ABD ile İran arasında savaş sonrası yapılması planlanan ilk yüz yüze görüşme öncesinde, taraflardan gelen çelişkili açıklamalar gerilimi artırdı. Pakistan’ın başkenti İslamabad’da gerçekleştirilecek müzakereler öncesinde “dondurulmuş varlıklar” başlığı kriz yarattı.
İRAN: “ABD ONAY VERDİ” İDDİASI
İranlı üst düzey bir yetkili, ABD’nin Katar ve diğer ülkelerde tutulan İran’a ait milyarlarca dolarlık varlıkların serbest bırakılmasına onay verdiğini öne sürdü. Tahran yönetimi bu adımı, görüşmeler öncesinde Washington’un sürece yaklaşımını gösteren önemli bir işaret olarak değerlendirdi. İran tarafı, bu konunun müzakere sürecinin temel şartlarından biri olduğunu vurgularken, söz konusu gelişmenin görüşmelerin seyrini doğrudan etkileyebileceğine dikkat çekti.
HÜRMÜZ BOĞAZI DETAYI
İranlı kaynaklar, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması konusunun Hürmüz Boğazı’ndaki güvenli geçişle bağlantılı olduğunu ifade etti. Bu başlığın, müzakerelerde en kritik gündem maddelerinden biri olması bekleniyor.
BEYAZ SARAY’DAN NET YANIT
İran’dan gelen iddiaların ardından ABD yönetimi hızlı bir açıklama yaptı. Beyaz Saray, İran’ın varlıklarının serbest bırakıldığı yönündeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını bildirdi. ABD’li bir yetkili, henüz resmi müzakerelerin başlamadığını hatırlatarak, bu aşamada herhangi bir anlaşmanın söz konusu olmadığını vurguladı.
6 MİLYAR DOLARLIK FON İDDİASI
İranlı başka bir kaynak ise Katar’da tutulan yaklaşık 6 milyar dolarlık İran fonunun serbest bırakılmasının kabul edildiğini ileri sürdü. Ancak bu iddiaya ilişkin Katar’dan resmi bir doğrulama gelmedi.
FONLARIN ARKA PLANI
Söz konusu fonlar, İran’ın Güney Kore’ye yaptığı petrol satışlarından elde edilen gelirlerden oluşuyor. ABD’nin 2018’de uygulamaya koyduğu yaptırımlar sonrası bu varlıklar dondurulmuştu. 2023 yılında Katar’ın arabuluculuğunda gerçekleştirilen esir takası sürecinde fonların serbest bırakılması gündeme gelmiş, ancak bölgedeki gelişmeler nedeniyle süreç askıya alınmıştı. ABD yönetimi, bu fonların yalnızca insani amaçlarla kullanılabileceğini daha önce açıklamıştı.
