Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisinin Türkiye ile imzalanan deniz yetki alanları mutabakatını onaylaması, Doğu Akdeniz'de yeni diplomatik girişimleri beraberinde getirdi. Kararın ardından harekete geçen Yunanistan, Mısır ile deniz yetki alanlarına ilişkin görüşmelerini sürdürme kararı aldı. Atina yönetimi, 2020 yılında Kahire ile imzaladığı anlaşmanın kapsamını genişletmeyi hedeflerken konuyu Birleşmiş Milletler gündemine de taşıdı.
ATİNA VE KAHİRE'DEN YENİ DİPLOMATİK ADIM
Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis ile Mısırlı mevkidaşı Bedr Abdullati, 22 Ekim'de yaptıkları telefon görüşmesinde Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanlarını değerlendirdi.
Yunanistan'da yayımlanan Kathimerini gazetesine göre iki ülke, Ağustos 2020'de imzaladıkları Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) anlaşmasının genişletilmesine yönelik temaslara devam etme konusunda uzlaştı.
Mevcut anlaşma, 26. ve 28. doğu meridyenleri arasındaki deniz alanlarını kapsıyor. Yeni müzakerelerde ise Rodos'un bulunduğu 28. meridyenin doğusundaki bölgelerin ele alınması bekleniyor. Ancak taraflar arasında henüz yeni bir anlaşma imzalanmadı. Görüşmelerin ne zaman sonuçlanacağına ilişkin de resmî bir takvim açıklanmadı.
LİBYA'NIN TÜRKİYE KARARI YUNANİSTAN'DA GÜNDEM OLDU
Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisi, 20 Ekim'de Türkiye ile Kasım 2019'da imzalanan deniz yetki alanları mutabakatına oybirliğiyle onay verdi.
Bingazi merkezli parlamento, daha önce söz konusu anlaşmayı reddettiği 2020 tarihli kararını da geri çekti. Türkiye ile siyasi ilişkilerin kesilmesini öngören önceki karar da yürürlükten kaldırıldı.
Türkiye ile Libya arasındaki mutabakat, ilk olarak Ankara ile Trablus merkezli Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında imzalanmıştı.
Libya'nın doğusundaki yönetimin de anlaşmaya onay vermesi, ülkenin farklı siyasi merkezlerinin Türkiye ile ilişkilerinde yeni bir gelişme olarak öne çıktı.
Yunan Kathimerini gazetesi ise Bingazi'den gelen kararı Atina yönetimi açısından beklenmedik bir adım olarak değerlendirdi.
MISIR'IN NASIL BİR TUTUM ALACAĞI BELİRSİZ
Yunanistan ve Mısır, Türkiye ile Libya arasında 2019'da yapılan mutabakatın ardından Ağustos 2020'de kısmi deniz yetki alanları anlaşmasına imza atmıştı. Ancak iki ülkenin belirlediği sınırlar Doğu Akdeniz'in tamamını kapsamıyordu.
Yunan basınındaki değerlendirmelerde, Mısır'ın geçmişte Türkiye ile ilişkilerini de gözeterek sınırlandırmanın doğuya genişletilmesine mesafeli yaklaştığı belirtildi.
Libya parlamentosunun son kararının ardından Kahire'nin bu konudaki yaklaşımını yeniden gözden geçirmiş olabileceği öne sürüldü. Bununla birlikte Mısır'ın görüşmelerde hangi deniz yetki alanı sınırlandırmasını kabul edeceğine ilişkin henüz kesinleşmiş bir bilgi bulunmuyor.
YUNANİSTAN KONUYU BM'YE GÖTÜRDÜ
Yunanistan, Libya'nın Türkiye ile yaptığı mutabakatı onaylamasının ardından Birleşmiş Milletler nezdinde de girişimlerini artırdı.
Kathimerini'nin haberine göre Yunanistan'ın BM Daimi Temsilcisi Aglaia Balta, 21 Ekim'de Güvenlik Konseyinde gerçekleştirilen kapalı istişarelerde konuyu gündeme getirdi.
Balta, Türkiye-Libya anlaşmasının bölgesel güvenlik ve istikrar açısından oluşturabileceğini düşündükleri riskleri dile getirdi. Atina yönetimi ayrıca Avrupa Birliğinin konuyla ilgili ortak bir yaklaşım benimsemesini talep ediyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı ise Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları anlaşmazlıklarının iyi niyetli müzakereler yoluyla çözülmesi gerektiğini belirtti.
Yunanistan ve Mısır'ın yeni görüşmelerde nasıl bir sonuca ulaşacağı henüz bilinmezken Libya'nın doğusundaki parlamentonun Türkiye ile yapılan mutabakata onay vermesi, Doğu Akdeniz'deki diplomatik temasların merkezine yerleşti.
