İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, Yemen’de son dönemde yeniden tırmanan çatışmaların ardından telefon görüşmesi gerçekleştirdi. İki bakan, Yemen’deki son gelişmelerin yanı sıra bölgesel meseleleri ve bölgede barış ile istikrarın sağlanmasına yönelik çözüm yollarını ele aldı.
ERAKÇİ İLE BUSAİDİ TELEFONDA GÖRÜŞTÜ
İran Dışişleri Bakanı’nın resmi sosyal medya hesabından yapılan açıklamaya göre Erakçi ile Busaidi arasındaki görüşmede Yemen’de yaşanan son gelişmeler değerlendirildi.
İki bakan, bölgesel meseleler konusunda da görüş alışverişinde bulunurken, bölgede barış ve istikrarın yeniden sağlanması için izlenebilecek çözüm yollarını ele aldı.
Görüşmenin içeriğine ilişkin İran tarafından bunun dışında ayrıntı paylaşılmadı.
YEMEN’DE GERİLİM YENİDEN YÜKSELDİ
İran ve Umman arasındaki görüşme, Yemen’de çatışmaların yeniden şiddetlendiği bir dönemde gerçekleşti.
Yemen’de Husiler ile Suudi Arabistan destekli Yemen hükümeti arasındaki çatışmaların son dönemde yeniden yoğunlaştığı bildiriliyor. Husiler, Suudi Arabistan’daki bazı hedeflere füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlerken, Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon da Yemen’de Husilerin kontrolündeki bölgelere yönelik hava saldırılarını artırdı.
Son olarak Suudi Arabistan’ın doğusundaki Dhahran’da bulunan Saudi Aramco yerleşkesindeki bir idari bina saldırıya uğradı. Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, saldırının ardından sınırlı çapta yangın çıktığını ve can kaybı yaşanmadığını açıkladı. Aynı dönemde Suudi öncülüğündeki koalisyon, Sana’daki Husi hedefleri ile enerji tesislerine yönelik saldırılar düzenledi.
TAİZ’DE ÇATIŞMALAR YOĞUNLAŞTI
Yemen’deki son gerilimin önemli merkezlerinden biri de Taiz oldu. Husilerin kent çevresindeki ilerleyişi ve bazı ikmal yollarını kesmesi, bölgedeki insani koşulların yeniden ağırlaşmasına neden oldu.
Taiz’de yaşayan siviller gıda, yakıt ve temel ihtiyaçlara erişimde zorluk yaşarken, çatışmalar nedeniyle bazı ailelerin bölgeden ayrılmaya başladığı bildirildi. Husi güçleri ile hükümet yanlısı güçler arasındaki çatışmaların sürmesi, ülkede yıllardır devam eden insani krizin daha da derinleşebileceği endişesini artırdı.
2022’DEKİ ATEŞKES SÜRECİ NE OLMUŞTU?
Yemen’de Birleşmiş Milletler arabuluculuğunda Nisan 2022’de başlayan ateşkes, çatışmaların önemli ölçüde azalmasını sağlamıştı. Resmi ateşkes süresi Ekim 2022’de sona ermesine rağmen taraflar arasında uzun süre görece sakin bir dönem yaşandı.
Birleşmiş Milletler Yemen Özel Temsilciliği, 2026’nın ilk yarısında da hükümet ve diğer taraflarla ateşkes planlaması, deniz güvenliği ve gerilimin azaltılması konusunda görüşmeler yürüttü. BM Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg, haziran ayında taraflar arasındaki diyaloğun kalıcı barış için sürdürülmesi gerektiğini vurgulamıştı.
Temmuz ayında Muskat’ta Ummanlı yetkililer ve Husilerin başmüzakerecisi Muhammed Abdusselam ile görüşen Grundberg, taraflara derhal gerilimi azaltma çağrısı yaptı. Görüşmelerde siyasi, askeri-güvenlik ve ekonomik başlıkları kapsayan kapsamlı bir çözüm sürecinin yeniden canlandırılması gündeme geldi.
UMMAN NEDEN ÖNEMLİ?
Umman, Yemen dosyasında taraflarla temas kurabilen ülkelerden biri olarak uzun süredir diplomatik arabuluculuk girişimlerinde rol oynuyor. Muskat yönetimi hem İran hem de Husilerle temasını sürdürürken, Birleşmiş Milletler öncülüğündeki görüşmelere de ev sahipliği yapıyor.
BM Özel Temsilcisi Grundberg’in Temmuz 2026’da Riyad’daki temaslarının ardından doğrudan Muskat’a geçmesi de Umman’ın arabuluculuk sürecindeki konumunu ortaya koymuştu. BM, o dönemde Yemen’in daha geniş bölgesel gerilimlerden uzak tutulması ve Yemenlilerin öncülüğünde kapsamlı bir siyasi sürecin yeniden başlatılması gerektiğini açıklamıştı.
YEMEN’DE SON DURUM NE?
Yemen’de savaş sona ermiş değil. Husiler ülkenin başkenti Sana dahil geniş bir alanı kontrol etmeyi sürdürüyor. Uluslararası alanda tanınan Yemen yönetimi ise ülkenin diğer bölgelerinde etkinliğini koruyor.
2022 sonrasında oluşan görece sakin dönem, 2026’daki yeni çatışmalarla ciddi biçimde bozulmuş durumda. Taiz çevresindeki çatışmaların yanı sıra Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik füze ve İHA saldırıları ile Suudi öncülüğündeki koalisyonun Yemen’deki hava saldırıları sürüyor.
Bu nedenle Erakçi ile Busaidi arasındaki son telefon görüşmesi, Yemen’de askeri gerilimin yeniden yükseldiği ve diplomatik çözüm arayışlarının yeniden önem kazandığı bir dönemde gerçekleşti. Tarafların yeni bir ateşkes veya kapsamlı siyasi anlaşmaya ulaştığına ilişkin ise şu aşamada resmi bir açıklama bulunmuyor.
