İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da yürüttüğü yerleşim politikaları kapsamında attığı yeni adım uluslararası kamuoyunda tepkiye neden oldu. İsrail yönetiminin, Batı Şeria’nın kuzeyindeki bazı bölgelerde toplam 1152 dönümlük araziye “devlet arazisi” gerekçesiyle el koyma kararı aldığı bildirildi. Kararın, İsrail’in bölgedeki yerleşim alanlarını genişletme planlarının bir parçası olduğu ifade edildi.
BATI ŞERİA’DA ARAZİLERE EL KOYMA KARARI
İsrail’in aldığı kararın, Sincil, Lubban eş-Şarkiyye ve Karyut beldelerindeki arazileri kapsadığı belirtildi. Filistin Kurtuluş Örgütü’ne (FKÖ) bağlı Ayrım Duvarı ve Yahudi Yerleşim Birimleriyle Mücadele Konseyi tarafından yapılan açıklamada, kararın İsrail’in Batı Şeria’daki yerleşim politikaları doğrultusunda alındığı savunuldu. Açıklamada, kararın 1967 tarihli 59 sayılı askeri emre dayanılarak çıkarıldığı ifade edildi.
E1 PROJESİ İLE BÖLGENİN BÖLÜNMESİ ENDİŞESİ
İsrail’in tartışmalı E1 yerleşim projesi, uluslararası kamuoyunda uzun süredir tepki çeken başlıklardan biri olarak öne çıkıyor. Projenin, Doğu Kudüs ile Batı Şeria’daki Filistin bölgeleri arasındaki bağlantıyı kesebileceği ve Batı Şeria’nın fiilen ikiye bölünmesine yol açabileceği belirtiliyor. İsrail yönetiminin E1 bölgesinde yeni yerleşim alanları oluşturma planı, iki devletli çözüm ihtimaline zarar vereceği gerekçesiyle eleştiriliyor.
7 ÜLKEDEN İSRAİL’E ÇAĞRI
İsrail’in E1 yerleşim projesine ilişkin adımlarına İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Kanada, Hollanda ve Norveç’ten tepki geldi. 7 ülke tarafından yapılan ortak açıklamada, İsrail hükümetinin E1 projesine yönelik inşaat ihaleleri yayımlama kararının kabul edilemez olduğu belirtildi. Açıklamada, yerleşim faaliyetlerinin Batı Şeria’nın bütünlüğüne zarar verdiği ve iki devletli çözüm ihtimalini zayıflattığı ifade edildi.
ULUSLARARASI HUKUK VURGUSU
Açıklamada, Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinin uluslararası hukuk açısından yasa dışı olduğu yönündeki uluslararası tutuma dikkat çekildi. 7 ülke, İsrail yönetimine yerleşim genişletme planlarını durdurma çağrısı yaparken, şirketlere de bu projelere dahil olmamaları yönünde uyarıda bulundu.
TÜRKİYE’DEN DE TEPKİ GELDİ
AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik de İsrail’in E1 planına ilişkin açıklama yaptı. Çelik, İsrail’in Batı Şeria’daki yerleşim faaliyetlerini genişletme girişimlerini eleştirerek, söz konusu planın Batı Şeria’yı fiilen bölmeyi ve Doğu Kudüs’ü izole etmeyi hedeflediğini savundu.
E1 PROJESİNİN GEÇMİŞİ
E1 Projesi, Doğu Kudüs yakınlarındaki Maale Adumim Yahudi yerleşim birimini Batı Kudüs’e bağlamayı amaçlayan tartışmalı bir proje olarak biliniyor. Proje kapsamında geçmişte bölgede binlerce konut ve otel yapılması planlandı. Ancak uluslararası baskılar nedeniyle proje uzun süre askıya alındı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun E1 projesini yeniden onaylamasıyla birlikte tartışmalar tekrar gündeme geldi.
BÖLGEDE GERİLİM SÜRÜYOR
İsrail’in yerleşim politikaları, Filistin yönetimi ve uluslararası toplum tarafından eleştirilirken, İsrail tarafı ise güvenlik ve siyasi gerekçelerle bu adımları savunuyor. E1 projesine ilişkin gelişmelerin, bölgedeki siyasi dengeler ve barış süreci üzerindeki etkileri nedeniyle yakından takip edildiği belirtiliyor.
