ABD Başkanı Donald Trump, İran’la yürütülen müzakerelere ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Trump, Washington ile Tahran arasında yürütülen temaslarda ilerleme sağlandığını belirterek, ateşkesin uzatılması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını içeren bir anlaşmanın gündemde olduğunu ifade etti. ABD basınına yansıyan bilgilere göre, taraflar arasında üzerinde çalışılan mutabakat taslağı, bölgede aylardır süren gerilimi düşürmeyi ve küresel enerji piyasalarındaki baskıyı hafifletmeyi hedefliyor.
MASADA 60 GÜNLÜK ATEŞKES VE HÜRMÜZ BOĞAZI VAR
Müzakerelere ilişkin aktarılan bilgilere göre, olası anlaşmanın en kritik başlıklarından biri 60 günlük ateşkes uzatması olacak. Bu süre içinde Hürmüz Boğazı’nın yeniden güvenli geçişe açılması, gemi geçişlerinde herhangi bir ek ücret ya da engelleme uygulanmaması ve İran’ın boğazdaki mayınları temizlemesi gibi maddelerin değerlendirildiği belirtiliyor. Buna karşılık ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırması ve İran’ın petrol satışına imkân tanıyacak bazı yaptırım muafiyetlerini devreye alması gündemde.
NÜKLEER PROGRAM BAŞLIĞI KRİTİK ÖNEMDE
Taslak anlaşmada yalnızca Hürmüz Boğazı ve ateşkes değil, İran’ın nükleer programı da önemli bir başlık olarak öne çıkıyor. ABD tarafının, İran’ın nükleer silah geliştirmeyeceğine dair taahhüt vermesini, uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin sınırlandırılmasını ve yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarının geleceğine ilişkin net bir mekanizma oluşturulmasını istediği aktarılıyor. Trump’ın anlaşma taslağında özellikle Hürmüz Boğazı ve zenginleştirilmiş uranyum başlıklarında bazı değişiklikler yaptığı da ABD basınına yansıdı.
İRAN CEPHESİNDEN TEMKİNLİ MESAJLAR
Trump’ın anlaşmaya ilişkin iyimser açıklamalarına karşın İran cephesinden daha temkinli mesajlar geliyor. İran kaynakları, bazı maddeler üzerinde görüş ayrılıklarının sürdüğünü ve nihai bir uzlaşmaya varılması için ABD’nin yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini savunuyor. İran’a yakın kaynaklar, Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş rejimi, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması ve yaptırımların hafifletilmesi konularının anlaşmanın kaderini belirleyecek başlıklar arasında olduğunu belirtiyor.
ENERJİ PİYASALARI GELİŞMELERİ YAKINDAN İZLİYOR
Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ihtimali, küresel enerji piyasaları açısından kritik önem taşıyor. Dünya petrol ve gaz akışının önemli bir bölümünün geçtiği boğazda yaşanan kriz, petrol fiyatları üzerinde ciddi baskı oluşturmuştu. Bu nedenle ABD-İran hattında varılacak olası bir anlaşma, yalnızca diplomatik açıdan değil, enerji fiyatları, deniz taşımacılığı ve küresel piyasalar açısından da yakından takip ediliyor. Ancak taraflardan resmi ve nihai bir anlaşma açıklaması gelmeden sürecin kırılganlığını koruduğu değerlendiriliyor.
