ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı Direktörü John Ratcliffe, 25 Ağustos'ta duyurulmadan Moskova'ya gitti. Rusya'daki temasların ayrıntıları kamuoyuna açıklanmazken, ziyaret ABD-Rusya ilişkilerinin Ukrayna savaşı nedeniyle gergin olduğu bir dönemde gerçekleşti.
Rus devlet medyasında ABD'ye ait C-17A Globemaster III askeri nakliye uçağının Moskova'daki Vnukovo Havalimanı'na indiği ve aynı gün ayrıldığı bilgisi yer aldı. Ratcliffe'in ziyaretinin kamuoyuna yansımasının ardından temasların amacı konusunda çok sayıda iddia gündeme geldi.
Ziyaretin CIA direktörleri düzeyinde olağan temaslardan biri olmadığına dikkat çekiliyor. Benzer üst düzey istihbarat görüşmeleri geçmişte de kriz dönemlerinde gerçekleştirilmişti. Eski CIA Direktörü William Burns, 2021'de Moskova'yı ziyaret etmiş, 2022'de ise Rus dış istihbaratının başındaki Sergey Narışkin ile Türkiye'de görüşmüştü.
TRUMP: “YARI RUTİN DİYEBİLECEĞİMİZ BİR ZİYARET”
ABD Başkanı Donald Trump, Glenn Beck'in radyo programına telefonla bağlanarak Ratcliffe'in Moskova temasına ilişkin ilk değerlendirmesini yaptı. Trump, ziyarete yüklenen anlamı azaltarak CIA Direktörü'nün Rusya'ya “yarı rutin” olarak nitelendirdiği bir görev kapsamında gittiğini söyledi.
Trump, Ratcliffe'in Rusya'ya NATO ülkelerine yönelik olası bir Rus hamlesi konusunda uyarıda bulunmak ya da kamuoyunda öne sürülen diğer senaryolar nedeniyle gitmediğini belirtti. Görüşmenin ayrıntılarını paylaşmayan Trump, temaslardan yine de bir sonuç çıkabileceğini ifade etti.
ABD Başkanı açıklamasında Rusya-Ukrayna Savaşı'nı sona erdirmek için yoğun şekilde çalıştıklarını da vurguladı. Trump, hem Moskova hem de Kiev'in savaşın bitmesini istediğini savundu.
KREMLİN: RATCLIFFE PUTİN'LE GÖRÜŞMEDİ
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, CIA Direktörü Ratcliffe'in Moskova ziyareti sırasında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile birebir görüşmediğini açıkladı. Peskov, temasların Rus ve Amerikan istihbarat servisleri düzeyinde gerçekleştiğini bildirdi.
Peskov, Putin'in görüşmelerin içeriği hakkında bilgilendirildiğini ancak hangi konuların ele alındığını açıklamadı. Kremlin Sözcüsü, istihbarat teşkilatları arasındaki doğrudan temasların başlı başına olumlu bir gelişme olduğunu söyledi.
Bununla birlikte Peskov, ABD-Rusya ilişkilerinin hâlâ “derin bir kriz” içinde bulunduğunu ve Ratcliffe'in ziyaretinin iki ülke arasındaki ilişkilere etkisini değerlendirmek için henüz erken olduğunu belirtti.
UKRAYNA'DAN MOSKOVA VE ST. PETERSBURG'A SALDIRMAMASI İSTENDİ
Associated Press'e konuşan üst düzey bir Ukraynalı yetkili, Washington'un Ratcliffe'in Moskova ziyareti öncesinde Kiev'e ABD heyetinin Rus başkentine gideceğini bildirdiğini söyledi. Aynı yetkiliye göre Ukrayna'dan heyet Rusya'dan ayrılana kadar belirli bölgelere saldırı düzenlememesi istendi.
Talebin bütün Rusya'yı kapsamadığı, özellikle Moskova, St. Petersburg ve bazı kuzey bölgelerine yönelik saldırıların geçici olarak durdurulmasının istendiği aktarıldı. Ukrayna'nın Rusya'nın diğer bölgelerine yönelik operasyonlarının ise devam ettiği belirtildi.
Ratcliffe'in görüşmelerinin içeriği konusunda Ukrayna tarafına ayrıntılı bilgi verilmediği, Washington'un daha sonra Kiev yönetimini bilgilendireceğinin aktarıldığı da haberlerde yer aldı.
TRUMP: RUSYA-UKRAYNA SAVAŞININ BİTMESİNİ İSTİYORUZ
Trump, Ratcliffe'in ziyaretini değerlendirirken Ukrayna savaşına ilişkin mesajlarını da yineledi. ABD'nin savaşın sona ermesi için çalıştığını belirten Trump, Rusya ve Ukrayna'nın uzlaşmaya hazır olduğunu düşündüğünü söyledi.
Buna karşın Moskova ile Kiev arasındaki doğrudan çözüm girişimleri son dönemde sınırlı ilerleme kaydetti. Taraflar uzun menzilli saldırılarını sürdürürken, ateşkes ve kalıcı anlaşmanın şartları konusunda temel görüş ayrılıkları devam ediyor.
Ratcliffe'in Moskova temasında Ukrayna savaşının hangi başlıklarının ele alındığı resmi olarak açıklanmadı. Bu nedenle ziyaretin barış müzakerelerinde somut bir sonuç üretip üretmeyeceği henüz bilinmiyor.
TRUMP'TAN HÜRMÜZ BOĞAZI AÇIKLAMASI
Trump aynı radyo programında İran ve Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelere de değindi. ABD Donanması'nın boğazdaki mayınların temizlendiğini ve deniz trafiğinin yeniden işlediğini savunan Trump, bölgede zaman zaman füze ve insansız hava aracı saldırıları yaşandığını söyledi.
ABD Başkanı, Hürmüz Boğazı'ndan bir gün içinde 10 milyon varil petrol geçtiğini belirtti. Trump ayrıca ABD güçlerinin bir gece önce 22 tekneyi etkisiz hâle getirdiğini öne sürdü. Bu rakamlar Trump'ın açıklamalarına dayanıyor.
Trump, İran'ın nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceklerini de yineledi. İran ile gerilimin yakın zamanda sonuçlanacağını düşündüğünü söyledi.
RATCLIFFE'İN TEMASLARININ İÇERİĞİ HÂLÂ SIR
CIA Direktörü John Ratcliffe'in Moskova'da tam olarak kimlerle görüştüğü ve masada hangi başlıkların bulunduğu konusunda Washington tarafından ayrıntılı açıklama yapılmadı.
Kremlin görüşmelerin istihbarat servisleri seviyesinde gerçekleştiğini doğrularken Trump, ziyareti “yarı rutin” olarak nitelendirmesine rağmen temaslardan bir sonuç çıkabileceğini söyledi.
Bu nedenle ziyaretin Rusya-Ukrayna savaşı, ABD-Rusya ilişkileri veya İran başlığı açısından yeni bir diplomatik sürece dönüşüp dönüşmeyeceği önümüzdeki günlerde ortaya çıkacak.
