Avrupa Dış İlişkiler Konseyi (ECFR) AB-İngiltere Projesi Yöneticisi Jannike Wachowiak ile İngiltere Kamu Politikası Araştırma Enstitüsü (IPPR) Baş Araştırmacısı Mihir Sharma, İngiltere-AB Zirvesi'nin sonuçlarını AA muhabirine değerlendirdi.
Wachowiak, zirvede varılan anlaşmanın İngiliz ekonomisi ve millî gelir üzerinde yüzde 0,5 oranında olumlu etkisi olacağını belirtti.
Brexit'in ekonomik maliyetine dikkat çeken Wachowiak, "Bu etki, birçok ekonomistin milli gelirin yüzde 4'ü ile yüzde 8'i arasında gösterdiği Brexit'in verdiği zararın yanında oldukça küçük kalıyor." dedi.
Wachowiak, buna rağmen anlaşmanın iki taraf arasındaki ekonomik ilişkiler açısından önemli bir adım olduğunu ifade etti.
18 AYLIK MÜZAKERELERİN ARDINDAN YENİ DÖNEM
İngiltere ile AB arasındaki görüşmelerin 18 ay sürdüğünü belirten Wachowiak, tarafların daha kapsamlı anlaşmalara yöneldiğini söyledi.
Wachowiak, "Bu noktadan ileriye doğru gidileceğine ilişkin güçlü bir his var. Bu zirveyle yeni bir döneme girildi." ifadelerini kullandı.
İngiltere Başbakanı Andy Burnham'ın Avrupa ile ilişkilerde uzun vadeli anlaşmalar hedeflediğini aktaran Wachowiak, hükümetin değişken anlaşmalar yerine daha kapsamlı iş birliği arayışında olduğunu belirtti.
GIDA İTHALATÇILARI VE GENÇLER FAYDA SAĞLAYACAK
Wachowiak, anlaşmanın bazı sektörlerde bürokratik işlemleri ve gümrük kontrollerini azaltacağını ifade etti.
Özellikle İngiliz süpermarketleri ile gıda ithalatçılarının düzenlemelerden yararlanacağını belirten Wachowiak, gençler açısından da olumlu sonuçlar beklediğini söyledi.
Anlaşmanın İngiliz ekonomisine katkısının sınırlı kalacağını ancak Brexit sonrasında imzalanan diğer ticaret anlaşmalarından daha büyük bir ekonomik etki oluşturacağını değerlendirdi.
AB KURALLARINA UYUM TARTIŞMASI
Avrupa pazarının İngiltere açısından taşıdığı öneme değinen Wachowiak, yeni anlaşmanın AB düzenlemeleriyle daha yakın uyum gerektirdiğini belirtti.
Wachowiak, "Dünkü anlaşmayla İngiltere, AB kurallarıyla dinamik bir uyum içinde olmak zorunda kalacak. Hedefiniz ekonomik büyümeyse bu anlaşmanın pozitif etkisi olur. Ancak hedefiniz kendi kurallarınıza sahip olmak ve otonomiyse, anlaşma sorunlar yaratabilir." dedi.
İngiltere'nin mevcut durumda da birçok AB kuralıyla uyumlu hareket ettiğini söyleyen Wachowiak, anlaşmanın bu uygulamaları resmîleştirdiğini ifade etti.
İNGİLTERE'NİN GELECEĞİNİ GENEL SEÇİM BELİRLEYECEK
İngiltere ile AB arasındaki ilişkilerde bundan sonraki adımların henüz netleşmediğini belirten Wachowiak, hükümetin gelecek ay açıklayacağı 10 yıllık planın yol haritasına ilişkin ipuçları vereceğini söyledi.
Wachowiak, Başbakan Burnham'ın Avrupa ile ilişkilerin geleceği konusunda hem İngiliz toplumunun hem de Avrupalıların görüşlerini almak istediğini aktardı.
Bu sürecin yaklaşık bir yıl sürebileceğini öngören Wachowiak, "Burnham gelecek genel seçim öncesinde İşçi Partisinin ne düşündüğünü görmek istiyor." dedi.
AB'ye yeniden katılım ve gümrük birliği konularının gelecek parlamentonun gündeminde olacağını belirten Wachowiak, "İngiltere'nin hangi yöne gideceğine genel seçim karar verecek." değerlendirmesinde bulundu.
ANLAŞMANIN İNGİLİZ ÇİFTÇİLERE ETKİSİ
IPPR Baş Araştırmacısı Mihir Sharma ise Brexit'in yalnızca ticaret alanında İngiltere'ye yıllık on milyarlarca dolarlık maliyet getirdiğini belirtti.
Yeni anlaşmanın bu kayıpların yalnızca bir bölümünü karşılayabileceğini söyleyen Sharma, özellikle gıda ve tarım ürünleri ihracatçıları açısından olumlu sonuçlar beklediğini ifade etti.
İngiliz üreticilerin AB pazarına eşit koşullarda erişebilmesi için Avrupa'dakine benzer düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu belirten Sharma, "(Anlaşma) Bazı kontrolleri kaldırıyor ve pazar erişimi artıyor. İngiltere'nin kendi çıkarlarına ve çiftçilerin yararına olacaktır." dedi.
AB'YE YENİDEN KATILIM İÇİN SEÇİM VURGUSU
Sharma, İşçi Partisinin 2024 genel seçimlerini İngiltere'nin AB'ye yeniden katılmayacağı vaadiyle kazandığını hatırlattı.
Burnham'ın mevcut siyasi koşullarda Avrupa ile ilişkileri geliştirmek için atılabilecek adımların sınırına ulaştığını düşündüğünü belirten Sharma, "Burnham, İngiltere'nin Avrupa ile ilişkilerde bir sonraki seçime kadar ulaşabileceği en ileri noktanın burası olduğunu görüyor." ifadelerini kullandı.
Sharma, yeni anlaşmaların İngiliz toplumunun Avrupa ile iş birliğinin faydalarını görebileceği şekilde uygulanması gerektiğini söyledi.
İngiltere'nin AB'ye yeniden katılması konusunda siyasi gerekçelerin ortaya konulmasının önemine değinen Sharma, Burnham'ın uzun vadeli planlarını hayata geçirebilmesi için gelecek genel seçimleri kazanması gerektiğini belirtti.