ABD’nin İran’a yönelik en son uyguladığı yaptırımlar, ülkede döviz piyasalarındaki sorunlara ve ekonomik baskılara sebep oldu. İranlı vatandaşlar, bu yaptırımların günlük yaşamlarına ve geçim masraflarına olan olumsuz etkilerini dile getiriyor.
YAPTIRIMLARIN ETKİLERİ
Meyve satıcısı Salar Nevruzi, yaptırımların ekonomik açıdan göz ardı edilemeyecek bir etki yarattığını vurguladı. Nevruzi, "Yaptırımlar halk için zararlıdır. Herkes, ne olursa olsun, bu gerçeği biliyor. Acımasız yaptırımlardan hiç kimse muaf kalmıyor," şeklinde konuştu. Para arzı ve enflasyon arasındaki ilişkiye dikkat çeken Nevruzi, "Arz azaldığında, ulusal para değer kaybeder. Eğer ulusal para piyasadan çekilirse, sonuç olarak kaos ve sefaletle karşılaşılır," ifadelerini kullandı.
TAXİ ŞOFÖRÜNÜN GÖRÜŞLERİ
Taksi şoförü Muhammed Rıza Fellah, yaptırımların İran ekonomisi üzerindeki yıkıcı etkilerini kabul ettiğini belirterek, "Yaptırımlar, ülkeleri baskı altında tutuyor. İran'ı da hedef aldılar ve baskı uygulamaya devam ediyorlar," dedi. Fellah, "Bu yaptırımlar gelirleri ciddi şekilde etkiliyor, üretimi olumsuz etkiliyor ve yatırımlarımızı tehlikeye atıyor. Ancak şu anda tek çaremiz direnmek," şeklinde ekledi. Ekonomik sorunların yalnızca dış etkilerden kaynaklanmadığını, iç piyasa denetimi ve fırsatçılık problemleriyle de halkın zorlandığını savundu. İnsanların her şeyi dövizle ölçtüğünü belirten Fellah, "Neden bu kadar çok fırsatçı serbest bırakılıyor ve piyasa düzenlemeleri düzgün yapılmıyor?" sorusunu gündeme getirdi.
ÖĞRENCİLERİN GÖRÜŞLERİ
İran’ın uzun yıllardır çeşitli yaptırımlarla karşı karşıya kaldığını belirten öğrenci Meryem Kerimi, eski ABD Başkanı Barack Obama dönemindeki yaptırımlara da değindi. Kerimi, bu yaptırımların İran ekonomisini zamanla zayıflatmayı hedeflediğini söyledi. "Küçük yaralar açarak toplum üzerinde acı oluşturmak ve bu acı nedeniyle insanların zamanla yıpranmasını sağlamak amaçlanıyordu," dedi.
Yaptırımlar yüzünden ilaç tedarikinde yaşanan sıkıntılardan bahseden Kerimi, İran’ın bazı ilaçları yerli kaynaklarla üretmeyi başardığını ifade etti. "Bütün bu zorluklara rağmen, yerli üretim ile zorluklarla yüzleşmeyi başardık," şeklinde konuştu.
DEVLET VE HALK İLİŞKİSİ
Yaptırımların getirdiği ekonomik zorlukların yadsınamayacağını söyleyen Kerimi, İran’ın geçmiş deneyimlerinin krizlerle başa çıkmada önemli olduğunu belirtti. Devletin bu tür kriz dönemlerinde halkın desteğini almasının önemine dikkat çeken Kerimi, "47 yıllık tecrübemiz, halkın ihtiyaçlarına duyarlı davranıldığında bu krizlerin üstesinden gelinebileceğini gösterdi," dedi.
Toplum üzerindeki ekonomik baskının psikolojik etkileri hakkında da konuşan Kerimi, "Halkın psikolojik güvenliğinin zarar görmemesi büyük önem taşıyor. Umutsuzluk duygusunun yayılmasına engel olunmalı," şeklinde ifadelerde bulundu.
RYAL ALIYORUM AMA DOLAR ÜZERİNDEN HARCAMA YAPIYORUM
Bir diğer taksi şoförü olan Murteza Ahmedi, yaptırımların kendisi üzerindeki mali etkilerini paylaştı. Ahmedi, ‘Bu yaptırımların etkisi kesinlikle var. Ben bir taksi şoförüyüm. İnsanlardan riyal alıyorum, fakat harcamalarımı dolar üzerinden yapıyorum.’ ifadelerini kullandı. Bakım masraflarının artış gösterdiğini vurgulayan Ahmedi, ‘Taksi şoförlerinin giderleri o kadar yükseldi ki, kazancımız bu giderleri karşılamaya yetmiyor.’ diye ekledi. Emekli maaşlarının zamanında ödenmemesine ve temel gıda maddelerinin fiyat artışlarına da dikkat çeken Ahmedi, ‘İki aylık emekli maaşımı alamadım. Paramız yok, ödeyemiyoruz' diyorlar. Neden paramız yok? Bu paralar nereye gidiyor?’ şeklinde sorular yöneltti. Ayrıca, geçim masraflarının hızla arttığını dile getirdi. Döviz kurundaki artışın yedek parça alımındaki etkisine de değinen Ahmedi, ‘Dolar şu an 205 bin ya da 206 bin tümen oldu. Araç parçalarını 206 bin tümenle almak zorundayım.’ dedi.
Maliyetlerin artış gösterdiğinin altını çizen sürücü, ‘Bir yanda pirinç, diğer yanda et, bir tarafta ekmek. Devlet bu yıl ekmeğe üç defa zam yaptı. Yılbaşından bu yana masraflar yüzde 400 arttı. Ama ben bu parayı kazanamıyorum. Hepimiz, taksi şoförleri ve halk, yaşam masraflarının altında eziliyoruz.’ şeklinde konuştu. Petrol ihracındaki sıkıntılara da dikkat çeken Ahmedi, ‘Amerika petrolünü, Suudi Arabistan petrolünü, Katar ve Irak satıyor. Bizim petrolümüz satılamıyor.’ ifadelerini kullandı.
