Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında oluşturulan Mekke Anlaşması'nın Orta Doğu'daki güvenlik dengelerine etkisi gündeme geldi. TRT World Forum 2026'ya katılan uzmanlar, bölgesel iş birliğinin özellikle siyasi ve ekonomik sorunlarla mücadele eden Lübnan için yeni fırsatlar oluşturabileceğini değerlendirdi.
Anadolu Ajansına konuşan Lübnanlı ve Suudi Arabistanlı uzmanlar, anlaşmanın savunma ve caydırıcılık kapasitesinin yanı sıra diplomatik ilişkilerin güçlendirilmesine de katkı sunabileceğini belirtti. Uzmanlara göre Türkiye ve Suudi Arabistan arasındaki koordinasyon, Lübnan'da devlet otoritesinin güçlendirilmesi ve siyasi uzlaşının sağlanması açısından önem taşıyor.
MEKKE ANLAŞMASI'NIN LÜBNAN'A ETKİSİ DEĞERLENDİRİLDİ
Lübnan'daki İşbirliği ve Barış İnşası Araştırma Merkezi kurucularından Danya Kulaylat Hatib, bölge ülkeleri arasında ortak bir güvenlik yapısına ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Mekke Anlaşması'nın bu ihtiyaca yanıt verebileceğini savunan Hatib, özellikle askeri ve ekonomik imkânları sınırlı ülkelerin bölgesel iş birliklerinden yararlanabileceğini belirtti.
Hatib, "Özellikle Lübnan gibi kırılgan ülkeler için Mekke Anlaşması tarzı bir oluşum, güvenliği tesis etmenin en etkili yolu." dedi.
TÜRKİYE, SUUDİ ARABİSTAN VE PAKİSTAN VURGUSU
Hatib, Lübnan'ın tek başına güvenliğini sağlamakta güçlük yaşadığını belirterek Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan gibi ülkelerin oluşturduğu bölgesel yapının caydırıcılık sağlayabileceğini ifade etti.
Mısır ve İran'ın ilerleyen dönemde böyle bir iş birliğine katılmasının bölgesel dengeleri etkileyebileceğini savunan Hatib, İsrail'in politikalarının değiştirilmesi için ortak hareket edilmesi gerektiğini söyledi.
Hatib, Türkiye ile Mısır arasındaki ilişkilerin gelişmesinin Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları konusunda uzlaşı sağlanmasını da kolaylaştırabileceğini değerlendirdi.
ASERRİ: İTTİFAK SAVUNMA VE CAYDIRICILIĞA ODAKLANIYOR
Suudi Arabistan'ın eski Beyrut ve İslamabad Büyükelçisi Ali Awadh Asseri, Mekke Anlaşması'nın belirli bir ülkeyi hedef almak amacıyla oluşturulmadığını söyledi.
Asseri, "Bu ittifakın İran dahil hiçbir ülkeyi hedef almadığını iyi anlamak gerekir. Bu girişim, ülkelerin kendilerini korumak amacıyla hayata geçirdiği, tamamen savunma ve caydırıcılık odaklı bir adımdır." ifadelerini kullandı.
Suudi Arabistan'ın ekonomik imkânları, Türkiye'nin savunma sanayisi ve Pakistan'ın askeri kapasitesinin anlaşmanın temel unsurları arasında bulunduğunu belirten Asseri, iş birliğinin diplomasi, savunma ve caydırıcılık üzerine kurulduğunu anlattı.
LÜBNAN'DA İSTİKRARIN YATIRIMLARA ETKİSİ
Mekke Anlaşması'nın mevcut aşamada Lübnan'ı doğrudan kapsamadığını belirten Asseri, ülkede sürdürülen reform çalışmalarına dikkat çekti.
Lübnan'da kamu otoritesinin güçlendirilmesinin önemine değinen Asseri, güvenlik ve siyasi istikrarın sağlanması halinde bankacılık, sanayi ve turizm alanlarında toparlanma yaşanabileceğini ifade etti.
Suudi Arabistan ile Lübnan arasındaki ilişkilerin bu süreçte önem taşıdığını belirten Asseri, yabancı yatırımcıların ülkeye yeniden yönelmesinin istikrar koşullarına bağlı olduğunu değerlendirdi.
BÖLGESEL İŞ BİRLİĞİ LÜBNAN'DA SİYASİ UZLAŞIYI DESTEKLEYEBİLİR
Lübnan uzmanı Dr. Abdullah Musab Şahin ise Mekke Anlaşması'nın bölgesel güvenlik iş birliğini daha kurumsal bir yapıya dönüştürme potansiyeli taşıdığını söyledi.
Lübnan'ın uzun süredir siyasi, ekonomik ve güvenlik sorunlarıyla karşı karşıya olduğunu belirten Şahin, bölgesel gerilimin azalmasının ülkedeki siyasi süreçlere olumlu yansıyabileceğini ifade etti.
Şahin, "Türkiye ve Suudi Arabistan arasındaki güçlü koordinasyon, Lübnan’da siyasi uzlaşının sağlanması, devlet otoritesinin tesisi ve bölgesel tansiyonun düşürülmesi açısından yapıcı bir rol oynayacaktır." değerlendirmesinde bulundu.
2027 SEÇİMLERİ ÖNCESİNDE DİPLOMATİK DESTEK GÜNDEMDE
Lübnan'da erken seçim tartışmaları ve 2027 yılına ilişkin yasa tekliflerinin gündemde olduğunu hatırlatan Şahin, siyasi aktörlerin bölge ülkelerinin tutumlarını yakından izlediğini belirtti.
Türkiye ve Suudi Arabistan'ın Lübnan ile tarihsel ve toplumsal bağlarının bulunduğunu ifade eden Şahin, Mekke Anlaşması kapsamında gelişen ilişkilerin Beyrut yönetimi için yeni diplomatik imkânlar oluşturabileceğini söyledi.
Uzmanlar, bölgesel iş birliğinin Lübnan'a olası katkılarının siyasi uzlaşı, devlet kurumlarının güçlendirilmesi ve güvenlik alanlarında ortaya çıkabileceğini değerlendirdi.
