Türkiye'nin İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) üyesi ülkelerle ticaret hacmi, 2026 yılının ocak-eylül döneminde 108 milyar dolara ulaştı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8,2 artış yaşandığını belirterek bu ülkelere gerçekleştirilen ihracatın 55 milyar dolara yükseldiğini açıkladı.
İstanbul'da düzenlenen B57+ İş Liderleri Zirvesi'nde konuşan Bolat, Türkiye'nin toplam dış ticaretinde İİT ülkelerinin payını 2028 yılına kadar yüzde 30'a çıkarmayı hedeflediklerini söyledi. Mevcut payın yüzde 27 seviyesinde olduğunu belirten Bakan, ticari ilişkilerin daha dengeli ve sürdürülebilir hale getirilmesini amaçladıklarını ifade etti.
Küresel ticarette artan korumacılık önlemleri ve ticaret savaşlarına değinen Bolat, İslam ülkeleri arasında ekonomik işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Zirvede ticaretin yanı sıra enerji, yapay zekâ, temiz teknoloji, finansman ve yatırımlar da gündeme geldi.
TÜRKİYE'NİN İİT ÜLKELERİYLE TİCARETİ YÜZDE 8,2 ARTTI
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye'nin İİT üyesi ülkelerle ekonomik ilişkilerinin son yıllarda geliştiğini belirtti.
2013 yılında 87,5 milyar dolar olan ticaret hacminin 2025 yılında yaklaşık 120 milyar dolara yükseldiğini açıklayan Bolat, 2026'nın ilk dokuz ayına ilişkin verileri paylaştı.
Bakan Bolat, şu ifadeleri kullandı:
"Yılın dokuz ayında Türkiye'nin İİT ülkeleriyle olan ticaret hacmi 108 milyar dolara ulaşmıştır. Bu, 2025'in aynı dönemine kıyasla yüzde 8,2'lik bir artışa tekabül etmektedir. Aynı dönemde, İİT ülkelerine gerçekleştirdiğimiz ihracat 55 milyar dolara çıkmıştır."
Bolat, Türkiye'nin üye ülkelerle ticaretini artırmanın yanında ekonomik ilişkilerini çeşitlendirmeye de önem verdiğini söyledi.
2028 HEDEFİ YÜZDE 30
Türkiye'nin toplam dış ticaretinde İİT ülkelerinin payının yüzde 27'ye ulaştığını açıklayan Bolat, yeni hedefin 2028 yılı için belirlendiğini ifade etti.
Bakan Bolat, "Toplam ticaret hacmimiz içinde İİT ülkelerinin payını 2028 yılına kadar yüzde 27'den yüzde 30'a çıkarmayı hedefliyoruz" dedi.
Türkiye'nin İslam dünyasıyla ticaretinin toplam dış ticaret içindeki payının geçmişte yüzde 11 düzeyinde olduğunu belirten Bolat, bu oranın zaman içerisinde yüzde 27'ye yükseldiğini söyledi.
Ticaretin artırılması için yatırımların desteklenmesi, özel sektörler arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi ve ticari işlemlerin kolaylaştırılması gerektiğini vurguladı.
İSLAM ÜLKELERİNİN EKONOMİK BÜYÜKLÜĞÜ 10 TRİLYON DOLAR
B57+ İş Liderleri Zirvesi'nde İİT ülkelerinin küresel ekonomideki konumuna ilişkin veriler de paylaşıldı.
Bolat, İslam Ülkeleri İstatistik, Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezinin (SESRIC) 2026 Ekonomik Görünüm Raporu'na atıfta bulunarak 57 üye ülkenin toplam nüfusunun 2 milyarı aştığını belirtti.
Bu ülkelerin dünya nüfusunun yaklaşık dörtte birini oluşturduğunu ifade eden Bakan, toplam ekonomik büyüklüklerinin 10 trilyon dolar, ticaret hacimlerinin ise yaklaşık 5 trilyon dolar seviyesine ulaştığını söyledi.
İİT ülkelerinin 2025 yılında ortalama yüzde 4,1 ekonomik büyüme kaydettiğini açıklayan Bolat, bu oranın küresel ortalamanın üzerinde olduğunu belirtti.
ÜYE ÜLKELER ARASINDAKİ TİCARET 979 MİLYAR DOLAR
İslam Ticareti Geliştirme Merkezi (ICDT) verilerini değerlendiren Bolat, İİT ülkelerinin kendi aralarındaki ticaret hacminin 2025 yılında yaklaşık 979 milyar dolar olduğunu aktardı.
Bu tutarın üye ülkelerin toplam dış ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sine karşılık geldiğini söyledi.
İİT Üyesi Devletler Arasında Tercihli Ticaret Sistemi'nin (TPS-OIC) geliştirilmesine önem verdiklerini ifade eden Bolat, uygulamanın kapsamının genişletilmesinin ticaret ve yatırım olanaklarını artırabileceğini belirtti.
TÜRKİYE'YE İİT ÜLKELERİNDEN 600 MİLYON DOLAR YATIRIM
Ticaret Bakanı Bolat, İİT ülkelerinden Türkiye'ye gelen doğrudan yabancı yatırımlara ilişkin verileri de açıkladı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre 2025 yılında İİT üyesi ülkelerden Türkiye'ye 1 milyar 622 milyon dolarlık doğrudan yatırım geldi.
2026 yılının ilk sekiz ayında ise bu ülkelerden Türkiye'ye yaklaşık 600 milyon dolar yatırım girişi kaydedildi.
Bolat, İİT ülkelerinin toplam doğrudan yabancı yatırım girişlerinin 2021 yılında 148 milyar dolar olduğunu, 2025'te ise 220 milyar dolara yükseldiğini belirtti.
İİT ülkelerinin küresel doğrudan yabancı yatırımlardaki payının yüzde 13,5 olduğunu aktardı.
YATIRIM ANLAŞMASININ GÜNCELLENMESİ GÜNDEMDE
Bolat, İİT üyesi ülkeler arasındaki yatırım ilişkilerinin geliştirilmesi amacıyla mevcut anlaşmaların da gözden geçirildiğini söyledi.
1981 tarihli İİT Yatırımların Teşviki, Korunması ve Garanti Edilmesi Anlaşması'nın modernize edilmesi gerektiğini belirten Bakan, bu yöndeki müzakerelerin 2025 yılında başladığını açıkladı.
Anlaşmanın yenilenmesiyle üye ülkeler arasındaki yatırımların korunması ve yeni yatırım girişimlerinin desteklenmesi amaçlanıyor.
YAPAY ZEKÂ VE TEMİZ ENERJİ YATIRIMLARI ÖNE ÇIKIYOR
Küresel sermayenin giderek daha fazla stratejik sektörlere yöneldiğini belirten Ömer Bolat, İİT ülkelerinin bu dönüşümden yararlanması gerektiğini ifade etti.
Yapay zekâ, dijital altyapı, temiz enerji, yenilenebilir enerji ve ileri üretim teknolojilerinin yatırım açısından öne çıktığını söyleyen Bolat, bu sektörlerde ortak projeler geliştirilmesi çağrısında bulundu.
Tarım, gıda güvenliği, sağlık, altyapı ve imalat alanlarındaki yatırımların da ekonomik dayanıklılığı artırabileceğini savundu.
Teknoloji transferi, araştırma ve geliştirme çalışmaları ile nitelikli insan kaynağına yapılacak yatırımların ülkeler arasındaki uzun vadeli ortaklıkları güçlendireceğini belirtti.
KÜRESEL TİCARET SAVAŞLARINA KARŞI İŞBİRLİĞİ ÇAĞRISI
Bolat, dünya ekonomisinde artan korumacılık eğilimlerinin İİT ülkeleri arasındaki ticari ilişkilerin geliştirilmesini daha önemli hale getirdiğini söyledi.
Küresel pazarlarda yaşanan daralma ve ticaret engellerine işaret eden Bakan, şu ifadeleri kullandı:
"Dünyada son yıllarda baş gösteren korumacılık rüzgarları ve ticaret savaşları İslam ülkeleri arasında birbirimize daha sıkı bağlanmamızı ve entegrasyonumuzu ilerletmemizi mecburi kılmakta."
Bolat, ekonomik büyümenin sürdürülmesi ve refahın artırılması amacıyla İslam dünyası ve bölge ülkeleriyle işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
DİJİTAL TİCARET VE KOBİ'LERE DESTEK VURGUSU
B57+ İş Liderleri Zirvesi'nde dijital ticaret altyapısının geliştirilmesi de gündeme geldi.
Bolat, gümrük işlemlerinin kolaylaştırılması ve ticaret belgelerinin elektronik ortamda hazırlanmasının işletmelerin uluslararası pazarlara erişimine katkı sağlayacağını söyledi.
Özellikle küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin finansmana ulaşmasının desteklenmesi gerektiğini belirten Bakan, genç girişimciler ve kadınların ekonomik hayata katılımını artıracak mekanizmaların geliştirilmesine önem verdiklerini ifade etti.
MÜTEAHHİTLİKTE 520 MİLYAR DOLARLIK PROJE
Türkiye'nin İslam ülkeleriyle ekonomik ilişkilerinin yalnızca mal ticaretinden oluşmadığını belirten Bolat, enerji, ulaştırma ve müteahhitlik alanlarında da işbirliğinin geliştiğini söyledi.
Türk müteahhitlik sektörünün son 24 yılda, önemli bölümü İslam ülkelerinde olmak üzere yaklaşık 520 milyar dolarlık proje üstlendiğini açıkladı.
Bu alanlardaki işbirliğinin geliştirilmesine yönelik çalışmaların devam edeceğini ifade etti.
B57+ ZİRVESİNDE İŞ DÜNYASI BULUŞTU
İkinci kez düzenlenen B57+ İş Liderleri Zirvesi, İSEDAK'ın 42. Toplantısı ile eş zamanlı olarak İstanbul'da gerçekleştiriliyor.
Zirvede farklı ülkelerden bakanlar, kamu temsilcileri, yatırımcılar, ticaret ve sanayi odalarının yöneticileri, finans sektörü temsilcileri ve akademisyenler bir araya geldi.
İş dünyası temsilcileri arasında ikili görüşmeler yapılması, yatırım olanaklarının değerlendirilmesi ve sınır ötesi işbirliği fırsatlarının ele alınması planlandı.
Bolat, zirve kapsamında Türkiye'ye gelen ülkelerin bakanlarıyla ikili görüşmeler gerçekleştirerek ticaret ve yatırım ilişkilerini geliştirmeye yönelik değerlendirmelerde bulunacaklarını bildirdi.
