Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), şirketlere ait ticari araçları kullanan sürücülerin sigortalılık denetimlerinde yeni kurallar getirdi. 19 Ekim 2026 tarihli genelgeye göre, trafik kontrolünde sigorta kaydı bulunmayan sürücüler hakkında yapılacak işlemlerde gerçek çalışma ilişkisi araştırılacak. Peki, aracını arkadaşına veya akrabasına verenler ceza alacak mı? İşverenlere hangi durumlarda yaptırım uygulanacak?
KİMLERE SGK CEZASI KESİLECEK?
SGK'nin 2026/22 sayılı Genelgesine göre, trafik denetimlerinde düzenlenen tutanaklar kayıt dışı istihdam açısından incelenecek.
Şirket adına kayıtlı ticari aracı kullanan kişinin fiilen çalışan olduğu ancak sigorta bildiriminin yapılmadığı belirlenirse işveren hakkında idari işlem uygulanabilecek.
Sürücünün daha önce aynı işyerinde çalıştığına ilişkin kayıt bulunmuyorsa dosya sosyal güvenlik denetmenlerine gönderilecek. Böylece yalnızca trafik tutanağından hareketle işçi-işveren ilişkisi kurulmaması sağlanacak.
ARACINI ARKADAŞINA VERENLER CEZA ALACAK MI?
Şirket aracının arkadaş veya akrabaya geçici olarak verilmesi, tek başına sigortasız işçi çalıştırıldığı anlamına gelmiyor. SGK denetiminde sürücünün araç sahibi adına çalışıp çalışmadığı araştırılacak. Taraflar arasında hizmet ilişkisi bulunmadığının belirlenmesi halinde kayıt dışı istihdam nedeniyle ceza uygulanmayacak.
Ancak arkadaşlık veya akrabalık ilişkisi, fiilen sigortasız çalışma yapıldığının tespit edilmesi halinde işverenin yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacak.
SGK CEZALARI NE KADAR?
2026 yılı için geçerli brüt asgari ücret 33 bin 30 lira olarak uygulanıyor. İdari para cezaları ise ihlalin niteliğine göre değişiyor.
İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasının (İSMMMO) yayımladığı 2026 yılı ceza tablosuna göre, sigortalı işe giriş bildirgesinin verilmediğinin denetimle tespit edilmesi halinde her çalışan için 66 bin 60 lira ceza öngörülüyor.
Aynı işyerinde, kanunda belirtilen koşullarla bir yıl içinde ihlalin tekrarlanması durumunda bu tutar her sigortalı için 165 bin 150 liraya çıkıyor.
BİRDEN FAZLA TESPİTTE NASIL İŞLEM YAPILACAK?
Yeni genelgede aynı işyerindeki birden fazla çalışma tespitinin nasıl değerlendirileceği de açıklandı. Buna göre, en eski tarihli tespit işe giriş tarihi kabul edilecek. Aynı ayda ve sonraki aylarda fiilen çalışıldığı belirlenen her gün için bir günlük sigortalılık hizmeti kazandırılacak.
Çalışma ilişkisi kısmi süreli olarak değerlendirilecek. Tespit bulunmayan bir ayın ardından yeniden çalışma belirlenirse yeni bir işe giriş işlemi yapılacak. Çalışmanın kesintisiz sürdüğüne yönelik itirazlar ise denetime gönderilecek.
YENİ KURALLAR ESKİ DOSYALARDA DA UYGULANACAK MI?
SGK'nin düzenlemesi, 2015/25 sayılı Genelgenin kayıt dışı istihdamla ilgili hükümlerini değiştiriyor. Yeni esaslar 19 Ekim 2026 itibarıyla uygulanıyor. Düzenleme, trafik tutanaklarının incelenmesiyle birlikte kamu kurumlarından gelen diğer fiilî çalışma tespitlerini de kapsıyor.
