Dünya genelinde eğitime erişimde yaşanan sorunlar büyüyor. UNESCO'nun 2026 Küresel Eğitim İzleme Raporu, 2024 yılında 273 milyon çocuk ve gencin okul dışında kaldığını ve eğitimdeki eşitsizliklerin sürdüğünü ortaya koydu.
HER ALTI ÇOCUK VE GENÇTEN BİRİ EĞİTİM DIŞINDA
UNESCO'nun Erişim ve Eşitlik: 2030'a Geri Sayım başlıklı raporunda, okul dışındaki çocuk ve genç sayısının 2015'ten bu yana yüzde 3 arttığı belirtildi. 2000-2015 döneminde yüzde 33 azalan bu nüfus, sonraki yıllarda yeniden yükselişe geçti. Rapora göre dünya genelinde okul çağındaki her altı çocuk ve gençten biri eğitim sisteminin dışında bulunuyor.
EN FAZLA KAYIP LİSE ÇAĞINDA
Raporda eğitim dışında kalanların yaş gruplarına göre dağılımına da yer verildi. 2024 verilerine göre 79 milyon ilkokul çağındaki çocuk, 64 milyon ortaokul çağındaki ergen ve 130 milyon lise çağındaki genç eğitimine devam edemedi. Bu veriler, eğitimden uzak kalma sorununun özellikle lise çağındaki gençlerde yoğunlaştığını gösterdi.
SAHRA ALTI AFRİKA'DA İLERLEME YAVAŞLADI
UNESCO, okula erişimdeki ilerlemenin 2015 sonrasında birçok bölgede yavaşladığını bildirdi. Nüfus artışı, çatışmalar ve eğitim bütçelerindeki kısıtlamalar, bu tablonun başlıca nedenleri arasında gösterildi.
Sahra Altı Afrika ile Orta ve Güney Asya, dünya genelinde okul dışında kalan çocuk ve gençlerin yaklaşık dörtte üçünü oluşturdu. Çatışmalardan en fazla etkilenen 10 ülkedeki veri eksiklikleri dikkate alındığında, eğitim dışında kalan nüfusun mevcut tahminlerden en az 13 milyon daha yüksek olabileceği belirtildi.
2030 EĞİTİM HEDEFLERİ RİSK ALTINDA
Birleşmiş Milletlerin 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri kapsamında herkesin nitelikli eğitime erişiminin sağlanması amaçlanıyor. Ancak UNESCO'nun değerlendirmesi, mevcut ilerleme hızının hedeflere ulaşmak için yetersiz kaldığını gösterdi. Raporda, dünyada lise eğitimini tamamlama oranının 2000 yılında yüzde 37 iken yüzde 61'e yükseldiği belirtildi. Mevcut ilerleme hızı devam ederse dünya genelinde lise tamamlama oranının yüzde 95'e ulaşması ancak 2105 yılında mümkün olabilecek.
OKULLAŞMADA 327 MİLYONLUK ARTIŞ
Eğitime erişimdeki sorunlara rağmen son 24 yılda önemli kazanımlar da kaydedildi. UNESCO verilerine göre 2000-2024 döneminde ilk ve ortaöğretime kayıtlı öğrenci sayısı 327 milyon artarak yaklaşık 1,4 milyara ulaştı. Bu dönemde öğrenci sayısındaki artış yüzde 30 olarak gerçekleşti. Raporda, eğitim politikalarının dezavantajlı bölgeler ve gruplara odaklanmasının, okul dışındaki nüfusun azaltılmasında belirleyici olduğu vurgulandı.
