Nepal ile Çin’in Tibet bölgesi arasındaki sınır hattında büyük yıkıma yol açan sel ve heyelan felaketinin nedeni netleşmeye başladı. İlk saatlerde deprem kaynaklı olduğu düşünülen afetin, yapılan yeni incelemelerde bir buzul kütlesinin çökmesi ve ardından oluşan yoğun enkaz akışıyla bağlantılı olduğu belirlendi. Felakette en az 162 kişi yaşamını yitirirken, Nepal’de 823 kişiden halen haber alınamıyor.
İLK SAATLERDE DEPREM İHTİMALİ ÜZERİNDE DURULDU
Felaketin ardından bölgede hissedilen sarsıntı ve meydana gelen büyük heyelan, ilk değerlendirmelerde deprem ihtimalini gündeme getirdi. Nepal Dışişleri Bakanı Shishir Khanal da ilk açıklamalarında bir depremin heyelanı tetiklediğini, nehir yatağının kapanması sonucu biriken suyun aşağı kesimlere yöneldiğini belirtmişti.
ABD Jeolojik Araştırmalar Merkezi'nin ilk kayıtlarında da Tibet'in kuzeyinde bir sismik hareket görüldüğü bildirildi. Ancak sonraki incelemeler, ilk değerlendirmelerin doğru olmadığını ortaya koydu.
USGS: SİSMİK HAREKETİN KAYNAĞI BUZUL ÇÖKMESİ
Yakındaki sismik istasyonlardan alınan veriler, uzun periyotlu dalgalar ve uydu görüntüleri birlikte incelendiğinde bölgede bir deprem meydana gelmediği sonucuna ulaşıldı. USGS, başlangıçta deprem olarak yorumlanan hareketin büyük bir buzul çökmesi ve ardından gelişen enkaz akışı olduğunu açıkladı.
Buzuldan kopan dev kütlenin kaya ve toprak parçalarını önüne katarak nehir sistemine ulaştığı, bunun da aşağı kesimlerde yıkıcı sel ve heyelanları tetiklediği değerlendiriliyor. Katmandu’daki Uluslararası Dağlık Kalkınma Merkezi uzmanları da felaketi tetikleyen çığ ve enkaz hareketinde dağlık bölgeden kopan buzul parçalarının etkili olduğuna dikkat çekti.
ARAMA KURTARMA RASUWA VE NUWAKOT’TA YOĞUNLAŞTI
Nepal’deki arama kurtarma çalışmalarının özellikle Çin sınırına yakın Rasuwa ile Nuwakot bölgelerinde yoğunlaştırıldığı bildirildi. Nepal ordusu, helikopterlerle yürütülen operasyonlarda selden etkilenen 100’den fazla kişinin kurtarıldığını açıkladı.
Nepal Ulusal Afet Riskini Azaltma ve Yönetim Kurumu, selin yalnızca yerleşim alanlarını değil, çok sayıda kamu binası ile özel mülkü de etkilediğini bildirdi. Ulaşım ve iletişim altyapısında oluşan hasarın bazı noktalarda kurtarma faaliyetlerini zorlaştırdığı belirtiliyor.
823 KİŞİDEN HABER ALINAMIYOR
Nepal afet yönetim kurumunun verilerine göre, felaketin üzerinden 24 saatten fazla geçmesine rağmen 823 kişiyle bağlantı kurulamadı. Kayıpların 579’unun Nepalli ve yabancı turistlerden oluştuğu bildirildi.
Çin makamları ise Tibet bölgesinde 558 kişinin kayıp olduğunu açıkladı. Çin devlet televizyonu CCTV'nin aktardığı bilgilere göre, bu kişilerden 260’ının yabancı olduğu belirtildi. Kayıplar arasında farklı ülkelerden turistlerin de bulunduğu kaydedildi.
DEV SU VE ÇAMUR KÜTLESİ YERLEŞİMLERİ VURDU
Çarşamba sabahı başlayan felaket sırasında büyük miktarda su, kaya ve çamur, sınır hattındaki yerleşimlere doğru ilerledi. Çin tarafındaki güvenlik kamerası görüntülerinde dev bir çamur ve su dalgasının yapılara çarptığı, insanların bölgeden kaçmaya çalıştığı görüldü.
Nepal tarafında ise Bhote Koshi ve Trishuli nehirleri boyunca bulunan köy ve kasabalar selden ağır şekilde etkilendi. Rasuwa bölgesinde yerleşimlerin yanı sıra kamu yapıları ve özel mülklerde de ciddi hasar meydana geldi.
ULUSLARARASI YARDIM ÇALIŞMALARI BAŞLADI
Afetin boyutlarının ortaya çıkmasının ardından bölgeye yönelik uluslararası yardım seferberliği de başladı. ABD 500 bin dolarlık acil yardım sözü verirken, Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu 1,4 milyon dolarlık kaynak ayırdı.
Avrupa Birliği, hasar tespiti ve arama-kurtarma çalışmaları için Copernicus uydu sistemini devreye aldı. Dünya Sağlık Örgütü bölgeye acil tıbbi malzeme gönderirken, Hindistan da ilk etapta 10 ton insani yardım ulaştırdı. Bölgede kayıplara ulaşmak ve mahsur kalanları kurtarmak amacıyla kara ve hava operasyonlarının sürdüğü bildirildi.
