ABD Başkanı Donald Trump, Ankara’daki NATO Zirvesi kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı açıklamalarda Türkiye’ye F-35 satışı konusunda olumlu mesaj verdi. Trump, Türkiye’ye F-35 satılıp satılmayacağına ilişkin soruya, “Bu konuda bir karar vereceğiz” yanıtını verdi. Türkiye ile çok iyi ilişkilere sahip olduklarını belirten Trump, F-35 için “dünyanın açık ara en iyi uçağı” değerlendirmesinde bulundu.
ERDOĞAN: F-35 KONUSUNDA SÖZ ALDIK
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da F-35 konusunun Türkiye için yeni bir başlık olmadığını belirtti. Erdoğan, Türkiye’nin daha önce ABD ile bu konuyu görüştüğünü ifade ederek, “Biz 5 uçağın da sözünü aldık. Sayın Trump’ın bu konuda bize ayrıca sözü var” dedi. Erdoğan, NATO Zirvesi’nde yapılacak görüşmelerden F-35 konusunda olumlu bir karar çıkacağına inandığını söyledi.
NETANYAHU’DAN WASHINGTON’A İTİRAZ
Trump’ın Ankara’daki açıklamaları, İsrail cephesinde de yakından takip edildi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, ABD Başkanı Trump’tan Türkiye’ye F-35 savaş uçakları ve savaş uçağı motorları satılmamasını istediği aktarıldı. Netanyahu, Türkiye’ye yapılacak böyle bir satışın bölgede güç dengesini değiştireceğini savundu. İsrail basını ve ABD merkezli haber kaynaklarına yansıyan bilgilere göre Netanyahu, bu itirazını NATO Zirvesi öncesinde hem özel görüşmelerde hem de kamuoyuna açık açıklamalarında dile getirdi.
“GÜÇ DENGESİ BOZULUR” İDDİASI
Netanyahu’nun Türkiye’ye F-35 satışına karşı çıkarken İsrail’in bölgedeki hava üstünlüğünü gerekçe gösterdiği belirtildi. İsrail Başbakanı’nın, Türkiye’nin F-35 programına dönüşü ve savaş uçağı motoru tedariki ihtimalinden rahatsız olduğu ifade edildi. Netanyahu’nun açıklamaları, Ankara-Washington hattında F-35 ve CAATSA yaptırımları konusunda yeni bir süreç başlarken İsrail’in bu sürece karşı diplomatik baskı kurmaya çalıştığı şeklinde yorumlandı.
CAATSA VE S-400 BAŞLIĞI DA GÜNDEMDE
Türkiye, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi almasının ardından F-35 programından çıkarılmış ve CAATSA yaptırımlarıyla karşı karşıya kalmıştı. Trump ise Ankara’daki açıklamasında yaptırımların kaldırılabileceğini belirterek, “Yaptırımları kaldırmanın vaktidir. Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, Türkiye’nin F-35 programına dönüş ihtimalini yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı.
ABD KONGRESİNDEN DE İTİRAZLAR VAR
Türkiye’ye F-35 satışı yalnızca İsrail’de değil, ABD Kongresi’nde de tartışma konusu oldu. Bazı ABD’li milletvekillerinin Trump yönetimine Türkiye’ye F-35 satışına karşı uyarıda bulunduğu ve Ankara’nın S-400 sistemine sahip olmasını gerekçe gösterdiği aktarıldı. Bu nedenle Trump’ın olumlu mesajlarına rağmen sürecin teknik, hukuki ve siyasi boyutlarıyla ilerlemesi bekleniyor.
ANKARA-WASHINGTON HATTINDA YENİ SÜREÇ
Trump’ın Ankara’da verdiği mesajlar, Türkiye-ABD ilişkilerinde F-35 ve savunma sanayii başlıklarında yeni bir dönemin kapısını aralayabilecek nitelikte değerlendiriliyor. Ancak İsrail’in itirazı ve ABD Kongresi’ndeki karşı çıkışlar, sürecin kolay ilerlemeyeceğini gösteriyor. Ankara ise F-35, KAAN motorları ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılması başlıklarında somut adım beklentisini sürdürüyor.
