bin ölüm.
-
2026'daki ölümlerin üçte ikisi: İklim değişikliğinin etkileriyle bağlantılı.
-
65 yaş altındaki can kaybı: Yaklaşık 6 bin kişi.
-
Kuzey Avrupa kentleri: Yaklaşık 4 bin 500 ölüm.
Araştırmacıların kullandığı modelin, ulusal sağlık kurumları tarafından daha sonra açıklanan resmî sıcaklık kaynaklı ölüm istatistikleriyle tutarlı sonuçlar verdiği belirtildi.
CAN KAYIPLARININ ÜÇTE BİRİ İKİ HAFTALIK DÖNEMDE YAŞANDI
Araştırmaya göre Avrupa'da sıcaklığa bağlı ölümlerin önemli bir bölümü haziran ayının ikinci yarısı ile temmuz ayının başında gerçekleşti.
Bilim insanları, toplam can kaybının yaklaşık üçte birinin 17 Haziran-1 Temmuz döneminde yaşandığını tahmin etti.
Bu dönemde incelenen bölgelerin genelinde günlük ortalama sıcaklıklar, 1991-2020 yılları arasındaki ortalamanın 5 dereceden fazla üzerine çıktı.
Aşırı sıcaklardan en fazla etkilenen yerler arasında Güney ve Batı Avrupa kentleri öne çıktı. Bu bölgelerde hem yüksek sıcaklık değerleri hem de daha fazla can kaybı kaydedildi.
İngiltere gibi genellikle daha serin iklime sahip Kuzey Avrupa ülkelerinde de sıcaklıkların ölüm oranları üzerinde etkili olduğu belirlendi.
Kuzey Avrupa'nın incelenen kentsel bölgelerinde yaklaşık 4 bin 500 kişinin aşırı sıcaklar nedeniyle yaşamını yitirdiği tahmin edildi.
Sıcaklığa bağlı ölümler daha çok ileri yaştaki kişilerde görülse de 65 yaşın altındaki yaklaşık 6 bin kişinin de aşırı sıcaklardan etkilendiği değerlendirildi.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN ETKİSİ ÖLÜM TAHMİNLERİNE YANSIDI
Bilim insanları, 2026 yazında tahmin edilen sıcaklığa bağlı ölümlerin yaklaşık üçte ikisinin fosil yakıt kullanımından kaynaklanan iklim değişikliğiyle ilişkili olduğunu belirledi.
Avrupa genelinde sıcaklıklar yaz mevsimi boyunca 1991-2020 döneminin ortalamasının yaklaşık 2,9 derece üzerinde seyretti.
Bazı günlerde ise sıcaklık farkı 12 dereceye kadar ulaştı.
Özellikle Batı Avrupa'da art arda yaşanan sıcak hava dalgaları, mevsim boyunca etkisini gösterdi. En yüksek sıcaklık anomalisi de bu bölgede kaydedildi.
Araştırmacılar, geçmiş yıllarla yapılan karşılaştırmada 2026 yazının sıcaklık kaynaklı ölüm tahminlerinde en yüksek seviyeye ulaştığını ortaya koydu.
Çalışmanın sonuçları, Avrupa'da aşırı sıcakların halk sağlığı üzerindeki etkisini ve iklim değişikliğiyle bağlantılı ölüm risklerini gözler önüne serdi.
