İsrail Eğitim Bakanlığının, hükümet politikalarına karşı çıkan öğretmenleri takip etmek ve baskı altına almak amacıyla gizli bir raporlama birimi oluşturduğu belirlendi. Başında eski iç istihbarat teşkilatı Şin-Bet'in bir yetkilisinin yer aldığı bu yapının varlığı, basına sızan resmi belgelerle gün yüzüne çıktı.
Haaretz gazetesinin "Bilgi Toplama Raporu - Yaron Avni" adlı gizli bir resmi belgeye dayandırdığı habere göre, bakanlık bünyesindeki bu birim uzun süredir gizlilik içinde faaliyet yürütüyor. Yapının varlığı, Hod Haşaron kentinde rehberlik öğretmenliği yapan Yaron Avni hakkında hazırlanan 14 sayfalık istihbarat raporunun sızmasıyla kanıtlandı. Belgede, Avni'nin üç yıl önce hükümetin yürürlüğe koymaya çalıştığı tartışmalı yargı düzenlemesine karşı sosyal medyadan yaptığı paylaşımlar ve grev çağrıları tek tek listelendi.
GİZLİ BİRİMİN BAŞINDA ESKİ ŞİN-BET AJANI VAR
Araştırma sonuçları, nefret söylemini engellemekten ziyade siyasi muhalefeti bastırmayı amaçlayan ve "Kışkırtma Vakalarını Ele Alma Danışma Komitesi" adı verilen bu birimin liderliğini Eğitim Bakanlığı Güvenlik Dairesi Müdürü ve eski Şin-Bet ajanı Lior Tuvia'nın üstlendiğini gösterdi.
Sürecin yürütülmesinde Eğitim Bakanı Yoav Kisch'in özel kalem müdürü Asif Kazula'nın da aktif rol oynadığı iddia edildi. Bakanlık kaynakları, Kazula'nın doğrudan bakanın yetkisiyle hareket ettiğini, genel müdürü devre dışı bırakarak üst düzey yetkililerle temas kurduğunu ve amacının Kisch'in siyasi konumunu güçlendirmek olduğunu aktardı. Üst düzey bir bakanlık yetkilisi ise durum hakkında, "Kisch, hükümete karşı sesini çıkaran öğretmenlerin peşine saplantılı bir şekilde düşmüş durumda ve yukarıdaki bu tutum, bölge müdürleri ile müfettişlere kadar yansıyor" bilgisini paylaştı.
FİLİSTİNLİ VE SOL GÖRÜŞLÜ EĞİTİMCİLER HEDEFTE
Tartışmalı yargı reformu çalışmalarının başladığı 2023 yılının başından itibaren, özellikle 7 Ekim saldırısı sonrasındaki süreçte komite tarafından 160 eğitimci hakkında gizli rapor hazırlandı. Birim, fişlediği öğretmenlerin yarısının şiddet ve ırkçılığı teşvik ettiği yönünde kanaat bildirdi. Raporlanan kişilerin çoğunluğunu İsrail vatandaşı olan Filistinliler oluştururken, dörtte birinin ise Yahudi öğretmenler olduğu saptandı.
Buna karşın yürütülen incelemeler, gizli birimin aşırı sağcı öğretmenlerin sosyal medyadaki açık ırkçılık içeren, Filistinlilerin yok edilmesini ve yakılmasını savunan paylaşımlarına karşı hiçbir işlem yapmadığını ortaya koydu.
MUHALİFLERİ HIZLICA İŞTEN ATMAK İÇİN YASA ÇIKARILDI
İsrail hükümetinin, eğitimcilere yönelik "teröre destek" ve "terörle özdeşleşme" suçlamalarının sınırlarını belirleme yetkisini Eğitim Bakanı ile üst düzey bürokratlara devreden tartışmalı bir yasayı Meclisten geçirdiği hatırlatıldı. Bu yasa, devlete karşı geldiği düşünülen okulların ödeneklerini kesme ve öğretmenleri hızla işten çıkarma yetkisi tanıyor.
Bir grup öğretmen ve insan hakları kuruluşu Adalah, yasanın iptali talebiyle İsrail Yüksek Mahkemesi'ne başvurdu. Başvuru dilekçelerinde, düzenlemenin asıl amacının terörle mücadele değil topluma korku salmak ve hükümete yönelik eleştirileri susturmak olduğu savunuldu. Eğitim Bakanlığının mahkemeye sunduğu ilk savunma metninde ise söz konusu gizli komitenin varlığına dair hiçbir bilgiye yer verilmediği kaydedildi.
BAKANLIK BİRİMİN "MEVZUATA UYGUN" OLDUĞUNU SAVUNUYOR
Eğitim Bakanlığı yetkilileri yaptıkları açıklamalarda, birimin çalışmalarının Adalet Bakanlığı ile iletişim halinde ve yasal mevzuata uygun biçimde sürdürüldüğünü iddia etti. Yapılan savunmada, komitenin siyasi düşüncelerle ilgilenmediği, sadece "terörle özdeşleşme, kışkırtma veya yasa dışı eylem" şüphelerini incelediği ileri sürüldü.
Ancak sızan belgeler, birimin öğretmenlerin mesai saatleri dışındaki tüm kişisel sosyal medya aktivitelerini ve görüşlerini düzenli olarak raporladığını açıkça ortaya koydu.
