Sırbistan'da 25 Ekim Pazar günü yapılacak erken genel seçimde 18 siyasi liste yarışacak. Seçimin öne çıkan tarafları arasında iktidardaki Sırp İlerleme Partisinin (SNS) öncülük ettiği liste ile öğrenci hareketinin desteklediği liste bulunuyor.
Sırbistan Devlet Seçim Komisyonunun (RIK) verilerine göre ülke genelinde ve yurt dışında toplam 8 bin 392 sandık kurulacak.
SIRBİSTAN'DA SEÇİMİN GÜNDEMİ ÖĞRENCİ PROTESTOLARI
Erken genel seçim, Novi Sad kentinde 1 Kasım 2024'te tren istasyonundaki beton sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından başlayan protestoların gölgesinde yapılacak.
Üniversite öğrencilerinin öncülük ettiği gösteriler, sorumluların yargılanması, kamu yönetiminde şeffaflık ve erken seçim talepleriyle ülke geneline yayıldı.
Yaklaşık iki yıldır devam eden protestoların ardından yapılacak seçim, söz konusu olaydan bu yana gerçekleştirilecek ilk ulusal seçim olacak.
VUCIC İLE ÖĞRENCİ LİSTESİ SEÇİM YARIŞINDA
Seçimin dikkat çeken gelişmelerinden biri, Aleksandar Vucic'in cumhurbaşkanlığı görevinden istifa ederek SNS listesinden aday olması oldu.
Vucic, eylül ayında parlamentonun feshedilmesine ilişkin kararı imzalayarak erken seçim sürecini başlattı. İktidardaki SNS'nin öncülük ettiği "Aleksandar Vucic - Birleşmiş Sırbistan" listesi ile protestolara öncülük eden öğrencilerin oluşturduğu "Öğrenci Listesi - Öğrenciler Kazanıyor" listesi seçim yarışının öne çıkan tarafları arasında bulunuyor.
Öğrenci Listesi'nin ilk sırasında Ilija Srdanovic yer alıyor. Seçim öncesi yayımlanan kamuoyu araştırmalarında iki listenin oy oranlarının birbirine yakın olduğu belirtilirken araştırma şirketlerinin sonuçları arasında farklılıklar bulunuyor.
Sırp siyasi analistler, öğrenci hareketinin özellikle genç seçmenleri sandığa çekebileceğini değerlendiriyor.
SEÇİMDE 18 LİSTE YARIŞACAK
RIK, seçim için başlangıçta 19 liste ilan etti. Listelerden birinin çekilmesiyle oy pusulasında 18 liste kaldı.
İlk sırada "Aleksandar Vucic - Birleşmiş Sırbistan", ikinci sırada "Ivica Dacic - İstikrar Faktörü", üçüncü sırada ise "Öğrenci Listesi - Öğrenciler Kazanıyor" bulunuyor.
Seçime ayrıca "Avrupa Sırbistanı", "Otantik Sağ", "Sırbistan'ın Gücü Hareketi" ve "Sırbistan İçin Alternatif" gibi listeler de katılıyor. Yarışacak listelerin 9'u ulusal azınlık statüsünde yer alıyor. Bunlar arasında Sancak Demokratik Partisi, Adalet ve Uzlaşma Partisi, Sancak Demokratik Eylem Partisi, Voyvodina Macarlar Birliği ve Arnavut Koalisyonu bulunuyor.
SANDIKLAR 25 EKİM'DE SAAT 07.00'DE AÇILACAK
Sırbistan'da oy verme işlemi 25 Ekim Pazar günü yerel saatle 07.00'de başlayacak ve 20.00'de sona erecek. RIK'in açıkladığı verilere göre 6 milyon 450 bin 523 seçmen oy kullanma hakkına sahip. Bu sayı, Aralık 2023'teki parlamento seçiminde kayıtlı seçmen sayısının altında bulunuyor.
Yurt dışında oy kullanmak için 102 bin 147 seçmen kayıt yaptırdı. Sırbistan dışındaki en fazla sandık, 28 sandıkla Bosna Hersek'te kurulacak.
YURT DIŞINDA OY VERME SAATLERİ TARTIŞMA YARATTI
RIK'in 5 Ekim'de aldığı karara göre yurt dışındaki sandıklar da Orta Avrupa saatine göre 07.00 ile 20.00 arasında açık tutulacak. Bu düzenleme nedeniyle Amerika ve Okyanusya'da yaşayan bazı Sırp seçmenlerin yerel saatle gece saatlerinde oy kullanması gerekecek.
Sırp basınında, yurt dışında oy kullanmak için kayıt yaptıranların sayısı artmasına rağmen yeni sandık sayısının sınırlı kalması eleştirildi.
Seçimi Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatının Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (ODIHR) ile farklı ülkelerden ve uluslararası kuruluşlardan gelen gözlemciler de takip edecek.
