ABD'nin New York eyaletinde hızla artan kızamık vakaları nedeniyle eyalet çapında acil durum ilan edildi. Yılbaşından 3 Ekim'e kadar 108 vaka doğrulanırken, vakaların büyük bölümünün son aylarda ve aşılama oranlarının düşük olduğu kırsal bölgelerde ortaya çıktığı belirlendi. New York Valisi Kathy Hochul'un imzaladığı kararnameyle aşıya erişimin artırılması ve yeni vakaların daha hızlı tespit edilmesi amaçlanıyor.
VAKALAR SON AYLARDA HIZLA ARTTI
New York'taki tablo özellikle yaz aylarından sonra değişti. Eyalet Sağlık Bakanlığı 12 Eylül itibarıyla toplam 57 vaka bildirirken, 3 Ekim'e gelindiğinde sayı 108'e yükseldi. Resmi kararnameye göre yalnızca 15 Temmuz'dan sonra 18 ilçedeki yeterince aşılanmamış kırsal topluluklarda 92 vaka kaydedildi. New York kentinde yıl boyunca 7 vaka görülürken diğer bölgelerde toplam 101 vaka tespit edildi. Vakaların artışı New York'la da sınırlı değil. Komşu Pennsylvania'da vaka sayısının 1000'i aşması ve özellikle New York sınırına yakın kırsal bölgelerde salgının büyümesi, eyalette hastalığın yayılmasına ilişkin endişeyi artırdı.
SALGININ ARKASINDA DÜŞÜK AŞILANMA ORANLARI VAR
Sağlık yetkilileri kızamığın yeniden yayılmasında düşük aşılama oranlarını önemli bir etken olarak gösteriyor. New York Sağlık Bakanlığının 1 Ocak 2026 verilerine göre 2 yaşına kadar en az bir doz MMR aşısı yapılan çocukların eyalet genelindeki oranı yüzde 80,9. İlçeler arasında ise büyük farklar bulunuyor. Yates County'de oran yüzde 52,9, Jefferson'da yüzde 58,4, Orange'da yüzde 65, Rockland'da yüzde 65,9 seviyesinde. Kızamığın yayılmasını önlemek için toplumdaki aşılama oranının yaklaşık yüzde 95 seviyesinde tutulması gerektiği belirtiliyor. Sağlık yetkililerine göre hastalığın son dönemde ABD genelinde yeniden yükselişe geçmesinde aşı muafiyetleri, sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan sorunlar ve aşılarla ilgili yanlış bilgilerin yayılması da etkili oluyor.
ACİL DURUM KARARIYLA AŞIYA ERİŞİM ARTIRILACAK
Vali Hochul'un acil durum ilanının temel amacı, vakaların daha fazla yayılmasını önlemek için aşılama ve test kapasitesini hızla artırmak. Kararla paramedikler, ileri düzey acil sağlık çalışanları, eczacılar ve ebeler de kızamık aşısı uygulayabilecek. Hemşirelere doktorların yanı sıra kızamık testi isteme yetkisi verildi. Yapılan MMR aşılarının 72 saat içinde eyalet veya New York kenti aşılama kayıt sistemine bildirilmesi de gerekiyor. New York Sağlık Bakanlığı, kızamığın son derece bulaşıcı olduğunu, enfekte kişinin bulunduğu ortamdan ayrılmasından sonra virüsün havada iki saate kadar kalabildiğini belirtiyor. Bu nedenle yönetim, aşılama oranlarının yükseltilmesi ve vakaların erken tespit edilmesini salgının kontrol altına alınmasında temel adımlar olarak görüyor.
