Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2025 Yılı Kesin Hesap Kanunu Teklifi’ne ilişkin kapsamlı bir sunum gerçekleştirdi. AK Parti hükümetlerinin 25’inci, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin 9’uncu bütçesini takdim ettiklerini belirten Yılmaz, 2027 bütçesini bir "Dayanıklılık, Refah ve Dönüşüm Bütçesi" olarak nitelendirdi.
KÜRESEL KIRILGANLIKLAR VE BÖLGESEL RİSKLER
Konuşmasında küresel jeopolitik gerilimlere dikkat çeken Yılmaz, Rusya-Ukrayna savaşının yanı sıra 2026 yılında bölgeye yayılan askeri gerilimler ve Hürmüz ile Babülmendep boğazlarındaki aksamaların enerji arz şoklarına ve maliyet artışlarına yol açtığını ifade etti. Dünya ekonomisinin 2025'te yüzde 3,5 büyüdüğünü hatırlatan Yılmaz, 2026 küresel büyüme tahmininin yüzde 3,1, 2027 beklentisinin ise yüzde 3,4 olduğunu kaydetti.
TÜRKİYE EKONOMİSİ: 24 ÇEYREKTİR KESİNTİSİZ BÜYÜME
Dış şoklara ve küresel belirsizliklere rağmen Türkiye ekonomisinin büyümesini sürdürdüğünü belirten Cevdet Yılmaz, ekonominin son 24 çeyrektir aralıksız büyüdüğünü vurguladı.
- Türkiye ekonomisinin 2025 yılını yüzde 3,7 büyüme ile kapattığını bildirdi.
- 2026 yılı büyüme beklentisinin OVP ile uyumlu olarak yüzde 3,3 seviyesinde güncellendiğini aktardı.
- 2027 yılı için büyüme hedefi yüzde 4,2, 2028 için yüzde 4,6 ve program dönemi sonu (2029) için yüzde 5,0 olarak hedeflendi.
- Türkiye’nin millî gelirinin 2025'te 1,6 trilyon doları aştığını, 2026 sonunda ilk kez 1,8 trilyon doları geçeceğini ve 2028'de 2 trilyon dolar eşiğinin aşılacağını belirtti.
- Kişi başına düşen gelirin 2026 yılında 20 bin 523 dolara, 2027'de 22 bin 285 dolara çıkmasının öngörüldüğünü söyledi.
İSTİHDAMDA TEK HANELİ SEYİR VE İŞSİZLİKLE MÜCADELE
Mevsimsellikten arındırılmış işsizlik oranının 14 çeyrektir tek haneli seviyesini koruduğunu ifade eden Yılmaz, 2026 yılının ikinci çeyreğinde işsizliğin yüzde 7,9 olduğunu duyurdu. Yıl sonu işsizlik oranının yüzde 8,1 seviyesinde gerçekleşmesini beklediklerini, program dönemi boyunca yıllık ortalama 711 bin ilave istihdam sağlamayı hedeflediklerini belirtti.
ENFLASYONLA MÜCADELE VE DEZENFLASYON SÜRECİ
Bölgesel gerilimlerin enflasyona yaklaşık 7 puanlık ilave baskı oluşturduğunu belirten Yılmaz, buna rağmen uygulanan politikalarla Eylül 2026 itibarıyla yıllık tüketici enflasyonunun yüzde 29,7’ye gerilediğini ifade etti. 2026 yıl sonu enflasyonunun yüzde 28,4, 2027 yıl sonu hedefinin ise yüzde 21,0 olduğunu belirterek dezenflasyon sürecinin kararlılıkla devam edeceğini bildirdi.
İHRACATTA ZİRVE: 2026 HEDEFİ 282 MİLYAR DOLARIN ÜZERİNDE
2025 yılında 273,2 milyar dolarla rekor kıran mal ihracatının Eylül 2026 itibarıyla yıllıklandırılmış olarak 283,7 milyar dolara ulaştığını aktaran Yılmaz, 2027 yılı mal ihracatı hedefini 292 milyar dolar olarak açıkladı. İmalat sanayii ihracatında yüksek ve orta-yüksek teknolojili ürün payının yüzde 44,7'ye yükseldiğini söyledi. Cari işlemler açığının millî gelire oranının ise 2026'da yüzde 2,6, 2027'de ise yüzde 1,9 seviyesinde gerçekleşmesinin beklendiğini ekledi.
RAKAMLARLA 2027 BÜTÇE TEKLİFİ
Yılmaz, 2027 yılı bütçe büyüklüklerini şu şekilde sıraladı:
- Bütçe Giderleri: 27 trilyon 276 milyar TL
- Bütçe Gelirleri: 23 trilyon 408 milyar TL
- Vergi Gelirleri: 19 trilyon 906 milyar TL
- Bütçe Açığı: 3 trilyon 868 milyar TL (Bütçe açığının GSYH’ye oranı %3,5)
- Faiz giderlerinin bütçe içindeki payının kontrol altında tutularak GSYH’ye oranının yüzde 3,6 düzeyinde kalacağı öngörüldü.
BÜTÇEDE ASLAN PAYI EĞİTİME VE SAĞLIĞA
2027 yılı bütçesinde en büyük kaynağın eğitime tahsis edildiği bildirildi:
- Eğitim: Yükseköğretim dâhil eğitim bütçesi 3 trilyon 747 milyar TL'ye çıkarıldı (Bütçenin %13,7'si). Millî Eğitim Bakanlığı’na 2 trilyon 459 milyar TL, yükseköğretime ise 872 milyar TL ayrıldı.
- Sağlık: Sağlık hizmetleri için merkezi bütçeden 2 trilyon 134 milyar TL tahsis edilirken, SGK harcamalarıyla birlikte kamunun sağlık alanına ayırdığı toplam tutar 4 trilyon 532 milyar TL'ye ulaştı.
SOSYAL YARDIMLAR VE SOSYAL KONUT HAMLESİ
- Sosyal yardım ve destek bütçesi 1 trilyon 341 milyar TL’ye yükseltildi. Elektrik ve doğal gaz fatura destekleri için 605 milyar TL kaynak ayrıldı.
- Konut ve kira baskısını azaltmak amacıyla sosyal konut finansmanına 250 milyar TL kaynak tahsis edilirken, "Kiralık Sosyal Konut Modeli"nin de uygulamaya alındığı ifade edildi.
SAVUNMA VE GÜVENLİK BÜTÇESİNDE GÜÇLÜ ARTIŞ
Türkiye'nin savunma sanayiinde yerlilik oranının yüzde 83'e ulaştığına ve dünyanın en büyük 11 savunma ihracatçısından biri olduğuna değinen Yılmaz; Savunma Sanayii Destekleme Fonu dahil olmak üzere savunma ve güvenlik birimlerine 2027 yılında 3 trilyon 454 milyar TL ödenek öngörüldüğünü belirtti.
DEPREM BÖLGESİNİN İHYASI VE KENTSEL DÖNÜŞÜM
6 Şubat depremlerinin yaralarının sarılması için çalışmaların hız kesmediğini vurgulayan Yılmaz, 2023-2026 döneminde bölgeye güncel fiyatlarla toplam 5,4 trilyon TL (yaklaşık 104 milyar dolar) harcandığını bildirdi. 2027 bütçesinde de afet risklerinin azaltılması ve deprem bölgesinin yeniden inşası için 769 milyar TL kaynak ayrıldı.
TARIM, ENERJİ VE ALTYAPI YATIRIMLARI
- Tarım: Tarıma doğrudan ve dolaylı olarak toplam 1 trilyon 305 milyar TL kaynak tahsis edildi. Tarımsal sulama yatırımlarına 174 milyar TL ayrıldı.
- Enerji: Sakarya Gaz Sahası'nda devreye alınan Osman Gazi Platformu ile 2027'de günlük gaz üretim kapasitesinin 20 milyon metreküpe ulaşacağı ve Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin ilk ünitesinin 2026 sonunda devreye alınmasının planlandığı açıklandı.
- Yatırımlar: Toplam kamu yatırımları ödeneği 2 trilyon 852 milyar TL seviyesinde planlandı.
Konuşmasını bütçenin hazırlanmasına katkı veren tüm paydaşlara ve Komisyon üyelerine teşekkür ederek tamamlayan Yılmaz, 2027 yılı bütçesinin Türkiye’nin kalkınma ve refah hedeflerine güçlü bir ivme kazandıracağını vurguladı.
