Pakistan Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari, ABD ve İran’dan haziranda imzalanan İslamabad Mutabakatı kapsamındaki taahhütlerine bağlı kalmalarını istedi. Zerdari, taraflara itidal çağrısında bulunurken anlaşmazlıkların diyalog ve diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğini belirtti.
ZERDARİ’DEN ABD VE İRAN’A İTİDAL ÇAĞRISI
Pakistan Cumhurbaşkanlığı Ofisinin açıklamasına göre Zerdari, İslamabad’ı ziyaret eden Rusya İçişleri Bakanı Vladimir Kolokoltsev’i kabul etti.
Görüşmede Orta Doğu’daki çatışmalar ele alınırken Zerdari, ABD ve İran’a itidal göstermeleri ve İslamabad Mutabakatı kapsamındaki yükümlülüklerine bağlı kalmaları çağrısında bulundu.
Pakistan Cumhurbaşkanı, anlaşmazlıkların diyalog ve diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğini vurguladı. Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz’de deniz ulaşımının güvenli biçimde sürdürülmesinin önemine dikkat çeken Zerdari, devletlerin egemenliği ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi gerektiğini de ifade etti.
İSLAMABAD MUTABAKATI 17 HAZİRAN’DA İMZALANDI
İslamabad Mutabakatı, ABD ile İran arasındaki savaşı sona erdirmek ve tarafları nihai anlaşmaya götürecek diplomatik süreci başlatmak amacıyla 17 Haziran 2026’da imzalandı. Pakistan, anlaşmada arabulucu ve tanık olarak yer aldı.
14 maddeden oluşan mutabakat, askeri operasyonların sona erdirilmesinden yaptırımlara, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinden İran’ın nükleer programına kadar geniş bir çerçeve çiziyor. Tarafların nihai anlaşmaya ulaşması için en fazla 60 günlük müzakere süresi öngörülüyor. Bu süre karşılıklı mutabakatla uzatılabiliyor.
Mutabakat ayrıca ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasını 30 gün içinde kaldırmasını, İran’ın ise Basra Körfezi ile Umman Denizi arasındaki ticari gemi geçişlerinin güvenliği için düzenleme yapmasını öngörüyor.
NÜKLEER PROGRAM VE YAPTIRIMLAR DA MASADA
Belgede İran’ın nükleer silah geliştirmeyeceğini yeniden teyit etmesi, mevcut zenginleştirilmiş nükleer materyalin geleceğinin ise Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı gözetiminde belirlenecek bir mekanizmayla ele alınması öngörülüyor.
ABD’nin İran’a yönelik yaptırımların kaldırılmasına ilişkin takvimin de nihai anlaşma kapsamında belirlenmesi planlanıyor. Mutabakatta ayrıca ABD ve bölgesel ortaklarının İran’ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık bir plan geliştirmesi taahhüdü yer alıyor.
İLK GÖRÜŞMELER İSVİÇRE’DE YAPILDI
Mutabakatın ardından ABD ve İran temsilcileri, Pakistan ve Katar’ın arabuluculuğunda İsviçre’nin Bürgenstock bölgesinde teknik ve üst düzey görüşmelere başladı.
22 Haziran’daki görüşmelerde nihai anlaşmaya ulaşılması için 60 günlük bir yol haritası üzerinde uzlaşıldı. Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi geçişlerinde yanlış anlamaları ve olası olayları önlemek amacıyla taraflar arasında iletişim hattı kurulması kararlaştırıldı.
Pakistan yönetimi, mutabakatın imzalanmasının ardından da taraflara anlaşmanın tam olarak uygulanması ve nihai anlaşmaya öngörülen süre içinde ulaşılması çağrısında bulundu. Zerdari de 18 Haziran’daki açıklamasında İslamabad Mutabakatı’nı bölgesel barış açısından önemli bir adım olarak değerlendirmişti.
Bu arka planla birlikte Zerdari’nin son çağrısı, yalnızca genel bir itidal mesajı değil, haziranda başlayan diplomatik sürecin ve tarafların üstlendiği somut yükümlülüklerin devam ettirilmesi yönünde bir hatırlatma niteliği taşıyor.
