ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, ABD ve İsrail’de yaklaşan seçimler öncesinde İran’a yönelik yeni ve geniş çaplı bir askeri operasyon seçeneğini görüştüğü öne sürüldü. Axios’un Barak Ravid ve Marc Caputo imzalı haberinde, iki ABD’li yetkili, bir İsrailli yetkili ve görüşmenin içeriği hakkında bilgi sahibi başka bir kaynağa dayanılarak, iki lider arasında İran dosyası üzerinden yoğun temas yaşandığı aktarıldı. Beyaz Saray ise Trump ile Netanyahu’nun savaşı yeniden başlatmayı görüştüğü yönündeki iddiayı reddetti.
NETANYAHU İRAN DOSYASINI TRUMP’A TAŞIDI
Axios’a bilgi veren İsrailli bir yetkiliye göre Netanyahu, İsrail istihbaratının İran’ın nükleer programını yeniden yapılandırmaya yönelik adımlar attığına ilişkin değerlendirmelerini Trump’a iletti. İsrail tarafının özellikle İran’ın “Pickaxe Mountain” olarak anılan bölgede uranyum zenginleştirme faaliyetlerine başlayabileceği ihtimalinden endişe duyduğu aktarıldı.
Axios, Netanyahu ile Trump’ın son iki hafta içinde İran’a karşı yeniden geniş çaplı askeri operasyonlara dönülmesi ihtimali üzerine birkaç telefon görüşmesi yaptığını yazdı. Kaynaklara göre bu görüşmelerde askeri ve nükleer hedefleri kapsayabilecek ortak ABD-İsrail operasyonu ihtimali de ele alındı.
Axios’a konuşan bir ABD’li yetkili, Trump’ın Netanyahu’ya açık bir operasyon taahhüdü vermediğini ancak hazırlıkların sürdürülmesi yönünde mesaj verdiğini söyledi. Yetkili, Netanyahu’nun yeniden askeri harekâta dönmek istediğini, Trump’ın ise kesin bir karar vermediğini aktardı.
BEYAZ SARAY İDDİAYI REDDETTİ
Beyaz Saray’dan bir yetkili ise Trump ile Netanyahu’nun savaşı yeniden başlatmayı görüştüğü yönündeki iddiayı “yanlış” olarak nitelendirdi. Yetkili, Trump’ın ABD’deki ara seçimlerden önce İran’a saldırılmayacağını açıkladığını belirtti.
Netanyahu’nun ofisi de Axios’a yaptığı açıklamada, İsrail Başbakanı’nın Trump ve üst düzey ABD yönetimi yetkilileriyle düzenli temas halinde olduğunu bildirdi. Ancak ofis, bu görüşmelerin içeriği hakkında yorum yapmadı.
WASHINGTON’DA İRAN KONUSUNDA GÖRÜŞ AYRILIĞI
Axios’un aktardığına göre ABD yönetimi içinde İran’a yönelik yeni saldırılar konusunda farklı görüşler bulunuyor. Görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir kaynak, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı yönetiminin saldırıların yeniden başlamasını en güçlü biçimde destekleyen taraflar arasında olduğunu belirtti.
Buna karşılık Trump’ın danışmanlarının büyük bölümünün ekonomik yaptırımlar ile diğer baskı araçlarının sürdürülmesinden yana olduğu aktarıldı. Axios’a konuşan ikinci bir ABD’li yetkili, ekonomik baskının sonuç verdiğinin düşünüldüğünü ve bu politikanın devam etmesini isteyenlerin bulunduğunu söyledi.
Axios’a bilgi veren İsrailli bir yetkili ise Trump’ın başlangıçta saldırıların yeniden başlamasına daha yakın göründüğünü, sonrasında ise daha temkinli bir tutum aldığını belirtti. Bir ABD’li yetkili de Trump’ın konu hakkındaki yaklaşımının zaman içinde değiştiğini aktardı.
GENELKURMAY BAŞKANLARI DA İRAN’I GÖRÜŞTÜ
Görüşmenin içeriği hakkında bilgilendirilen bir kaynağa göre İsrail Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir ile ABD Genelkurmay Başkanı General Dan Caine de İran konusunda görüştü.
Axios, iki komutanın önümüzdeki üç hafta içinde İran’a karşı tam ölçekli çatışmaların yeniden başlaması ihtimalini değerlendirdiğini yazdı. Zamir’in, bu zaman diliminde savaşın yeniden başlamasının İran’ın karşılık vermesi nedeniyle İsrail’deki seçimlerin ertelenmesine yol açabileceğini söylediği aktarıldı. Dan Caine’in sözcüsü Joe Holstead ise konu hakkında yorum yapmadı.
İSRAİL’DE SEÇİM TAKVİMİ DE GÜNDEMDE
Axios’a göre İran’a yönelik yeni saldırıların başlaması, hem İsrail hem de ABD’de siyasi sonuçlar doğurabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
İran’ın olası bir saldırıya yüzlerce balistik füzeyle karşılık verebileceği, bunun da İsrail’deki seçim sürecini etkileyebileceği belirtiliyor. Ancak seçimlerin ertelenmesine ilişkin alınmış resmi bir karar bulunmuyor. Bu ihtimal, olası çatışma senaryoları kapsamında değerlendiriliyor.
Haberde, İsrail ordusu açısından da seçimlerden önce başlatılacak bir operasyonun siyasi amaçlarla ilişkilendirilebileceği ve ordunun tarafsızlığına yönelik algıyı etkileyebileceği değerlendirmesine yer verildi.
İRAN’IN NÜKLEER PROGRAMI MERKEZDE
Trump-Netanyahu temaslarında öne çıkan temel başlıklardan birinin İran’ın nükleer programı olduğu belirtiliyor. Axios’a konuşan İsrailli yetkili, Netanyahu’nun İran’ın nükleer programın farklı unsurlarını yeniden devreye alma yönünde adımlar attığı düşüncesini Trump’a ilettiğini söyledi.
Axios ayrıca Trump’ın üst düzey kabine üyelerinin 2 Ekim’de Camp David’de bir araya gelerek İran’a karşı atılabilecek yeni adımları ve saldırıların yeniden başlatılması ihtimalini saatlerce görüştüğünü aktardı.
Trump da son açıklamalarında İran’a ilişkin mesajlarını sürdürdü. ABD Başkanı, İran konusunda yakında karar vereceklerini söylerken, Tahran’ın nükleer silaha sahip olmayacağını daha önce de birçok kez dile getirdi.
Buna karşın İran’a yönelik yeni ve geniş çaplı bir askeri operasyonun başlatıldığına ya da bu yönde kesinleşmiş bir karar alındığına ilişkin resmi bir açıklama bulunmuyor.
