Irak, petrol ihracatındaki sert düşüş ve Hürmüz Boğazı'nda yaşanan ulaşım sorunlarının ekonomiye etkisinin ardından dinarın resmi kurunda değişikliğe gitti. Doların halka satış kuru 1.320 dinardan 1.520 dinara yükseltildi. Yaklaşık yüzde 14,5'lik devalüasyon kararı, petrol gelirlerindeki kayıp, büyüyen bütçe açığı ve gerileyen döviz rezervlerinin ardından geldi.
DİNARDA SON BÜYÜK DEVALÜASYON 2020'DE YAPILDI
Irak dinarının dolar karşısındaki resmi kurunda son yıllarda birden fazla değişiklik yapıldı. Petrol fiyatlarındaki düşüşün kamu maliyesi üzerinde baskı oluşturduğu 2020'de dolar kuru 1.182 dinardan 1.450 dinara yükseltildi. Bağdat yönetimi 2023'te ise ters yönde adım attı. Irak Merkez Bankası'nın uygulamaya aldığı sistemde doların Maliye Bakanlığından alış kuru 1.300 dinar, bankalara satış kuru 1.310 dinar, halka satış kuru ise 1.320 dinar olarak belirlendi. Ancak 2026'da İran ile ABD arasındaki savaş ve Hürmüz Boğazı'nda yaşanan ulaşım sorunları, Irak'ın en önemli gelir kaynağı olan petrol ihracatını etkiledi. Ülke gelirlerinin yaklaşık yüzde 90'ının petrol satışlarından gelmesi, ihracattaki düşüşün kamu maliyesine doğrudan yansımasına neden oldu.
PETROL İHRACATI 3,6 MİLYON VARİLDEN 2,34 MİLYONA GERİLEDİ
Irak'ın günlük ham petrol ihracatı savaş öncesinde 3,6 milyon varilin üzerindeyken Ağustos 2026'da yaklaşık 2,34 milyon varile kadar düştü. 2026 bütçe taslağında ise günlük yaklaşık 4 milyon varillik ihracat öngörülüyordu. Petrol gelirlerindeki kayıp yılın ilk aylarında da rakamlara yansıdı. Irak, Şubat 2026'da 99 milyon varilin üzerinde petrol ihraç ederek 6,81 milyar dolar gelir elde etti. Mart ayında ihracat 18,6 milyon varile, petrol geliri ise 1,96 milyar dolara geriledi. 2026'nın ilk yedi ayında petrol gelirleri 30,35 trilyon dinarda kaldı. Bir önceki yılın aynı döneminde 64,95 trilyon dinar olan petrol gelirlerinde böylece yaklaşık yüzde 53'lük düşüş yaşandı. Gelir kaybı bütçeye de yansıdı. İlk yedi ayda Irak'ın toplam geliri 39,09 trilyon dinar olurken toplam harcamalar yaklaşık 68,26 trilyon dinara ulaştı. Gelir ile gider arasındaki fark 29 trilyon dinarı aşarken bunun yaklaşık 22,4 milyar dolara karşılık geldiği hesaplandı. Döviz rezervlerinde de gerileme görüldü. Irak Merkez Bankası verilerine göre 2025 sonunda 97,432 milyar dolar seviyesinde bulunan rezervler, Temmuz 2026 sonunda 80,633 milyar dolara indi. Böylece yaklaşık yedi ayda rezervlerde 16,8 milyar dolarlık düşüş yaşandı.
DOLARIN HALKA SATIŞ KURU 1.520 DİNAR OLDU
Petrol gelirlerindeki gerileme ve bütçe üzerindeki baskının ardından Irak Bakanlar Kurulu dinarın dolar karşısındaki resmi kur yapısını değiştirdi. Yeni düzenlemeyle doların Maliye Bakanlığından alış kuru 1.500 dinar, bankalara satış kuru 1.510 dinar ve halka satış kuru 1.520 dinar olarak belirlendi. Böylece daha önce 1.320 dinar olan doların halka satış kuru 200 dinar artırıldı. Değişiklik, dinarda yaklaşık yüzde 14,5'lik devalüasyon anlamına geliyor. Yeni kur sistemi, petrol satışlarından dolar geliri elde eden Irak'ın bu dövizi yerel paraya çevirdiğinde daha fazla dinar elde etmesini sağlayacak. Böylece dolar bazında azalan petrol gelirlerinin bütçeye aktarılan dinar karşılığının artırılması hedefleniyor. Kararın diğer tarafında ise ithalat maliyetleri bulunuyor. Dinarın dolar karşısında değer kaybetmesiyle gıda, ilaç, otomobil ve inşaat malzemeleri gibi ithal ürünlerin dinar cinsinden fiyatının yükselmesi bekleniyor. Resmi kur değişikliğinden önce Irak'ın döviz piyasasında dolar 1.600 dinarın üzerine çıkmıştı. Kararın ardından piyasadaki dolar kurunun 1.700 dinarın üzerine yükseldiği belirtildi.
