Avrupa Birliği'nin Copernicus Atmosfer İzleme Servisi (CAMS) tarafından yayımlanan analize göre, iklim değişikliği, aşırı sıcaklar ve artan emisyonlar nedeniyle dünya nüfusunun yüzde 40'ı insan sağlığı ile ekosisteme zarar veren tehlikeli düzeyde ozon kirliliğiyle karşı karşıya kaldı.
SICAK HAVA DALGALARI OZON KİRLİLİĞİNİ TETİKLEDİ
CAMS'ın 2026 yılı verilerine dayanan küresel hava kalitesi raporuna göre; sanayi emisyonları, taşıt gazları, orman yangınları ve çöl tozlarının güneş ışığı ile yüksek sıcaklıklar altında kimyasal reaksiyona girmesiyle oluşan yer seviyesi ozonu tehlikeli boyutlara ulaştı. Küresel nüfusun yalnızca yüzde 5'inin Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) standartlarına göre "iyi" seviyede hava soluyabildiği kaydedildi.
EN ÇOK ETKİLENEN BÖLGELER: ASYA, AVRUPA VE KUZEY AMERİKA
Kıtalara göre ozon kirliliği maruziyeti ve temel nedenleri şu şekilde sıralandı:
Asya: Sanayi faaliyetleri, yoğun ulaşım ağları ve doğal emisyon kaynakları nedeniyle kıta nüfusunun yüzde 60'ı aşırı yüksek ozon seviyelerinden etkilendi.
Avrupa: Yaz boyunca üst üste yaşanan sıcak hava dalgaları kirliliği artırdı; kıta nüfusunun yüzde 50'si "kötü" ve "çok kötü" hava kalitesiyle karşılaştı.
Kuzey Amerika: 2026'da meydana gelen büyük orman yangınlarının yaydığı duman ve gazlar nedeniyle kıta nüfusunun üçte ikisinden fazlası tehlikeli ozon seviyelerine maruz kaldı.
UZMANLARDAN COP31 ÖNCESİ ACİL "KÜRESEL EYLEM" ÇAĞRISI
Kirliliğin ulusal sınırları tanımayarak binlerce kilometre yol katettiğini vurgulayan ECMWF Genel Direktörü Florian Pappenberger ve CAMS Direktörü Laurence Rouil, iklim değişikliği ile hava kalitesinin doğrudan bağlantılı olduğunu belirtti. Uzmanlar, yaklaşan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) öncesinde tarımsal verimi ve halk sağlığını tehdit eden bu duruma karşı küresel ölçekte ortak adımlar atılması gerektiğini vurguladı.
